به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی گروه سینمایی «هنروتجربه»، نشست نقد و بررسی فیلم سینمایی «ایستاده مردیم» به کارگردانی امیرعلی تقیزاده و تهیهکنندگی پریسا باهر شامگاه یکشنبه ۲۸ تیر با حضور سازندگان اثر، جمعی از هنرمندان و اهالی رسانه و رضا درستکار بهعنوان منتقد مهمان، توسط گروه سینمایی «هنروتجربه» در پردیس سینمایی چارسو برگزار شد.
ذات هنرمند همواره ناراضی است
تقیزاده در ابتدای برنامه با تشکر از گروه «هنروتجربه» در مورد روندی که ساخت این فیلم داشته است، گفت: این فیلم پنج سال پیش و با نگرش و دیدگاه و دانشی که آن زمان داشتم ساخته شده است و اگر اکنون بخواهم این فیلم را بسازم مطمئناً به شکل دیگری میساختم. روند ساخت این فیلم با یک رشته چالشها همراه بود که باعث شد پروسه زمانی آن طولانی شود و یک فرایند قانونی را طی کند تا به اکران برسد.
وی با اشاره به نگاه انتقادآمیز فیلم نسبت به مسائل اجتماعی افزود: ذات هنرمند همیشه ناراضی است؛ یعنی نسبت به کاری که انجام میدهد، هیچوقت احساس رضایت کامل ندارد؛ بنابراین حسی که من نسبت به فیلم دارم به همین ویژگی ذاتی هنرمند برمیگردد و بخشی دیگر به گذر زمان مربوط است. همه ما در طول زمان تغییر میکنیم، تفکراتمان تغییر میکند، دانشمان بیشتر میشود، بهویژه وقتی فاصله زمانی طولانیتر باشد.
این کارگردان در رابطه با انتخاب بازیگران فیلم عنوان کرد: ما برای انتخاب بازیگر شرایط پیچیدهای داشتیم. اما در آن زمان چیزی که در بچهها خیلی برای من جذاب بود این بود که همه آنها پتانسیل چهره شدن را داشتند؛ یعنی در مسیری بودند که خیلی روشن بود. آنها نیز پنج سال پیش در موقعیت کنونی خود نبودند ولی واقعاً چشماندازشان این اتفاقها بود و میشد این چهره شدنها را دید.
مقابله با ترس در نخستین تجربه بازیگری
پریسا باهر تهیهکننده فیلم نیز بیان کرد: این فیلم چند سال پیشتولید شده و ما به ضعفهای فیلم آگاهیم. مسلماً با دید، دانش و تجربه امروزمان انتخابهای بهتری خواهیم داشت. این پروژه با تمام نقصهایی که داشت و ما به تکتکشان آگاهیم، باعث شد که مسیر کاری ما حرفهایتر شود و کیفیت انتخابمان بالاتر رود.
وی درباره نقشی که در این فیلم بازی میکند، اظهار کرد: این اولین تجربهام در زمینه بازیگری بود و پیش از بازی مدام از آقای کارگردان متن را میخواستم اما او قبول نمیکرد و میگفت باید سر صحنه طی همان تمرینات اولیه و برداشتها به آنچه میخواهیم، برسیم و اینطور ترس کمتری خواهی داشت. خوشبختانه با اینکه اولین تجربهام بود بازخورد خوبی گرفتم.
لزوم توجه فیلمساز به فرهنگ و جامعه خود
رضا درستکار منتقد سینما نیز با اشاره فضای فیلم و جامعه عنوان کرد: در نگاه به یک فیلم باید حتماً آن شرایطی را که سازنده اثر در آن نفس میکشد و محصولی ارائه میدهد در نظر گرفت و بر اساس این شرایط و در این محور و مختصات نگاه و فیلمها را نقد کرد بنابراین من نیز بر همین اساس به فیلم «ایستاده مردیم» نگاه میکنم و به نظرم در شرایطی که وضعیت عمومی و کلی ما آنچنان دلخواه نیست یا آنچه که تصور میکنیم نیست، طبیعتاً محصولاتی هم که بیرون میآیند در تناسب با همین شرایط هستند و نمیتوان آنها را با محصولات مثلاً سینمای فرانسه یا هر جای دنیا که سینمای بهتری دارد مقایسه کرد. در این شرایط اگر کسی مثل آقای تقیزاده آستینها را بالا میزند و نمیترسد و فیلم میسازد باید تشویق شود چون در واقع خودش را به دامن بلا انداخته است.
وی افزود: اساساً فیلمساز نمیتواند خارج از این شرایط کاری کند و اگر خارج از این شرایط کاری کند مثلاً فیلمهای دختر پسری یا فیلمهای تجاری بسازد وارد مرحلهای میشود که یک فضای غیرواقعی و نادرست را به جامعه خود تحویل میدهد و با این نگاه محصول شما نه در تاریخ و نه در دل بینندههایش ماندگار نمیشود چون نسبتی با من و شمای مخاطب ندارد. بنابراین اگر سینماگری چنین مسیری را برای خود تعریف کرد این مسیر رشد او نیست و در انتخابهای هیچ منتقدی هیچکدام از این فیلمها نه الان بلکه هزار سال دیگر هم نبوده، نیست و نخواهد بود چون آن فیلمها تصویری دروغین از چیزهایی ارائه میدهند که وجود خارجی ندارد.
درستکار با تأکید بر اینکه فیلمساز باید دوربینش را به سمت جامعه خود، مردم و فرهنگ خودش بگیرد ادامه داد: این همان کاری است که امیرعلی تقیزاده کرده است. یعنی سعی کرده که مرکز ثقل نگاهش را پیدا و اندازه و استاندارد آدمهای قصهاش را کشف کند، حتی احتمال دارد با بخشی از آنها زیست کرده باشد تا ادبیاتشان را پیدا کند.
در ادامه منتقد برنامه به دلیل ارتباط مخاطب با این اثر پرداخت و گفت: امروز بعضاً محصولاتی در حال اکران هستند و فروش بالایی هم دارند، اما اساساً نسبتی با منِ انسانِ ایرانی برقرار نمیکنند. پرسش اینجاست که چرا در مواجهه با فیلم «ایستاده مردیم»، با تمام نقاط قوت و ضعفی که مانند هر اثر دیگری دارد و ممکن است بخشی از آن خوب و بخشی دیگر ضعیف باشد، با آن همراه میشویم؟ علتش این است که ما در اینگونه آثار خودمان را پیدا میکنیم و بخشی از وجود خود را در فیلم میبینیم.
وی اظهار کرد: قصه این فیلم میتواند قصه همه ما باشد و همه این آدمها گرفتار قوت لایموت خود هستند، گرفتار زندگیاند و برای ادامه زندگی تلاش میکنند. این ویژگی مثبتی است؛ اینکه فیلم این وضعیت را درشتنمایی نمیکند و همه چیز را بسیار عادی و بهاندازه روایت میکند. به نظر من، این اندازه نگهداشتن، نقطه قوت فیلم است.
درستکار در پایان گفت: عنصر زندگی در سراسر فیلم حضور دارد. همه شخصیتها برای زندگی تلاش میکنند و تمام وجودشان را صرف درست زیستن، یا حتی صرف زیستن، کردهاند؛ بنابراین، هرچند در طول فیلم چند مرگ رخ میدهد، اما در نهایت، گرانیگاه و نقطه اتکای فیلمساز «زندگی» است. چون قطار زندگی همچنان در حرکت است و فیلمساز با مرگ شخصیت او را پیاده میکند.
در انتهای این نشست حاضران سؤالات و نظرات خود را درباره فیلم مطرح کردند.