به گزارش خبرنگار هنرآنلاین ، آیین افتتاح نمایشگاه "سیری در هنر معاصر ایران/ استمرار مدرنیسم" که به مرور آثار کاظم چلیپا و ایرج اسکندری اختصاص دارد، شامگاه دوشنبه ۷ بهمن با حضور علی مرادخانی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد.
در این مراسم علی مرادخانی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، مجید ملانوروزی مدیرکل مرکز تجسمی معاونت هنری، اصغرامیرنیا مدیرکل سابق مرکز هنرهای تجسمی، احسان آقایی رئیس موزه هنرهای معاصر تهران، عباس میرهاشمی دبیر کل جشنواره هنرهای تجسمی فجر، مرتضی گودرزی مدیر دفتر تجسمی حوزه هنری و تعدادی از هنرمندان عرصه تجسمی از جمله عباس مشهدیزاده، محمد ابراهیم جعفری، عبدالمجید حسینیراد، همایون سلیمی، رضا بانگیز و مرتضی اسدی حضور داشتند.
این مراسم با پخش کلیپی از مراحل آمادهسازی و جمعآوری آثار نمایشگاه "سیری در هنر معاصر ایران" آغاز شد.
در ابتدای مراسم احسان آقایی ضمن خوشآمدگویی به حاضرین و قدردانی از مشارکت حوزه هنری، موزه امام علی (ع)، موزه بنیاد شهید، فرهنگستان هنر، موسسه صبا، موسسه توسعه هنرهای معاصر و مجموعههای خصوصی در برگزاری این نمایشگاه از مجید ملانوروزی دعوت کرد تا اولین سخنران این مراسم باشد.
مجید ملانوروزی مدیرکل مرکز تجسمی معاونت هنری در سخنانی کوتاه گفت: قصد ندارم در این مجلس و در محضر دو تن از استادان بزرگوار خودم کاظم چلیپا و ایرج اسکندری وقت دوستان را بگیرم، فقط از فرصت استفاده میکنم و به یمن این مراسم که با ورود من قرین شده این میمنت را پاس میدارم تا در فرصتی مناسب که دوستان هنرمند، مدیران گالریها و انجمنها همگی حضور داشته باشند برنامههای جدید مرکز هنرهای تجسمی را اعلام کنم.
چنین نمایشگاهی به اندازه چند ترم دانشگاهی قابل مطالعه است
مرتضی گودرزی مدیر دفتر تجسمی حوزه هنری سخنران بعدی این مراسم بود. او در آغاز اظهار کرد: من معتقدم خیلی از هنرمندانی که ما مدعی هستیم میشناسیمشان واقعا به دلیل فقدان اطلاعات و مجاری صحیح دریافت اطلاعات، نداشتن منابع مکتوب درست، الحمدولله تعطیلی پژوهش در عرصه هنر معاصر کشور و بیمهریها و خیلی مسائل دیگر نمیشناسیم که هنرمندان چه فعالیتهایی میکنند. یکی از نمونههایش این است که ما سیر تحول هنرمندانی مثل چلیپا و اسکندری را هم هنوز کاملا نمیشناسیم. وقتی با بیشتر دوستان و دانشجویان درباره کارهای این دو هنرمند صحبت میکنیم فقط چند اثر مربوط به سالهای ۶۰ را در ذهن دارند و دیگر هیچ. پیدا است که ما خیلی از هم بیخبریم. علی مرادخانی و مجید ملانوروزی به داد این ماجرا برسید که این بیخبریها به ما آسیب میرساند. اگر بنا باشد که ما در مورد هنر معاصر خودمان حرف بزنیم و بگوییم که در کجا ایستادهایم باید نقطهمان را بر اساس سنجش اطراف خودمان و آنچه که دارد میگذرد و نسبت آن با هنرمندان دیگر بسنجیم.
گودرزی در بخش بعدی سخنانش بیان کرد: من خیلی مایلم که هنرمندان جوان ما بیش از نمایشگاههای دیگر به این دو هنرمند و آثارشان غور کنند و بیندیشند. یعنی ساده از کنارش نگذریم. فرصت این چنینی که شما بتوانید آثار حتی ضعیف و قوی همه ادوار فعالیت یک هنرمند را یک باره ببینید و بتوانید در آن تحقیق و بررسی کنید پیش نمیآید. چنین نمایشگاهی به اندازه چند ترم دانشگاهی قابل مطالعه است.
