به گزارش هنرانلاین، احمد ظریف رفتار دربارهی شبکه مستند معتقد است: از آن جا که شبکه مستند نگاهی متفاوت به برنامهسازی دارد، شبکهای جذاب است و روز به روز جذابتر هم میشود؛ چون تنها نمیخواهد برنامهسازی کند، بلکه قصد دارد سطح مستندسازی را به معنای واقعی آن ارتقاء دهد.
این کارگردان میگوید: در شبکه مستند مخاطب نیز که احساس میکند نگاهی متفاوت در آثار وجود دارد و قرار است حرفی نو بشنود. به تماشای مستند رو میکند؛ در ضمن تنوع موضوعی برنامههای شبکه و واقعگرا بودن مستند سبب میشود که مخاطب با تمام باورش با شبکهی مستند زندگی کند.
احمد ظریفرفتار که سازندهی «درد مشترک» است، دربارهی این مستند میگوید: «درد مشترک» شروعی است که از کودکی آغاز و به پایان یعنی مرگ ختم میشود؛ آغاز و پایانی که نمیشود آن را به چند قسمت کوتاه محدود کرد.
او ادامه میدهد: قطعا «درد مشترک» را ادامه خواهم داد، چون احساس کردم این اثر با توجه به انعکاس خوبی که در میان مخاطبان داشته است، نباید به این تعداد قسمت محدود شود.
احمد ظریف رفتار همچنین به برگزاری هفته فیلم و بزرگداشت کارگردانان در برنامه «شبهای مستند» اشاره میکند و میگوید:برگزاری هفته فیلم وبزرگداشت کارگردانان مختلف حرکتی بسیار با ارزش است. این یک اتفاق مثبت است که مخاطبان، فیلمسازان را ببینند و با فکرها و ایدهها و حتی احساسشان آشنا شوند.
او با بیان اینکه باید با نگاهی نو روند تکراری کنونی را تغییر دهیم، خاطرنشان میکند: مخاطب باید تاثیر ما را احساس کند و به ما و ساختهی ما علاقمند شود و قدم اول در این راه صداقت در فیلمسازی است.
به بهانه پخش «درد مشترک» و هفته بزرگداشت احمد ظریف رفتار در «شبهای مستند» شبکه مستند گفتوگویی با وی انجام شده است که در زیر میخوانید:
این روزها خیلی از «درد مشترک» میشنویم. قصه این مجموعه چیست که مخاطب آن را دوست دارد؟
ظریف رفتار: ساده است؛ « درد مشترک » یک مضمون اجتماعی دارد، مضمونی که در هر بیست قسمت برنامه جنبههای مختلف آن به تصویر کشیده می شود. قرار بود دغدغهها، احساسات و عواطفی که با آن دست به گریبانیم و همواره به عنوان شالودههای اصلی زندگی با ما سر و کار دارند و شخصیت ما را شکل میدهند، بازنگری کنیم. قرار بود ببینیم با اینها چگونه بودن ما معنی پیدا میکند. ارتباطات، مسائل خانوادگی و اجتماعی و حتی دغدغههایی مثل خواب، شادی، درد، مرگ و غم و میزان اهمیت و ارزش آنها برای ما و جامعه ما، همه و همه ساده اما قابل تاملاند.
ایده «درد مشترک» برای برنامهسازی چطور به ذهن شما رسید؟
ظریف رفتار: حقیقت این است که این ایده به طور ناخودآگاه در ذهن هرکسی وجود دارد. ما همه با این مفاهیم زندگی و به آن فکر میکنیم. اما برای تولید مستندی بر این مبنا باید اعتراف کنم که حدود دو سال پیش احساس کردم که وقت آن رسیده است که به مسالهای به عنوان درد مشترک همه فکر کنم. این باور از فیلمهای گذشته من نشأت گرفته بود. در آثار گذشتهام چه داستانی و چه مستند، تجربیاتی به دست آورده بودم که دوست داشتم این تجربیات انسانی را در قالب یک مستند با هموطنانم در میان بگذارم؛ بنابراین به طور جدی تحقیقاتم را در سال 90 شروع کردم که در مجموع به ساخت این بیست قسمت انجامید. با شروعی از کودکی آغاز شد و قسمت پایانی آن به مرگ ختم میشود.
با توجه به استقبال مخاطبان آیا به فکر ساخت سری دوم مجموعه هستید؟
ظریف رفتار: به شخصه امیدوارم بتوانم کار را ادامه دهم و قطعا «درد مشترک» را ادامه خواهم داد. چون احساس کردم این اثر با توجه به انعکاس خوبی که در میان مخاطبان داشته است، نباید به این تعداد قسمت محدود شود. نگاهی به نظرات ارسال شده مخاطبان به شبکه مستند در قالب پیامک و تلفن و ایمیل، گفتوگوهای مستقیمی که با مخاطبان داشتم و حتی انتقادها، نشان میدهد که «درد مشترک» جایش را در میان مخاطبان باز کرده است و دلیلش هم تنها این است که سعی کردیم با سبک خاصی که انتخاب میکنیم در نهایت حرفهایمان حرف دل جامعه باشد.
