سرویس تجسمی هنرآنلاین// احمد نادعلیان
هنرمندان همیشه سعی دارند قلمروهای جدیدی را تجربه نمایند، افقهای جدیدی را نشان دهند و روشهای بیانی جدیدی را ارائه دهند. این اقتضای هنر است.
از سویی دیگر پیشرفت فن آوری و تحول جوامع و انتظار مخاطب رویکردهای جدیدی را اقتضا مینماید. هنرمند امروز نیازمند رسانه روشها و ایجاد محیطی است که نیاز مخاطب امروزی را فراهم نماید. در یک گستره جهانی این ضرورت و پاسخ به آن به وضوح دیده میشود.
در ایران نیز این ضرورت احساس شده است و در چند سال گذشته آثار متعددی به صورت چیدمانهای محیطی در تهران و دیگر شهرهای ایران اجرا شده اند. معمولا این آثار برای همیشه نمیمانند و حامیان آن بنا بر ضرورت سعی میکنند که هنرمندانی را حمایت نمایند که بسترهای غیر متعارفی را برای کارشان انتخاب مینمایند.
با این وجود قلمرو بسیار گستردهای در حوزه هنر محیطی وجود دارد که برای جامعه ما نوع آن ناشناخته است.
ضرورت هنرهای محیطی فقط به خلاقیت هنری و وجه نیاز جوامع خلاصه نمیشود. امروزه بحران محیط زیست هم در هر دهکدهای دیده میشود و نیز مشکلی است که دهکده جهانی با آن روبرو است. از این رو در دنیایی که ما زندگی میکنیم توجه به محیط با رویکردی زیست محیطی، زیباشناسی و یا منظر شهری روز به روز بیشتر میشود.
شتاب چشمگیر هنر محیطی و پیشرفت آن در عصر حاضر و توسعـۀ آن بوسیله رسانهها و فضاهای ارتباطی زمینههای افزایش کمیو کیفی ارائۀ آثار و فعالیتهای هنری را فراهم کرده است. همچنین گسترش و تنوع هنرهای محیطی در دهههای گذشته و استفاده از قابلیتها و امکانات ارائه و بیان هنری در این فضاها برای اهداف مختلف ارتباطی و اطلاعرسانی، علمی، فرهنگی، آموزشی، پژوهشی، تجاری و تبلیغی، خدماتی و تفریحی و ...، توجه به این حوزۀ میان رشتهای را برای حیات اجتماعی هر جامعه ضروری میسازد.
امروزه محیط به تدریج تبدیل به بستری شده است که بسیاری از آثار هنری در آن تولید و در حوزۀ بسیار وسیعی ارائه میشوند. اگرچه هنر در محیط و هنرهای زیر شاخه وابسته به آن مسائل و چالشهای خاص خود را دارا هستند. اما در حال حاضر ضرورت و کارآیی آنها غیر قابل انکار است.
هنر محیطی دریچهای است که بواسطه آن میتوان هنر ، فرهنگ و شرایط محیط زیست را دید. این هنر بواسطه رسانهها میتواند در بستری به وسعت جهان ارائه شود. فارغ از اینکه مخاطبان در چه جغرافیای زمانی و مکانی باشند. این هنر همچنین واسطهای است برای تعامل بین انسان و محیطی که او در آن زندگی میکند.
به نظر میرسد در آیندۀ نزدیک با رشد فزاینده آلودگی محیط زیست و آلودگی تصویری در شهرها توجه جدی برای به کارگیری هنر به ویژۀ هنر محیطی ضروری میباشد. براین اساس برگزاری نمایشگاهها و همایشها و در کنار آن آموزش تخصصی و تربیت متخصصین آشنا با مسائل هنرهای جدید و مسائل محیط زیست و منظر شهری، متناسب با فرهنگ بومیو شرایط اجتماعی کشور ضروری است. در این راستا به منظور تحقق اهداف فرهنگی، آموزشی و کاربردی برگزاره جشنواره هنر محیطی ضروری میباشد.
هنر محیطی امروزه برای خود زیرشاخههای زیادی دارد و در پیوند با نقاشی و مجسمهسازی به بیان متفاوت خود رسیده است.
بسیاری از آثار با رویکرد منطبق با محیط میتوانند برای مدت زمان طولانی در محیط شهری یا پارکها باقی بمانند.
آثار بسیاری در محیطهای پر رفت و آمد شهری (مانند پارکها و محیطهای شهری ) نیز به اجرا در میآیند. این آثار از سوئی به زیبا سازی فضای شهری کمک میکنند و از سوی دیگر ممکن است پرسش زیست محیطی و راه حلهائی را ارائه دهند. اینگونه آثار الزاما مانا نیستند. در شهرهای بزرگ دنیا حضور همیشگی یک مجسمه و یا یادمان ممکن است نکراری باشد و دیگر دیده نشود. ار اینرو هنر محیطی بینندگان را که اغلب مردم هستند غافلگیر مینماید.
هنر بازیافت به مثابه یکی از گرایشهای هنر محیطی میتواند به هنری ارجاع داده شود که در آن از زباله و پسماندهای شهری استفاده میشود. در این هنر، آثار هنری از مواد بیارزش ساخته میشود.
در مواردی مرز بین هنر محیطی و منظر شهری کمرنگ میشود. کاشت درخت به روش خاص که دارای رویکردی زیبائی شناسانه است و یا ایجاد سازههای انتزاعی اغلب در محیطیهای شهری دیده میشود.
چیدمانها در محیط طبیعی، شهری و نگارخانهها ارائه شده اند. آثاری که در محیطهای طبیعی به اجرا در میآیند اغلب بوسیله عکس و مسنتداتشان باقی میماند و در گستره وسیعی به نمایش در میآیند. به نمایش گذاشتن مستندات آثاری که در طبیعت اجرا شده اند میتواند در جامعه نشاط ایجاد نماید و مخاطب خود را در آن محیط احساس نماید.
از سوی دیگر هنر محیطی در محیطهای دور افتاده اغلب بواسطه رسانههای متنوعی همچون عکاسی و تصویربرداری ثبت و ارائه میشود. گاهی مستندات تصویری تدوین و به صورت چند رسانه ای و یا هنر ویدئو به نمایش در خواهد آمد. نباید از نظر دور داشت که امروزه فضای مجازی و رسانه ای بخشی از محیط هستند که ما در آن زندگی میکنیم و مستندات هنری میرا ممکن است به اندازه یک مجسمه در خاطره جمعی باقی بماند.
انتهای پیام/31