به گزارش گروه فرهنگ و ادب هنرآنلاین، رضا امیرخانی در نشست دیدار با مخاطبانش که 16 آبان ماه در محل شهر کتاب برگزار شد، با بیان اینکه این جلسات، فرصت خوبی برای شنیدن است، گفت: امروز ارادهای در اطراف ما وجود دارد تا ما به کسانی تبدیل شویم که فقط میتوانند حرف بزنند. من دوست دارم مرا با نوشتن بشناسند، چون اگر حرف زدن بدانم، در نوشتههایم باید حرفهایم را مطرح کرده باشم.؛ من دست کم دوست دارم وانمود کنم کارم نوشتن است؛ نه حرف زدن.
این نویسنده در ادامه با نگاهی کلی به سیر آثارش گفت: کارهای من آثار درخشانی نیستند؛ این نوشتهها برای خودم مجموعهای از خاطرات است که در آنها میتوانم یکسری اشتراکات را بیابم که همان حدیث نفسهای من است. اهمیت این کتابها برای من از از این جهت است که بخشی از عمر و تغییرات مرا نشان میدهد.
امیرخانی درباره ورود خود به عرصه نوشتن گفت: من نوشتن را به طور حرفهای آغاز نکردم. من در یک فضای علمی کار می کردم وآدم های اطرافم هم، همه شخصیتهای علمی بودند و من هم به دنبال همین کار رفتم که امروز از انجام آن پشیمان نیستم و به نظرم تجربه بسیار خوبی برای من بود.
او در ادامه یادآور شد: در فضای مدرسه و در آن محیط فنی و علمی چند نفری از دوستان ما تصمیم گرفتند به فرهنگ بپردازند و برای همین، آن زمان، در مدرسه علامه حلی شب شعر گذاشتند. ورود من به ادبیات از این راه شروع شد. ما در آن دوران ، بسیار به دنبال خواندن بودیم، به طوری که من قبل از سال چهارم دبیرستان، آثار خوب کلاسیک دنیا را خوانده بودم که البته ما از این خواندنها منظوری نداشتیم، یعنی برای اینکه نویسنده شویم، کتاب نمیخواندیم.
امیرخانی با اشاره به تأثیر رمان "سووشون" سیمین دانشور در شروع نویسندگیاش گفت: من وقتی 16- 17 ساله بودم، رمان "سووشون" خانم دانشور را خواندم و بعد از خواندن این رمان فهمیدم که میتوان رمان ایرانی نوشت. این کتاب در کار من تأثیر زیادی داشت. من در همان دوران بود که نوشتن "ارمیا" را شروع کردم، چون احساس کردم میتوان رمان ایرانی نوشت.
او افزود: وقتی نوشتن"ارمیا" تمام شد، تصمیم گرفتم کتاب را در یک نشریه دانشجویی به صورت شمارهیی و با اسم مستعار چاپ کنم و البته یک نسخه از این کتاب را به یکی از دوستانم دادم تا بخواند و زمانی که من از سفر خارج از کشور که برای تحصیل رفته بودم، برگشتم، دیدم که دوستم «ارمیا» را چاپ کرده است و از این جهت ورود من و چاپ اولین کتابم اصلا به طور حرفهیی شکل نگرفت.
او در ادامه درباره نوشتن مقاله در کنار داستاننویسی عنوان کرد: سختترین و لذتبخشترین کار برای من نوشتن داستان است، اما مقاله اینطور نیست. اولین کار مقالهای من، "نشت نشا" بود که از دل کتاب "بیوتن" درآمد. من دیدم یکسری حرفهایی دارم که میخواهم آنها را بیان کنم که در ابتدا قصد داشتم این حرفها را با ورود یک شخصیت در داستان "بیوتن" بزنم، اما بعد دیدم که این حرفها برای این داستان نیست و تصمیم گرفتم آن حرفها را به صورت مقالهای جدا که درباره مهاجرت نخبگان بود، بنویسم.
