سرویس تجسمی هنرآنلاین، در آستانه به اتمام رسیدن پنجمین جشنواره تجسمی فجر و رسیدن به روزهای پایانی سال به سراغ علی اصغر امیرنیا ،سرپرست مرکز هنرهای تجسمی رفتیم تا از فراز و فرودهای سال 91 و جشنواره تجسمی فجر بیشتر بشنویم.
سال 91 را به طور کلی چطور ارزیابی میکنید؟
برگزاری دوسالانهها، جشنوارههای تجسمی مانند جشنواره جوانان گرگان، دوسالانه عکس در تهران و یزد، بصیرت و.. از جمله فعالیتهای معاونت هنری است که در سال 91 برگزار شد. خوشبختانه با توجه به اعتبارات موجود سال خوبی را در عرصه تجسمی داشتیم جز خلا وجودی برخی از هنرمندان برجسته مانند استاد جوادی پور، خانم حسینی، خانم لاشایی. در مجموع فعالیتها را بر اساس تمام تکالیفی که سال 90 برنامه ریزی شده و باید امسال اجرا میشد پیاده کردیم. با توجه به اینکه این اتفاقات بر اساس اولویتها پیش میرود باید بگویم سال خوبی را پشت سر گذاشتیم البته باید تاثیراتش را ارزیابی کنیم. اما نکتهای که امسال مدنظر قرار دادیم میتوانم بگویم این بود که نگاه ما بر اساس مرکز گرایی نباشد چون ما متولی هنرهای تجسمی در سراسر ایران و توسعه و ترویج آن در خارج از کشور هم هستیم. بنابراین اگر توجهمان را معطوف به تهران کنیم خود به خود استعدادهای زیادی در استانها نادیده گرفته میشود در این صورت آنها یا به تهران مهاجرت میکنند تا مورد توجه قرر گیرند یا اینکه این استعدادها در شهرستانها به بالفعل تبدیل نمیشود. اگر نسبت به استانها نگاه مساوی داشته باشیم و سیاستگذاری که نظارت، حمایت، پشتیبانی و برنامه ریزی داشته باشیم به نظر میرسد در این عرصه پیشرفت میکنیم.
در این زمینه معاونت هنری در استانها چه اقداماتی میتواند انجام دهد؟
باید اراده مراکز ستادی در تهران این باشد که نگاهشان را از تمرکز گرایی به تمرکززدایی تغییر دهند. اراده ما بر این است که این اقدامات در شهرستان انجام شود. در عرصه تجسمی همه کارها غیر از تهران به شهرستانها نیز سرایت کرده است به این معنا که جشنواره فجر نیز که بزرگترین رویداد تجسمی ماست و به عنوان نقطه عطف تمام فعالیت های تجسمی مطرح است و حتی دوسالانهها در استانها نیز برگزار شد.
اما جشنواره کودک و نوجوان در اصفهان برگزار نشد؟
بله. متاسفانه جشنواره کودک و نوجوان قرار بود در اصفهان انجام شود اما با توجه به اینکه اصفهان نتوانست به تعهداتش عمل کند زمان برگزاری این جشنواره به 23 و24 اسفند ماه در تهران تغییر کرد.