او در ادامه سخنانش در خصوص این دوهنرمند اظهار کرد: من معتقدم آقای اسکندری به ویژه در طول دوره فعالیتش اثبات کرده که میشود هنر را به نحوی مهندسی کرد و با دقت و ریزبینی و هوشمندی، تمام آن چیزهایی را که حتی بر حسب ظاهر اصالت ندارد مثل مواد و متریال را به نحوی در قالب خلاقیت هنری گنجاند که قابل تامل و در بعضی موارد به اعتقاد من حیرت انگیز به نظر بیاید. من معتقدم نوع فعالیت و جستجوگری خلاقانه آقای اسکندری به تنهایی کاملا قابل مطالعه و درس آموز است. در مورد آقای چلیپا هم باید گفت که وقتی به آثارش نگاه میکنیم قلب آدم را قلقلک میدهد. یعنی این قدر صمیمانه و با خود صادق است که این حالت و حس در اثرش ترجمه شده است. همان طور که در رفتار او هیچ تکلف خاص و تکبری نمیبینیم. من معتقدم که نوع رفتار و منش ما که جهان بینی ما و تعامل ما با مردم را میسازد در هنر ما تاثیرگذار است. کاظم چلیپا آن قدر دوست داشتنی است و دل پاکی دارد که وقتی قلم روی بوم میآورد مانند همان پر گلی که ما با لطافت لمسش میکنیم و دوست داریم آن را ببوییم، او هم با همان لطافت عمل میکند. تجربههای متعددی هم که در حوزه فضاهاهای فیگوراتیو و مدرن انجام میدهد با همین بیتکلفی است. به همین دلیل در حوزه آثار فیگوراتیو هم در دوره انقلاب کاملا با مردم ارتباط برقرار میکرد تا جاییکه تکثیر میشد و تا دورترین خانههای روستایی کشور میرفت. او گویی جان شریفی را از دل باطن و تمدن صمیمانه ما کنکاش کرده و آن را مدرن کرده و به روز رسانده بود. او در حوزه بیانگریهای آبستره و نیمه انتزاعی هم موفق عمل میکند. به اعتقاد من دلیلش این است که در وهله اول او تکلف ندارد و دیگر اینکه از جستجو باز نمیماند.
پژوهش محوری در تمام فعالیتهای فرهنگی مبنا قرار بگیرد
عباس میرهاشمی دبیر کل جشنواره هنرهای تجسمی فجر نیز در ادامه این مراسم گفت: خدا را شکر میکنم که برنامه سیری در هنر معاصر ایران به عنوان یکی از برنامههای جنبی ششمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر لحاظ شد و بنا شد توجه دادن به سازمان ارائه و سازمان تولید که از نیازهای عرصه هنر است با بحثهای پژوهشی هم ترکیب شود. امیدوارم این اتفاق یعنی بحث پژوهش محوری در تمام فعالیتهای فرهنگی مبنا قرار بگیرد و راه خودش را پیدا بکند.
او در ادامه بیان کرد: احترام میگذارم به لحظه لحظهٔ فکر کردن، تولید و ارائه آثار از طریق استادان عزیزم آقایان چلیپا و اسکندری و امیدوارم تمام این لحظهها بازشناسی شود. امیدوارم که بعد از این و در فعالیتهای آینده نگاه جدی تری به این عرصه داشته باشیم و پژوهش محوری در همه برنامهها لحاظ شود.
اجرای گروه کر "زوارت نوتس" وابسته به انجمن ارامنه آناهیت بخش بعدی این مراسم بود که با استقبال حاضرین نیز همراه شد.
پس از اجرای این بخش نیز علی مرادخانی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به ایراد سخنانی پرداخت.
شاید لازم است طور دیگری به مسائل نگاه کنیم
مرادخانی در آغاز سخنانش اظهار کرد: من خیلی خوشحالم از اینکه خدمت دوستان عزیزی هستم که سالهای متمادی در کنارشان بودهام. ارتباط ما به خیلی دور و به سالهای ۵۸ به بعد برمی گردد. در آن زمان که چلیپا و دوستان دیگر در حوزه هنری بودند هنوز این مرکز به سازمان تبلیغات اسلامی واگذار نشده بود. من آن زمان تازه به امور سینمایی رفته بودم و به خاطر دارم با بچههای حوزه فعالیتهایی را انجام میدادیم و حوزه تازه میخواست وارد فعالیتهای سینمایی بشود. به هرحال در آن زمان امکاناتی را فراهیم کردیم و فیلم "توجیه" ساخته شد که بچههای حوزه زحمت اصلی این کار را کشیدند.