امیرخانی همچنین درباره شکلگیری کتاب "نفحات نفت" توضیح داد: چگونگی شکلگیری "نفحات نفت" از "نشت نشا" دور نیست. در اینجا هم دیدم حرفهایی دارم که میخواهم آنها را بیان کنم که باز برای آن به سراغ حرفهای آدمهای موفق روزگار رفتم و البته خودم هم این صنعت و آدمهایش را میشناختم و بسیاری از این داستانها را مستقیما از آدمهای این عرصه شنیدم.
او افزود: "نفحات نفت" اثر خیلی درخشانی نیست، بلکه یکسری بدیهیات است و به نظر من بدیهیات را باید بلند گفت و برای همین هم است که زبانش تا حدی تندتر است. در آن زمان نقدهای سیاسی زیادی بر روی این کتاب انجام شد، اما «نفحات نفت» اصلا کتاب سیاسی نیست، بلکه درد عمومی جامعه ماست.
امیرخانی در بخش دیگری از صحبتهایش درباره رمان "قیدار" و انتقادهای واردشده بر آن، توضیح داد: درباره این رمان باید بگویم که آنقدر هم آرزو بر جوانان عیب نیست. من در این کتاب قصد داشتم از جهانی حرف بزنم که وجود واقعی ندارد، چرا که این کار را وظیفه خود میدانم. من دوست ندارم از جهانی که هست و هر روز آن را میبینیم، بنویسم و آن را دوباره بازسازی کنم. من اگر شخصیت قیدار را دچار هر تغییری میکردم، تمام وجودش فرو میریخت. کافی بود راوی قصه را عوض کنم، مثلا اگر یکی از شخصیتهای گاراژ را انتخاب میکردم، همه چیز عوض میشد. من در این کتاب میتوانستم مسیر سادهتری را بروم، اما در این صورت لذت نوشتن از من گرفته میشد.
این نویسنده در ادامه درباره نگارش دو اثر جدیدش اظهار کرد: در حال حاضر دو کار جدید را در دست نگارش دارم که یکی کار رمان است که فضای آن زلزله و مصایب ناشی از آن است که کاری است که تلخی محض است و کتاب دیگرم از جنس مقاله است که فعلا در حال نت جمع کردن برایش هستم. موضوعی که در فصلی از "نفحات نفت" به نام "افق" وجود داشت که در آنجا باز نشد که البته این کار پر از فضای روشنایی و امید است. من به هیچ عنوان تناقضی بین این دو کار نمیبینم.
امیرخانی درباره جایگاه ادبیات ایران در دنیا گفت: من تصویرم از ادبیات خلاق مانند خط تولیدی که از آن محصول بیرون بیاید، نیست. من نمیتوانم بگویم که ادبیات ما پسرفت یا پیشرفت کرده است، چرا که ادبیات محصول درخشان آنی است و ما امروز هم منتظر این درخشندگی هستیم.
او افزود: البته باید گفت سهم ادبیات معاصر ما در ادبیات جهان صفر مطلق است که البته همه آن به خاطر ضعف نویسندهها نیست؛ بلکه دستهایی که باید برای ارتباط با کارهای جهانی شکل میگرفت، کمکاری کردند که باید این دستها را در ناشران خصوصی جستوجو کرد. کارهایی که ما کردهایم، بیشتر برای نمایش داخلی بوده است.
این نویسنده همچنین در بخش پایانی صحبتهایش درباره صنعت نشر ایران گفت: من معتقدم که صنعت نشر ما نسبت به صنعتهای دیگر صنعت سالمی است، چون تا حدود زیادی رقابت وجود دارد. ما امروز بین دو تا چهارهزار کتابفروشی داریم که وقتی میزان فروش هر کدامشان را بررسی میکنیم، میفهمیم که فروش بدی ندارند، اما تیراژ کتابهایشان کم است و در فضای نشر هم چیزی حدود 11 هزار ناشر داریم که با این گردش مالی در حوزه نشر حداکثر ظرفیت ما 50 تا 70 ناشر است، اما به طور کلی معتقدم که نشر ما در مقایسه با سایر صنعتهای ما وضع خوبی دارد.