هنرآنلاین- گروه فرهنگ و ادب: شب است و باران، بی امان می بارد؛ گاو و سگ و خر و گنجشک و مرغ و گربه و سگ و کلاغ به خانه کوچک پیرزن مهربان داستان پناه می آورند تا سقفی بالای سر داشته باشند و از سرما نمیرند. صبح شده و خانه و حیاط پیرزن، آن قدر کوچک است که نمی تواند از همه مهمان های خود در آن نگهداری کند به همین خاطر از آنها می خواهد دنبال خانه و سرپناه دیگری برای خود باشند اما....
"مهمانهای ناخوانده" فریده فرجام، نخستین کتابی بود که کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر کرد؛ در همه این سال ها، اقتباس های بسیاری از این اثر ماندگار، صورت گرفته؛ کتابی که در 46 سال گذشته 16 بار توسط کانون تجدید چاپ شده و 342 هزار نسخه از این اثر در اختیار خانوادههای ایرانی قرار گرفته است.
نویسنده این کتاب پس از 44 سال به ایران بازگشته و دیروز، 20 شهریورماه با حضور در کتابخانه مرجع کانون پرورش فکری به گفت و گو با علاقه مندانش نشست و به پدر و مادرها سفارش کرد، بگذارید بچه ها آزادانه بنویسند. او "مهمان ناخوانده" را بازنویسی یک قصه فولکلوریک دانست و افزود: من در"مهمان ناخوانده" و"گل بلور و خورشید" و "عمو زنجیرباف" تنها به بازنویسی قصه های قدیمی پرداخته ام؛ داستانه های فولکلوری که نمی توان آنها را به دلخواه تغییر داد.
نوشآفرین انصاری نویسنده و پژوهشگر ادبیات کودک و نوجوان نیز ضمن موافقت با گفته فرجام به ضرورت وجود یک نهاد پژوهشی اشاره کرد و افزود: باید یک نهاد پژوهشی در این زمینه وجود داشته باشد تا روایتهای مختلف از داستانهای فولکلور را گردآوری و تاثیر گذر زمان بر آنها را بررسی و مشخص کند. همچنین این مرکز میتواند از تحریف و تغییر داستانهای فولکلور جلوگیری کرده و نسخه اصل آنها را شناسایی کند.
انصاری با اشاره به این که روزگار فربهنگ شفاهی به سرآمده بیان کرد: این روزها به کتاب خواندن برای بچهها بسیار اهمیت داده میشود و دیگر نباید به ادبیات شفاهی بسنده کرد. همچنین لازم است بچه ها را با واژههای سخت هم آشنا کنیم و اصراری بر ساده سازی همه متون نداشته باشیم؛ این گونه می توانیم مهارت های بیشتری را در زمینه خواندن نوشتن به کودکان بیاموزیم.
فرجام در بخش دیگر این نشست با ذکر خاطرهای از قصهگویی خود برای فرزندانش گفت: آن زمان که فرزندان من کوچک بودند تا این اندازه کتاب برای کودکان نبود و من خودم برایشان داستان میساختم و تعریف میکردم. فردای آن روز بچهها از من میخواستند که باز هم، همان قصه را تعریف کنم، ولی من که یادم نمیآمد جزئیات داستان شب قبل چه بود، ماجرای جدیدی را تعریف میکردم و با العتراض بچهها روبه رو می شدم که این قصه، قصه دیشب نیست؛ همین مساله باعث شد که به فکر نوشتن داستانها بیفتم.
فرجام به گفته خود، زمانی که مینویسد به سن مخاطبان فکر نمیکند، این کارشناسان هستند که بعدا میگویند این کتاب برای چه سنی مناسب است. برخی از آثارم هم برای بزرگسالان مناسب است هم برای بچهها. او هم چون نوش آفرین انصاری معتقد است که همه واژه ها را نباید ساده کرد چراکه این کار، حتی بیاحترامی به شعور بچههاست.
نویسنده کتاب "گل بلور و خورشید" از پدر و مادرها خواست تا اجازه دهند کودکانشان در آزادی بنویسند و گفت: بچهها باید بتوانند در آزادی بنویسند. والدین نباید بچهها را تحقیر کنند و جلوی تجربه کردن آنها را بگیرند. به والدین توصیه میکنم متنهایی که بچهها مینویسند نگه دارند و در آینده آنها را بچههایشان بدهند تا بخوانند و ببینند چقدر نگارششان تغییر کرده است.
نوشآفرین انصاری با اشاره به این که ایرانیان چون غربی ها با تنهایی میانه ندارند و خانواده نباید قربانی تکنولوژی شد بیان کرد: غرب، زندگی با موبایل و کامپیوتر را به ما تحمیل کرده است. مردم غرب با تنهایی سازگار هستند و میتوانند ساعات طولانی، رو به روی تلویزیون یا کامپیوتر بنشینند بدون این که ضرورتی برای ارتباط با دیگران احساس کنند، ولی جامعه ایرانی لازم نیست مثل آنها از این تکنولوژیها بهره ببرد؛ مفهوم خانواده و سنتها نباید قربانی تکنولوژی شود و کتابخوانی و باهم خواندن، نقش کلیدیای در حفظ سنتها و ساختار خانواده دارد.