به گزارش خبرنگار هنرآنلاین، چندی پیش خبرهایی مبنی بر جدی شدن تاسیس موزه هنرهای معاصر رشت منتشر شد که می تواند نویدبخش آغاز فصلی تازه در عرصه هنرهای تجسمی استان گیلان باشد. از آنجا که بر اساس اخبار بنا شده تا بخشی از این موزه به آثار آیدین آغداشلو اختصاص داده شود گفتگویی با این هنرمند را در خصوص فضای هنری زادگاهش در ادامه می خوانید.
وضعیت هنرهای تجسمی زادگاه خود رادرحال حاضر چگونه ارزیابی می کنید؟
ببینید، رشت و گیلان بطور کلی سرزمین نمونه ای است از حرکت پرتب و تاب جریان های هنری، سیاسی و فرهنگی در طول تاریخ و مخصوصا در طول چندصد سال گذشته. یکی از نشانه های این مسئله هم نزدیک بودنش به مرز بوده که بسیاری از جریان های روشنفکری در حقیقت اقامتگاه اولیه شان وقتی که به سرزمین ما می رسیدند گیلان بوده. بنابراین رشت را و گیلان را اگر دقیق نگاه بکنیم و این نگاه هم توسط محققین گیلانی در طول سالها انجام شده، می بینیم که برخی از مهم ترین هنرمندن این سرزمین از گیلان برخاسته اند. در شهر رشت هنرمندان بزرگ و معتبری چون بهمن محصص و غیره و ذلک به ثمر رسیده اند. همینطور گروه ها و انجمن های ادبی که در رشت وجود دارند. همینطور نقاشان خیلی خوبی که دارند همچنان در آنجا کار می کنند. ولی در مجموع من این احساس را دارم که جریان های فرهنگی و هنری در گیلان در حدی که واقعا باید حمایت شود و عنوان بشود و عرضه بشود مطرح نمی شود و آرام آرام از بستر پویای فرهنگ زاینده آنجا و کل ایران دارند دور می شوند. همیشه هم تحمل این مسئله برای من خیلی سخت بوده . در جاهایی شاید کم و بیش این حمایت ها و مراقبت ها هست. من گمان می کنم با در نظر گرفتن سابقه فرهنگی عمیق و طولانی ادبی و فرهنگی گیلان، به اندازه کافی این مراقبت به عمل نمی آید. در دهه های گذشته در گیلان نشریه های مختلفی منتشر می شد. الان من با آن تعداد و اندازه سراغ ندارم و بعضی وقت ها می ترسم که این شور فروکش کرده باشد و همچنان گیلان به فرستادن هنرمندان طراز اولش به تهران و جاهای دیگر اکتفا کرده باشد. در صورتیکه از اکبر رادی گرفته تا دیگران یا متولد و یا ساکن شمال بوده اند.
چگونه قرار بود از هنرمندان گیلان حمایت شود؟
از پیش از انقلاب قرار بود که ساختمان شهرداری رشت تبدیل به موزه هنرهای تجسمی شود. نکته جالب در پاسخ به پرسش شما این است که خود من هم در آن دوره نمی دانستم که شهر رشت بستر و زادگاه پیدایش این تعداد هنرمند بوده. وقتی که من به دلیل مسئولیتی که داشتم آماری تهیه کرده بودم از هنرمندان گیلانی که آثارشان در این موزه قرار بگیرد، حیرت کردم و دیدم که نزدیک به چهل هنرمند بلند آوازه و مطرح اصلیت گیلانی دارند. ولی بعد از آن این معوق ماند در طول این سی و اندی سال و این آثار به موزه هنرهای معاصر تهران برگشت داده شد و آن ساختمان زیبا که می توانست واقعا مکان مناسبی در این زمینه باشد و تبدیل به یک موزه فعال و زنده باشد رها شد یا تبدیل به ساختمان اداری شد. الان نمی دانم از این ساختمان چه استفاده ای به عمل می آید. این اواخر شنیدم که استاد و دوست عزیزم آقای حسین محجوبی در تکاپوی ادامه این هدف است و امیدوارم که به آن برسد ولی اگر کمک به او نشود طبیعتا این آرزو عملی نخواهد شد. کمک اهالی آن شهر، کمک کسانی که کارهای دولتی را در آنجا عهده دار هستند و همینطور حمایتی که از تهران باید صورت بگیرد. و این جای افسوس بسیار دارد . من الان حضور ذهن ندارم که در رشت موزه ای وجود دارد یا نه. و جای افسوس فراوان است که موزه ای در شان این شهر وجود نداشته باشد و من این را حتی در مورد آثار هنری دیگر گیلان هم عنوان می کنم. فرهنگ عمیق و هویت خاص فرهنگی گیلان واقعا جایگاه این را دارد که موزه عظیمی در آنجا تاسیس شود. حالا ممکن است که به علت هوای مرطوب شمال و رشت نمونه های روی کاغذ و مکتوب در طول سالیان از بین رفته باشد که همینطور هم شده، ولی هزاران نمونه از آثار سفالی، آثار زرگری، آثار بافته و مخصوصا کارهای چوبی کم نظیر در شمال وجود دارد که می شود از آنها یک موزه بی نظیر را فراهم آورد.