این سبک خاص چیست؟
ظریف رفتار: سبک ما تنها به تصویر کشیدن واقعگرایانه نگاه مردم و حرفهای مردم بود. تمام سعی ما این بود که تنها واقعیت را به تصویر بکشیم. حتی از یک عنصر خارجی مثل نریشن نیز استفاده نکردیم. بیشتر تصاویرمان نیز شکار لحظهای رویدادهاست. تمام اینها اثر را تبدیل به یک مستند محض کرده است که در آن نتیجهگیری و تجزیه و تحلیل بر عهدهی مخاطب است. ما فقط بیننده را در نگاهمان شریک کردیم و نقطه قوت مجموعه نیز در همین است.
اما احساس میشود برخی از قسمتها بیش از حد تلخ شدهاند؟
ظریف رفتار: من معتقدم همیشه هر تلخی بد نیست. گاهی تلخی ما را آزار میدهد و دلزدهمان می کند و ما را به رخوت میرساند. اما گاهی این تلخی به جرقهای منجر میشود که انرژی و نگاهی تازه را در درون ما ایجاد میکند تا خود را تصحیح کنیم. تلخی «درد مشترک» نیز در واقع تلنگری است به واقعیتها پیش از آن که از دست بروند. این در نهایت شیرین است چون به بهتر شدنمان میانجامد. تصمیمات درست در سختیها همیشه دنیای شیرینی به رویمان باز میکنند.
در سری جدید چه مضامین دیگری در مجموعه برسی میشوند. به آن فکر کردهاید؟
ظریف رفتار: زندگی سرشار از مضامین است. خود کلمه «زندگی» سرشار از مفهوم و حرف است. مفهوم زندگی، نگاه ما به زندگی، روش صحیح زندگی و ... یا مسائلی مثل خشم که در جامعه مدرن بیشتر گرفتار آن شدهایم، برایم جذاب است. از لحاظ ساختار نیز در پی نوآوریهای جدید خواهم بود و البته به طنز نیز به عنوان مقولهای مهم در ساخت برنامه فکر میکنم.
چرا برای ساخت «درد مشترک» به سراغ شبکه مستند رفتید؟
ظریف رفتار: معتقدم از آن جا که شبکه مستند نگاهی متفاوت به برنامهسازی دارد، شبکهای جذاب است و روز به روز جذابتر هم میشود. چون تنها نمیخواهد برنامهسازی کند. بلکه قصد دارد سطح مستندسازی به معنای واقعی آن را ارتقاء دهد. مخاطب نیز که احساس میکند نگاهی متفاوت در آثار وجود دارد و قرار است حرفی نو بشنود، به تماشای مستند رو می کند. در ضمن تنوع موضوعی برنامههای شبکه و واقعگرا بودن مستند سبب میشود که مخاطب با تمام باورش با شبکه مستند زندگی کند.
هفته فیلم و بزرگداشت «شبهای مستند» در شبکه مستند را چگونه ارزیابی میکنید؟
ظریف رفتار: برگزاری هفته فیلم کارگردانان مختلف حرکتی بسیار با ارزش است. این یک اتفاق مثبت است که مخاطبان فیلمسازان را ببینند و با فکرها و ایدهها و حتی احساسشان آشنا شوند. ما مخاطبان باهوشی داریم که قدرت تشخیص بالایی دارند و میتوانند با کسب این آگاهی انتخابهای بهتری داشته باشند؛ البته اگر از سوالات کلیشهیی و یکنواخت پرهیز شود و از هر فیلمساز بنا بر شخصیت و آثارش، سوالات تخصصیتری پرسیده شود، برنامه نیز در هر هفته متفاوت و جذابتر خواهد شد. در هر صورت این روند یک پل ارتباطی است که میتواند به شبکه مستند در ارائه فکر شده آثار کمک کند و به مخاطب نیز اطلاعات علمی و مناسبی دهد تا با اشراف بیشتر بر مقوله مستند، حتی انتقادات سازندهتری را مطرح کند.
و حرف آخر ...
ظریف رفتار: حرف آخر من خطاب به خودم و همکارانم است. ما فیلمسازان باید با تعهد و عشق و علاقه فیلم بسازیم. اگر عشق و علاقه نباشد آثارمان تنها شکل فیزیکی میگیرد و تاثیرگذار نیست. شبیه وظیفهای است که فقط انجام شده است. اما ما باید با نگاهی نو روند تکراری کنونی را تغییر دهیم. مخاطب باید تاثیر ما را احساس کند و به ما و ساخته ما علاقمند شود. قدم اول صداقت در فیلمسازی است و باور این نکته که مخاطب ما باهوش است و باید برای زمانش ارزش قائل بود. برای ثانیههایی که برای دیدن اثر ما صرف میکند، پلانهای نو و فکر شده ارائه کرد وگرنه نه تنها جلو نمیرویم بلکه سقوط هم میکنیم. این وظیفه همه فیلمسازان است.