مسئلهای که امسال اعتراض برخی هنرمندان را به دنبال داشت عدم برگزاری دوسالانه کاریکاتور و تصویرگری بود. در این زمینه توضیح میدهید؟
امسال عدم برگزاری دوسالانههای کاریکاتور و تصویرگری مورد اعتراض هنرمندان قرار گرفت. دوسالانه کاریکاتور قرار بود سال 90 برگزار شود و با تمام قوا تصمیم گرفتیم سال 91 آن را برگزار کنیم اما شرایط برای خانه کاریکاتور مهیا نبود. الان تمام کارها انجام شده و قرار است اردیبهشت سال 92 این دوسالانه را برگزار کنیم. تصویرسازی هم که در ابتدا زیر مجموعه معاونت فرهنگی وزارت ارشاد بود بعد از وقفه 11 ساله به ما محول شد. به همین دلیل قرار شد دوسالانه تصویرسازی برگزار شود اما متاسفانه هیئت سیاستگذاری با توجه به اینکه برگزاری این دوسالانه با عید غدیر تا قربان، جشنواره بصیرت بعد ایام محرم و صفر و سپس جشنواره تجسمی فجر همزمان شد، تشخیصشان این بود که در سال 92 برگزار شود تا بعد از 11 سال یک دوسالانه شایسته برگزار شود. به طور کلی برگزاری دوسالانه کاریکاتور و تصویرگری جزو مواردی نبود که از ابتدای سال جزو برنامههای معاونت باشد. تصویرگری که از معاونت فرهنگی به معاونت هنری منتقل شد و کاریکاتور هم جزو برنامه های سال 90بود که به تعویق افتاد و نمیخواستیم کیفیت را از دست دهیم و پشت سر هم جشنواره برگزار کنیم.
عملکرد موزه هنرهای معاصر را در سال 91 چطور ارزیابی میکنید. آیا به اعتقاد شما توانست از تمام پتانسیل خود استفاده کند؟
فعالیتهای موزه خیلی خوب بود. موزه هنرهای معاصر دارای شاکله و وظیفه خاصی است. گنجینه ایران و هنرمندان ایرانی و خارجی در این موزه به نمایش گذاشته میشود. با توحه به هماهنگیهایی که صورت گرفت علیرغم قرار گرفتن در سال اقتصاد مقاومتی نمایشگاه گونتر را برگزار کردیم. از طرفی به امانت سپاری آثار ارزشمند ایرانی و امانت گرفتن آثار ایرانی در خارج از کشور را در برنامه داشتیم. نمایشگاههای پاپ آرت و جشنواره بصیرت و موضوع محرم با عنوان گوهر هدایت به خوبی در این مکان برگزار شد. در برگزاری این برنامه ها تلاش کردیم که جایگاه موزه را تنزل ندهیم و آثاری که در شان موزه است را به نمایش بگذاریم.
تعاملتان با نگارخانهها جطور است. به هر صورت نگارخانه عمده فضای جریان هنری را در طول سال در درون خود رقم میزنند؟
نگارخانهها به عنوان بازوان اجرایی و همکار معاونت به شمار میروند. هر چه تعدادشان افزایش پیدا کند میزان هنرمندان متعددی که درعرصه تجسمی داریم بیشتر و بهتر میتوانند آثارشان را در این نگارخانهها به نمایش بگذارند. به طور تقریبی هنرمندان تجسمی به 600 هزار نفر می رسند. نگارخانهها باید زمینه را مساعد کنند تا این تعداد هنرمند فعال باشند. کسانی که از نظر تکنیکی توان لازم برای عرضه آثارشان در موزه ندارند باید در گالریها خودشان را نشان دهند. هم از نظر اقتصاد هنر کمک میکند و هم این گالریها یک نمایشگاه دائمی است. در حال حاضر 400 گالری در سراسر کشور فعال هستند. در مجموع ارتباط خوبی با نگارخانهها داریم. امسال تا آخر اسفند کتاب نگارخانهها را طراحی کردهایم که چاپ میشود و در دست عموم قرار میگیرد. امیدواریم فعالیت هنری نگارخانهها براساس نیاز واقعی جامعه باشد نه براساس آن چیزی که شاید بتوان نام خودبیگانگی بر آن نهاد. اگر در این مسیر قرار بگیریم آثار ایرانی که در خارج از کشور به نمایش درمیآید بازتابی از هنر و فرهنگ ایرانی است نه اینکه تقلیدی از آثار خارج از کشور.
