به گزارش هنرآنلاین،خسرو قلیزاده در ابتدای سخنان خود با اشاره به معنی لغوی واژه اسطوره و ریشه یونانی آن گفت : از حدود دویست سال پیش که مطالعات اسطوره شناسی شکل تازه ای بخود گرفت، هریک دانشمندان از دیدگاههای مختلفی به اسطوره پرداختهاند، و از این جهت هریک بنا بر دیدگاه خود، تعریفی از اسطوره ارائه داده اند. از جمله این دیدگاه های یا مکاتب میتوان به دیدگاه اصالت تطور، دیدگاه روانشناسی یونگ، دیدگاه مردمشناسی، و ... اشاره کرد.
قلیزاده افزود : اسطوره از کهن ترین زمانها و حتی پیش از اختراع خط در جوامع انسانی به طور جدی و فزاینده وارد زندگی همه مردم گردید. به همین جهت تعیین قدمت آن تقریباً غیر ممکن است. در آن زمان اسطوره به دلیل تقدسی که برای باورمندانش داشت، به عنوان دین عمل میکرد. پس از ورود دین به عرصه جوامع بشری به تدریج اسطوره جای خود را به دین داد و سرزمین ایران حتی قبل از ورود آریاییها یکی از پر اسطوره ترین مراکز جهان در آن دوران بوده است.
این دکترای فرهنگ و زبانهای باستانی در بخش دیگر از سخنان خود اسطوره های دین زرتشت از جمله اهورا مزدا ، اهریمن ، آب ، گیاه آرمانی ، کیومرث و چندین عنوان از اسطوره ها ی دیگر از جمله حیوانات را مورد بررسی قرار دادو بیان کرد : در اوستا تنها نام کیومرث ذکر شده است. در متون پهلوی مانند بندهش و گزیده های زادسپرم او نخستین انسان است اما شکل عجیبی دارد بدین معنی که طول و عرض و ارتفاع و پهنایش مساوی است. چنین موجودی یک هیأت مکعب یا کروی شکل باید داشته باشد. که طبعاً با خرد امروزی مردم ما سازگار نیست. در دوران پس از اسلام در متونی مانند شاهنامه کیومرث تبدیل به نخستین شاه میشود که ظاهری انسانگونه دارد.
مثال بعدی ضحاک در اساطیر ایرانی است. در اوستا او جانوری اژدها گونه دارای سه سر و شش چشم است. در متون پهلوی او تبدیل به ماری شگفت انگیز میشود و سرانجام در شاهنامه او حاکمی ستمگر و غیر ایرانی است. هیأ مارگونه او نیز تبدیل به دو ماری میشوند که از شانه هایش روییده اند.
قلیزاده در قسمت دیگر از سخنان خود اضافه کرد : جهان اسطوره ها شگفتی خاص خود را دارد. تقرییاً همه اسطوره ها جالب و شگفت آورند. اما نکته در خور توجه این است که جوامع انسان (فارغ از نژاد و دین و جنسیت) اسطور های خود را به اشتراک می گذراند. بدین سبب است که میتوان مضامین مشترک اساطیری را در میان اقوام مختلف مشاهده کرد. به عنوان مثال شخصیت رویین تن اسفندیار را میتوان در اساطیر یونانی، ژرمن، اسکاندیناوی و حتی بین النهرینی نیز دید. یا مرغان شگفت انگیزی چون سیمرغ را میتوان در میان اقوام مختلف از دورترین نقاط چین تا افریقا و اروپا مشاهده کرد. این همانندیها بسیار جالب و در عین حال زیباست چون در عین حال که رنگ و بوی محلی خود را دارند، اما دارای وحدت و شباهت عجیبی هستند.
قربانی کردن در مفهوم بشر اولیه ، میترائیست و مقایسه نقش آن در سرزمینهای مختلف از جمله ، هند ، ایران ، آسیای صغیر و رم از دیگر موضو های بحث شده در این کارگاه بود.
خسرو قلیزلده دارای مدرک دکترای فرهنگ و زبانهای باستانی با گرایش اسطوره شناسی از دانشگاه تهران است و عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور ارومیه می باشد.
انتهای پیام/