او در ادامه افزود: امیدوار هستیم که بتوانیم شرایطی را ایجاد بکنیم که این نمایشگاه آغازی باشد تا این رویکردها استمرار پیدا کند. این هم یک موضوع فرهنگی است و هم یکی از آموزههای دینی خودمان است که باید دائما ذکر کنیم و آن قدر این رویدادها را تکرار کنیم که در ذهن جامعه جا بیفتد. این هنرمندان در حقیقت زندگیشان را وقف کردهاند و اراده کردهاند که هنر انقلاب به جایگاه خاص خودش برسد تا اینکه ما حرفی برای گفتن داشته باشیم و صاحب یک هویت شویم. این بسیار ارزشمند است که حاصل هنر ارجمند هنرمندانی چون چلیپا و اسکندری است.
مرادخانی در بخش بعدی سخنانش بیان کرد: اخیرا جلسهای در شورای معاونین داشتیم و صحبت از این بود که چقدر از آثار فرهنگی و هنری ما استقبال میشود؟ در این جلسه صحبت بر سر این بود که اگر مثلا تیراژ کتابها پایین است یا اقبال عمومی در بعضی امور به اندازه کافی نیست دلیلش شاید این باشد که چیزی که مردم میخواهند منتشر و ارائه نمیشود و شاید لازم است ما به دنبال این باشیم که طور دیگری به مسائل نگاه کنیم.
معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خاطرنشان کرد: این دو هنرمند بدون وابستگی به حوزههایی که نگاههای فرموله شده به بعضی مسائل داشتند تلاش کردند آنچه را که از دل خودشان برمی آمد و آنچه را که به آن باور داشتند را به منصه ظهور برسانند. این کار ارزشمندی بود که دوستان توانستند انجام بدهند و به همین علت هم ماندگار شد. بر این اساس ما باید بتوانیم فضای جستجو و فضای تحقیق و پژوهش را هرچه بیشتر و فراختر بکنیم و انشالله از این به بعد در این زمینه کارهای اساسی و علمی اتفاق بیفتد.
او با تاکید بر استمرار چنین فعالیتهایی اظهار کرد: کاری را که حوزه هنری در این سالها انجام داد ما باید بتوانیم ادامه بدهیم تا بتوانیم شرایط بهینهای را در عرصه فعالیتهای هنری ایجاد کنیم.
مرادخانی در ادامه به قانون مصوب حمایت از آثار هنری اشاره کرد و گفت: امسال پیشنهادی در زمینه اقتصاد هنر به مجلس ارائه کردیم تا بتوانیم امکانی را فراهم کنیم تا بخشی از بودجه ساختوسازهای دولتی در جهت اینکه هنر متجلی شود اختصاص پیدا کند. شاید به این ترتیب قدری میراث داری شود و شکل و شمایل فضاها تغییر کند و این امر به رونق هنر کمک کند. در کنار اینها ما خودمان هم باید کارهایی انجام بدهیم و کسانی را که سرمایههای فرهنگیمان هستند را بهتر معرفی کنیم. شاید یکی از نقاط ضعفی که ما داریم این است که آن طور که باید سرمایههایی را که داریم عرضه نمیکنیم. ما متاسفانه در این زمینه کم کاریهای اساسی داریم. انشاالله این حرکت آغازی باشد که از این به بعد یک فعالیت سیستمی درست در این زمینه انجام بدهیم و گنجینههایی را که داریم به ویژه منابع انسانیمان را که حتی مهمتر از تولیداتمان است به طرز مناسبتری معرفی کنیم. اگر ما بتوانیم این رویکرد را به گونهای ادامه بدهیم که حرکتی مستمر اتفاق بیفتد جوانان ما هم به آینده امیدوار میشوند و کهنسالان ما هم به آنچه اتفاق میافتد به دیده احترام نگاه خواهند کرد.
معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان سخنانش اظهار کرد: وظیفه ما به عنوان مسئولین بخشهای مختلف هنر فراهم کردن این امکانها است و باقی تلاشها هم درون مجموعه هنر باید اتفاق بیفتد. و ما هم باید شکل درستی برای فعالیتهای درونی انجمنها و تشکلهای هنری تعریف کنیم و بر این اساس با مشارکت یکدیگر انشالله هنر کشور را به یک مقصد متعالی برسانیم.
اهدای لوح تقدیر با حضور علی مرادخانی، مجید ملانوروزی، عباس میرهاشمی و احسان آقایی به کاظم چلیپا و ایرج اسکندری و بازدید از گالریهای موزه هنرهای معاصر که به نمایش آثار این دو هنرمند اختصاص داده شده پایان بخش این مراسم بود.
انتهای پیام/