به گزارش هنرآنلاین محمدعلی موحد در مراسم روز بزرگداشت مولانا در مرکز آموزش مؤسسه فرهنگی اکو، با اشاره به برگزاری مراسم متعددی که در جای جای جهان برای بزرگداشت مولانا برگزار می شود، گفت: این گردهماییها در این سمت جهان که ما زندگی میکنیم، با شور و شوق بیشتری همراه است، زیرا نوشتههای مولانا چه به نظم و چه به نثر به زبان فارسی است و فهم درست و استفاده کامل از آنها جز با تسلط به این زبان و آشنایی کامل با آثار نویسندگان و گویندگانی که در "مثنوی معنوی" و سلوک روحانی با او همسفر و همسو بودهاند، میسر نمیشود.
موحد درباره رهآورد مولانا برای انسان امروز گفت: مولاناپژوه صاحبدل آلمانی، آنهماری شیمل، در مقالهای زیر عنوان "مولانای دیروز تا امروز و فردا" میگوید، من غالبا از خود میپرسم که مولانا امروز چه چیزی برای آموختن به ما دارد و عارفی که در قرن هفتم از بلخ برخاست و در آناتولی زیست، چه ارتباطی با ما مردم عصر جدید میتواند داشته باشد؟
او ادامه داد: شیمل برای این سؤال جوابی میدهد که البته در مورد امثال او صدق میکند، اما این جواب از سر شیفتگی و تملق نیست. او میگوید مولانا شاید وجدان ناآگاه زمانه است که در پیچ و تاب گرفتاریهای هولناک ما را متوجه خود میکند.
موحد با اشاره به دوران زندگی مولانا، سختیها و گرفتاریهای آن دوره و از جمله حملات وحشیگرانه چنگیز خان مغول و ویرانگریهای او در ایران، گفت: مولانا در چنین روزگاری متولد شد. قرن هفتم شاید از مصیبتبارترین و فاجعهآمیزبارترین قرونی بود که بر ملتهای اسلامی بویژه ایران گذشت و به اغلب احتمال، سال حمله مغول همان سالی است که مولانا به بلاد روم مهاجرت کرد. اگر در زمانه مولانا یک خونخوار مانند چنگیز وجود داشت، امروز در جهان چندین خونخوار وجود دارد.
محمدعلی موحد در با اشاره به بیانیه حقوق بشر گفت: من در نیت خیر و صلاح اندیشه کسانی که نشستند و اعلامیه حقوق بشر را تنظیم کردند، شک ندارند. اما ای کاش این کوششها به جای اعلامیه حقوق بشر صرف تدوین اعلامیه تکالیف میشد، زیرا چیزی که امروز انسانها نیاز دارند، تکالیف بشری است؛ حقوق یک امر ذهنی است و حق یک تعریف مشخص ندارد، برای همین است که امروز هر کسی به عنوان حقخواهی فجیعترین کارها را انجام میدهد، به گونهای که امروز همه مفاهیم خوب و مقدس ملعبه قرار گرفتهاند.
بخش دوم سخنرانی این مراسم به ادامه درسگفتارهای محمدعلی موحد با موضوع "کلید فهم شمس و مولانا" اختصاص داشت که در این بخش، او با خواندن بخشهایی از مقالات شمس و اشارههایی به سفرهای شمس تبریزی بیان کرد: شمس در سفرها میکوشید تا گمنام بماند. او نمیخواست نظر کسی را به خود جلب کند و اگر تصادفا کسی درمییافت که در این غریب چیزی بیش از دیگر درویشان غریب وجود دارد، به ناگاه از آنجا میگریخت و به جای دیگری میرفت تا همچنان ناشناس بماند.
این شمسپژوه ، گفت: شمس در مجالس وعظ و خطابه و همچنین در مجالس عارفان بزرگ دوره خود شرکت میکرد، اما از اینکه در یکی از دو گروه بُر بخورد، پرهیز میکرد. او مانند هوشیاران در میان مجلس مستان بود. از منزل کردن در خانقاه سر باز میزد و در کاروانسراها منزل میگزید. گذران زندگی او از دسترنج خودش بود. عملگی میکرد، بند شلوار میبافت و در شهرهایی هم که مدت زیادی در آنها اقامت داشت، مکتبخانه دایر میکرد.
او همچنین در بخش دیگری از سخنانش به نوع بهکارگیری کلام از سوی شمس تبریزی اشاره کرد و گفت: کلام شمس تبریزی بافتی ممتاز و غیرعادی دارد. عبارتها ظاهرا از جملات متداول ترکیب یافته است. در سخنان او هیچ نشانی که از آنها بوی اظهار فضل به مشام برسد، مشاهده نمیشود. در مقایسهای با همدوران او میتوان به راحتی فهمید که افرادی مانند جوینی بسیار سخت و متکلف سخن میگفتند، آنها مفهومی ساده را با جملات سخت و دشوار بیان میکردند، اما شمس مفاهیم سخت را با بیانی ساده میگفت.