به گزارش هنرآنلاین، شیرکو بیکه س در سال ۱۹۴۰ میلادی در شهر سلیمانیه عراق به دنیا آمد. پدرش فائق بیکس از شاعران بنام روزگار خود بود. بیکه س بخاطر مشکلات سیاسی از سال ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۲ در سوئد زندگی میکرد و پس از آن به عراق بازگشت. سرودههای او به زبان کُردی هستند.شیرکو بیکس، از سرشناسترین شاعران کُرد زبان، روز یکشنبه (۱۳ مرداد) در بیمارستانی در استکهلم درگذشت. اشعار این شاعر نامی کُرد در میان شاعران و ادیبان ایران زمین از محبوبیت فراوانی برخوردار است.
در ۱۹۶۸ اولین مجموعه شعر شیرکو بنام مهتاب شعر منتشر شد و از آن زمان تا کنون چندین مجموعه شعر، دو نمایشنامه منظوم و ترجمه پیرمرد و دریا نوشته ارنست همینگوی و عروسی خون اثر لورکا به زبان کردی از او به چاپ رسیده است.
از جمله دفترهای شعر این شاعر میتوان از دو سرو کوهی، عقاب، رود، سپیده دم، آفات، کرکس، عطشم را شعله فرو مینشاند، دره پروانهها، صلیب، مار و روز شمار یک شاعر، سایه و آزادی، این واژه بیآبرو نام برد که به زبانهای فرانسوی، ایتالیایی، سوئدی، عربی و غیره ترجمه و چاپ شده اند. در ایران نیز در مجموعههایی از او همچون منظومه بلند دره پروانه (دهربهندی پهپووله) و آزادی، این واژه بیآبرو با همت محمد رئوف مرادی ترجمه و به چاپ رسیده است.
مهمترین ویژگی کارهای شیرکو بیکس، غربتی است که بنمایه اصلی آثار اوست.
او بعد از استاد عبدالله گوران، یکی از شارحان و معماران پیشرو شعر آزاد کُردی است. شیرکو بیکس پر کار و خستگی ناپذیر که بیشتر به مفهوم ادبی جهانی در اذهان اهل فن جایی گرفته است و با آنکه در نقد ، داستان و ترجمه تواناییهایی در خور و شایسته است. اما کار شعر ، سرنوشت محوری قلم او را رقم می زند . استاد شیرکو بیکس سالها در این زمینه به فعالیت پرداخت که می توان به مبارزات او در این مهم بر علیه رژیم فاسد و اشغالگر بعثی صدام حسین و سرودن شعر برای شخصیتهای مبارز کَرد و شهیدان این راه اشاره کرد.
سخت کوشی و پیگیری این شاعر جهانی در سیطره فرهنگ، ادبیات و شعر کوردی ، به او شخصیتی غول آسا و عاصی بخشیده است. شاعر چیره دست فارس زبان روزگارمان سید علی صالحی سالها پیش شیرکو بیکس را امپراتور شعر دنیا نامیده است.
شیرکو بیکس در جامعه فرهنگی کورد، هم وزن احمد شاملو در پهنای ادبیات معاصر فارس است. آثار شیرکو غنی و بسیارند، در سال 1968 میلادی اولین مجموعهی شعر وی با عنوان «درخشندگی شعر» منتشر شد و صاحب آثاری چون: آئینههای کوچک «شعر» ، بامداد «شعر»، من عطشم را با آتش فرو می نشانم «شعر»، کاوهی آهنگر «نمایشنامه منظوم»، سپیده دم «شعر»، پیرمرد و دریا «همینگوی - ترجمه»، دو سرود کوهی «شعر»، رودخانهها «مجموعه داستان»، عقاب «شعر»، کجاوه گریهها«شعر»، صلیب و مار و روزشمار شاعر «شعر بلند» و... مجموعه مقالات ، ترجمهها و ... است. شیرکو بیکس در سال 88-1987 میلادی از دست «انگوار کارلسن» نخست وزیر سوئد جایزه جهانی "توخولسکی" مدال افتخار در ادبیات را دریافت کرد و همچنین در فلورانس ایتالیا، بزرگترین انجمن مدنی به او لقب «همشهری» داده است.
اشعار شیرکو تاکنون به زبانهای آلمانی، فرانسه، ایتالیایی، سوئدی، نروژی، عربی، فارسی و... ترجمه شده است و بعضی از اشعار او انتخاب شده و در کتابهای درسی چند کشور برای تدریس گنجانده شده است.
" دو سرو کوهی " ،"عقاب" ، " رود" ، "سپیده دم " ، " آفات " ، " کرکس " ، " عطشم را شعله فرو می نشاند " ، " دره پروانه ها " ، " صلیب ، مار و روز شمار یک شاعر "،" سایه "و "آزادی، این واژه ی بی آبرو " از جمله دفتر های شعر این شاعر کُرد است که به زبان های فرانسوی ، ایتالیایی ، سوئدی ، عربی و... ترجمه وچاپ شده اند . در ایران نیز در سالهای اخیر، مجموعه هایی از او همچون منظومه بلند " دره پروانه " و " آزادی ، این واژه ی بی آبرو " با همت "محمد رئوف مرادی" ترجمه وبه چاپ رسیده است.
مهمترین شاخصه کارهای شیر کو بیکس ، غربتی است که بن مایه اصلی آثار اوست. غربتی که هم درونی است و هم بیرونی. بدین معنا که شعوری که شعر به شاعر هدیه می کند موجب غربت درونی اوست که این فصل مشترک تمامی شاعران اصیل است . دیگر غربتی است بیرونی؛ که از دور دست های تاریخ ملتش سر چشمه می گیرد و تا دوران پر آشوب معاصر همواره این غربت در صورت ها و صورتک های بی شمار مکرر شده است.
شیرکو بیکس بیشک مانند حلقهای گره خورده در زنجیرهی خدایگان تاریخ ادبیات دنیا چفت شده است، خدایگانی مانند: لورکا، محمود درویش، نرودا، ریتسوس، داستایوسکی، شاملو، جبران خلیل و... که چنان بتی ستودنی در معابر استورهای ملل دنیا جاودانه خواهند ماند.
انتهای پیام/ 38