گروه تجسمی هنرآنلاین: می‌دانیم مفهوم یک واژه نیست بلکه آفرینش شیوه‌ای برای تفکر است. از این‌رو مفاهیم ضرورت‌ها، نظم‌ها و مناطق درون گستر را می‌آفرینند. به همین دلیل است که دلوز خلق فضا‌های جدید برای زندگی و شیوه‌های جدید بودن را در حساس شدن نسبت به «شدن‌های» فضا یا فضامندشدن‌های چندگانه درنظر می‌گیرد. این همان مشارکت بیننده در اثر هنری است، اگر هنرمند بتواند زاویه دید چندگانه را در اثرش اعمال کند. چنانکه ادگار دگا می‌گوید هنرمند نه آنچه را که می‌بیند بلکه آنچه را می‌خواهد دیگران ببیند نقش می‌زند. از این جهت بررسی فرم‌های دیداری در انتزاع کامل بازنمود‌های عاطفی می‌تواند دستمایه حسین ابارشی در آثار نقاشی‌خط نمایشگاه هبوط باشد.

تاریخچه خط تحریری با خط تعلیق آغاز می‌شود. می‌دانیم خط نستعلیق اولین خط خوشنویسی ایرانی و برگرفته از توقیع و رقاع است و از طرفی این سه شیوه‌ نگارش از ریشه خط نسخ هستند. از یک‌سو می‌دانیم وظیفه‌ خط بیان مفهوم به آسانترین، سریعترین و خواناترین وجه است تا در نگاه اول فرم و محتوا و مفهوم به بیننده و خواننده القاء شود. اما از سوی دیگر وظیفه مهم خط، زیبایی و تبلیغ است. پس ابارشی با ابداع فونت «ابده» و فرم‌های تمرکزگرا به دنبال آفرینش شیوه‌ای برای تفکر و بسط مفاهیم ذهنی و عینی است. فرم این فونت ابداعی با شکستگی‌های فراوان و ظاهر نامتعادل و نامتوازن به نوعی انعکاس زندگی روحی و روانی انسان ایرانی با مشکلات اجتماعی و فرهنگی با پشتوانه‌ای برگرفته از خط عبری و آرامی است که با ترکیب‌بندی و جای‌گیری در کادر‌های چهارگوش و مستطیلی با کاربرد اندازه‌های طلایی به فرم دلخواه و مطلوب بیننده نزدیک شده است.

حسین ابارشی

 ابارشی در بیشتر آثاری که در این نمایشگاه ارایه کرده است از اندازه‌های طلایی و اقطار مستطیل و مربع برای شکل‌دهی به فرم مورد نظر استفاده کرده است. از این‌رو فرم در آثار او مرکزگرا، متقارن و متعادل است که با وجود فونت غیرمتقارن و غیرمتوازن ابده هنوز از دستمایه‌های کلاسیک برای اینهمانی فرم و ساختار استفاده می‌کند که با زندگی شهری و انسان شهری درتضاد است. کمپوزیسیون رنگ‌های گرم در فونت‌های و رنگ‌های سرد در پس‌زمینه‌ی آثار نشان از چیرگی ابارشی در ایجاد وحدت هنری است.

 اما نقد من در بزنگاهی وارد می‌شود که می‌تواند پاشنه آشیل هنرمند در مواجهه با دغدغه‌های انسان شهری، مقوله شهر و انسان خیابانی بروز پیدا کند. چنانکه متن هیچ‌یک از آثار ابارشی به تجربه‌ شهری، زیست شهری و فیزیسینی انسان قرن بیست و یکمی ارتباطی ندارد و تنها به مفاهیم ابدی-ازلی می‌‌پردازد. آنچه از آثار حسین ابارشی در این نمایشگاه بر می‌آید یک سؤال اساسی را به ذهن متبادر می‌کند که چقدر زیبا اما تا چه حد کاربردی؟! این سؤال را اگر در کنار وظیفه خط که بیان مفهوم به آسان‌ترین شیوه در کنار زیبایی و تبلیغ است بگذاریم خواهیم دید که این آثار برای رسیدن به آژانسمان هنری یکپارچه فاصله دارند. نقاشیخط یک مهارت برای رسیدن به یک زبان تصویری است، از هنر‌های میان‌رشته‌ای معاصر است که ریشه‌اش به کتیبه‌نویسی برمی‌گردد. اما آن‌چیزی که کار حسین ابارشی را در این آثار برجسته می‌کند تفاوت در تکنیک با استفاده از کلاژ، ابداع فونت و تغییرات فرمی در نقاشی و خط است.

حسین ابارشی

 از منظر اینهمانی فرمی، عناصر لحن (فرم دیداری فونت ابده)، رنگ و خط در خدمت متن آثار هستند. برای مثال تابلوی جان جانان با متن «نه تن باشد نه جان باشد که من از جان جانانم» را در نظر بگیرید که در آن فرم تمرکزگرا و نظم درون‌گستر در خدمت ساختار در این اثر پیش ‌می‌روند. تغییر فرم در فرمانروای جهان، روش خطی یا وضوح کنتور در اثر «من نه منم» حذف فرم در اثر «نیل و تمنا همه تو» چرخش تابلو در آثاری مانند ذکر تنهایی و آیت حق و سوگند و مرا به من بازده، اصلاح‌کادر در زهی عشق، تبدیل اثر به جدول‌های رنگین در ذکر تنهایی، دخل و تصرف در تکنیک و بافت در آثاری مانند نکته رمز، من نه منم، سرآغاز، فرمانروای جهان، جان جانان، آوای خاک و هو و در نهایت استفاده از والر‌های رنگی (ارزش‌های رنگی) و به سطح رساندن رنگ‌ها در آثار میل و تمنا همه تو، جان و جهان، جانی و دلی، گلستانم آرزوست، جستن، اسماء الهی، آیت حق و هیچ می‌تواند در بررسی ساختاری و خوانش آثار حسین ابارشی راهگشا باشد.

 

علیرضا توکلی- شاعر، منتقد ادبی و سردبیر مجله ادبی بوطیقا