به نظر شما تاسیس موزه ها در مراکز استان در چه شرایطی تحقق پیدا می کند؟
من در موضعی نیستم که شرایط این امر را بیان کنم ولی در جاهای دیگر موزه های بسیارعمده وجود دارد. موزه آستان قدس در مشهد یکی از موزه های طراز اول است که قابل مقایسه با موزه های مهم جهان است. موزه تبریز، اردبیل، اصفهان، شیراز هرچند که هم اصفهان و هم شیراز موزه هایشان فراخور اهمیت و عظمتشان نیست ولی همه اینها موزه ای دارند. من فکر می کنم این بیشتر برمی گردد به خواست اهالی. وقتی که عمیقا بخواهند و این هدف بسیار مبارک فرهنگی را بخواهند دنبال کنند آنوقت به آن می رسند. برای اینکه اهالی شهر رشت هم از فرهنگ بسیار غنی و بالایی برخوردارند، هم گروه های فرهنگی که امکانات مالی گسترده دارند در رشت بوده. خانواده های مهم و بنام فرهنگی که تمکن مالی داشته اند. در واقع الان که با شما صحبت می کنم هیچ دلیل خاصی نمی بینم که چرا نباید این اتفاق افتاده باشد.
چه اتفاق های دیگری می تواند به رونق بیشتر هنرهای تجسمی در استان ها بیانجامد؟
اینکه برنامه هایی از تهران تدارک شود با در نظر گرفتن تمرکز بسیاری که از این نظر در تهران وجود دارد، می شود این برنامه ها را منتقل کرد مثل دوسالانه ها و یا هر برنامه دیگری. می شود خود اهالی بسیار با فرهنگ رشت و گیلان با در نظر گرفتن شرایط خودشان راهکار هایی را نه تنها پیشنهاد بکنند بلکه سرمایه گذاری بکنندو منتظر تهران نباشند که این کار را بکند که در بسیاری از نقاط ممکن است که این فراموشی های گذرا به این طریق جبران بشود و از همه مهم تر دانشگاه معتبری مانند دانشگاه گیلان است که خود این دانشگاه اگر نداشتن بودجه را بهانه نیاورد چونکه اقدامات فرهنگی خیلی هم به بودجه های کلان وابسته نیستند بلکه بیشتر طراحی برنامه سازان است که مهم است. این دانشگاه با تقویت بخش فرهنگی خودش می تواند زمینه ساز شود برای شکوفایی مجدد هنر و فرهنگ در گیلانی که سهم و دین بزرگی به گردن کل مملکت ما دارد.
اهالی گیلان به طور مشخص چطور می توانند به رونق هنرهای تجسمی کمک کنند؟
اینکه نمایشگاه های بیشتری برگزار شود و گالری ها از حمایت مردم برخوردار شوند وهمینطور در طول این سال ها من دیده ام که تعدادی از آنها نتوانسته اند به فعالیت ادامه بدهند و بسته شده اند،که این به حسن نیت و اراده بانیان آنها مربوط نبوده بلکه به مردمی مربوط می شده که بعضی وقتها تعداد کمی از آنها به این گالری ها سر زده اند و کارها را دیده اند و آفرین گفته اند و نخریده اند و رفته اند. بنابراین خود این حمایت خیلی خیلی مهم است و این حمایت ممکن نیست مگر اینکه این فرهنگ جا افتاده باشد. و رشت که خودش زادگاه هنرمندان بزرگ بوده، چطور ممکن است که حمایت مادی خودش را دریغ کند. من گمان می کنم در این میان اگر موزه رشت افتتاح و راه اندازی شود در جا انداختن این مسئله سهم عمده ای می تواند داشته باشد. مردم با فرهنگ یک شهر فرهنگی مانند رشت باید این ضرورت را احساس بکنند که آثار هنری را باید حمایت کنند و باید معرفی بکنند و این همانقدر که مثلا به دانشگاه گیلان برمی گردد به نشریات هم بر می گردد؛ به انجمن های ادبی، فرهنگی و هنری اش هم بر می گردد و یک جریانی است که هم در عین حال که از جانب مردم باید پدید بیاید و حمایت شود، مقام های رسمی هم باید در حد گسترده ای این سهم و وظیفه خودشان را بپذیرند و انجام دهند.
انتهای پیام/