در این حوزه معاونت هنری نیز فروشگاه نگار و اکسپوی مجازی را راه اندازی کرده است درباره فعالیتهای این دو مرکز توضیح می دهید؟
معاونت امسال فروشگاه نگار را طراحی کرد تا در دو سطح فروش آثار بالای یک میلیون تومان در فضای محازی و آثار زیر 500 هزار تومان فعالیت کند. در این طرح هنرمندان آثارشان را در اختیارمان قرار میدهند.
فروش این آثار به مخاطبان عام باعث میشود که دوباره سراغ آثار تجسمی برویم و این گردش ادامه پیدا کند.
در روزهای پایانی برگزاری جشنواره فجر قرار داریم دبیرخانه جشنواره فجر سال بعد از چه زمانی فعالیت خود را آغاز میکند؟
در ابتدای حضورم در این بخش پیشنهاد دادم دبیرخانه و اعضای آن حداقل برای دو سال تعیین شوند. این ثبات باعث پیشرفت میشود. برگزار کنندگان شاکله جشنواره را میشناسند اما عیب این طرح این است که اگر مشکلاتی در عملکرد دبیران و داوران وجود داشته باشد باعث بیاعتمادی هنرمندان نسبت به جشنواره میشود از این رو برای جلوگیری از این اتفاقات اکنون در حال تنظیم آیین نامهای هستیم تا چهارچوبها و شاکله اصلی جشنواره مشخص باشد. بدیهی است با تصویب و انتشار این آیین نامه اختیارات مدیر کل محدود میشود اما این محدودیت بسیار بهتر از بیقانونی و سر درگمی است.
در زمینه حمایت از پیشکسوتان چه فعالیتهایی انجام دادهاید؟
یکی از کارهای خوبی که سالهای گذشته انحام شد و امسال هم استمرار داشت بحث اهدا نشان بود. تجلیل از پیشکسوتان که در عرصه هنر کار کردند. امسال هم این تجلیل انجام میشود. بهره بردن از پیشکسوتان و هنرمندان برتر در بخش آموزش در استانها و حضورشان در هیئت داوران و انتخاب آثار جشنوارهها از جمله فعالیتهایی است که در این بخش انجام میشود. به اعتقاد ما پیران هر رشته هنری برکت آن رشته هستند و باید از این ظرفیتهای انها استفاده کرد. از طرف دیگر سال گذشته تعدادی اثر از این هنرمندان خریداری کردیم و امسال هم در صورت امکان این کار را ادامه میدهیم.
برای حضور بینالمللی هنرهای تجسمی کشورمان هم برنامهای در پیش گرفتهاید؟
در این زمینه تصمیم گرفتهایم چند نمایشگاه دائمی در چند کشور برپا کنیم. از این رو هنرمندان رشتههای مختلف میتوانند با بازدید از این آثار خرید داشته باشند. در مجموع وقتی قرار است در جامعه بینالملل وارد شویم باید قد و اندازه بینالمللی داشته باشیم.
در روزهای پایانی سال 91 قرار داریم برای سال آینده چه برنامهای در اولویت دارید؟
تمام برنامههای سال آینده بر توسعه و ترویج کیفی تجسمی متمرکز است. از طرفی توجه جدیتری به استانها خواهیم داشت. خیلی از کارها در استان ها انجام میشود اما هنوز توجه جدی به استانها نشده است. با توجه به اینکه در چندین دوره مدیرکل استان ها بودهام ظرفیتهایشان را میشناسم. به طور مثال در زمینه سفال ،لاله جین شناخته شده است اما سفالهای زابل که قدمت چند هزار ساله دارد در حال منسوخ شدن است. ما باید این هنرها را زنده کنیم. کار پژوهشی باید صورت بگیرد وقتی ظرفیتها را بشناسیم.به سمت کیفی شدن پیش میرویم. هر چه کیفیت کار بالا برود جشنوارههایی مانند بصیرت، قربان تا غدیر هفته های هنر استانها با آثار این هنرمندان میتواند لبریز شود و به توسعه و ترویج هنرهای استانها کمک کند.
انتهای پیام/مریم تهوری/31