سرویس مد و لباس هنرآنلاین: ناهید بخشی، هنرمندی است که از تئاتر پا به عرصه مد و لباس گذاشته است.
او مدیریت مؤسسه مد و لباس "نقش نگاران پندار" را بر عهده دارد و میگوید زمانی که طراحی لباس و پارچه را به صورت آکادمیک خوانده است، با دوستان خود تصمیم گرفت اولین شرکت طراحی پارچه و لباس را در ایران ثبت کند.
گفتوگوی هنرآنلاین با ناهید بخشی را در ادامه بخوانید:
خانم بخشی لطفاً در شروع گفتوگو در مورد تحصیلات و پیشینه فعالیتتان در حوزه مد و لباس بفرمایید.
من در زمینههای مختلفی تحصیل کردهام. فارغالتحصیل رشته هنر در دانشگاه تربیت معلم هستم. بعد در دانشکده هنر و معماری تئاتر خواندم و مدرک کارشناسی تئاتر را گرفتم. در مقطع ارشد هم فوق لیسانس طراحی پارچه و لباس را گرفتم و الآن حدود 27 سال است که برای سنین مختلف تدریس هنر میکنم. در دهههای 70 و 80 در تئاتر بازی میکردم ولی بعد به دلایل اجتماعی وخانوادگی مجبور شدم کمتر بازی کنم. شروع به نوشتن کردم که دو تا از نمایشنامههایم با نامهای "چرخ و فلک" و "ملکه در محاق" روی صحنه رفتند و جایزه گرفتند. مدتی هم کارشناس محقق پژوهشکده دانشگاه هنر بودم و در مورد تئاتر برای مجلههای مختلف مقاله مینوشتم. از یک جایی به بعد به خاطر شرایط فرزندانم و شرایط جامعه و خانواده نتوانستم در تئاتر بمانم و کنار کشیدم. بعضیها قوی بودند و ماندند ولی من نتوانستم مقاومت کنم. مدتی از هنر فاصله گرفتم تا اینکه احساس کردم برای اینکه روح و روان سالمی داشته باشم باید یک کاری انجام بدهم. اینطور بود که به سمت طراحی رفتم و برای چند تئاتر و کار تلویزیونی طراحی لباس کردم. بیشتر طراحی لباس کارهایی که خودم مینوشتم و کارگردانی میکردم انجام میدادم چون توانایی نداشتم آنچه میخواهم را به طراح لباس منتقل کنم. بعد دیدم باید به طور جدی و عمیق وارد این حوزه شوم. با استاد پرییوش گنجی آشنا شدم و حالا سالهاست که شاگردی ایشان را میکنم. من فکر میکنم ایران به خانواده گنجی مدیون است چون اولین کارخانه و چاپ کلاقهای را خانواده گنجی از روسیه به ایران آورد. من یک جورهایی به دیدن استاد گنجی و همسرشان جناب آقای دکتر خیام معتاد شدهام و هفتهای یکبار به دیدنشان میروم. افتخار میکنم که شاگرد استاد گنجی هستم. فکر میکنم پیر معنویام را پیدا کردهام. به هر حال بعد از آشنایی با استاد گنجی نگاهم به طراحی جدیتر شد و وارد مقطع ارشد طراحی لباس و پارچه شدم و مدرکم را گرفتم.

چطور شد که به فکر تأسیس شرکت نقش نگاران پندار افتادید؟
وقتی طراحی لباس و پارچه را به صورت آکادمیک خواندم، با دوستانم تصمیم گرفتیم اولین شرکت طراحی پارچه و لباس را در ایران ثبت کنیم. تمام دوستان من کارشناسان ارشد طراحی پارچه و لباس بودند و ما به کمک هم توانستیم 4 سال پیش این اتفاق مهم را رقم بزنیم. هدف ما شرکت در نمایشگاه هایمتکس آلمان بود. نمایشگاه هایمتکس در شهر فرانفکورت یک نمایشگاه جهانی است که بیشترین اهمیت را به دیزاینرها میدهد. به همین خاطر ما تصمیم گرفتیم در آن نمایشگاه شرکت کنیم و برای این اتفاق باید یک ارگان ثبتشده میبودیم. در واقع یا باید استدیو و یا شرکت میداشتیم که ما ترجیح دادیم فعالیتمان را در قالب یک شرکت ثبت کنیم و پیش ببریم. دردسرهای ما از آنجا شروع شد و ما هر چه پیش رفتیم، احساس کردیم بیشتر داریم فرو میرویم. سر پا نگه داشت همچین شرکتی واقعاً کار سختی است.
به نظر میرسد در شرکت نقش نگاران پندار بیشتر تمرکزتان روی پارچه است تا لباس؟
در هر دو زمینه کار میکنیم ولی فعالیتمان در زمینه طراحی پارچه گستردهتر است.
فعالیتتان در تئاتر چقدر به ارائه ایدههای خلاق و هنرمندانه در زمینه طراحی پارچه و لباس کمک کرد؟
یکی از مهمترین خلأهایی که در میان طراحان پارچه و لباس وجود دارد این است که طراحان کمتر کار گروهی انجام میدهند ولی تئاتر اساساً یک کار تیمورک است. بنابراین من که از تئاتر وارد حوزه طراحی شده بودم این امتیاز را داشتم که سعی کنم گروهی که داریم را تقویت کنم. خوشبختانه توانستیم گروهمان را از 7 نفر به 40 نفر برسانیم. کار خیلی سختی بود. همین حالا هم اعضای گروهمان ثابت نیستند. میروند و میآیند ولی وقتی میخواهیم روی یک کلکسیون جدید کار کنیم، کارمان را به صورت تیمورک انجام میدهیم.
شما گفتید که به خاطر خانواده و مشکلاتی که وجود داشت تئاتر را رها کردید و در این مقطع طراحی پارچه و لباس را ترجیح داد، در حالیکه به نظر میرسد درگیریها و مشغلههای حوزه طراحی پارچه و لباس کمتر از درگیریهای کار تئاتر نباشد. بنابراین چه چیزی میتوانست باعث شود از تئاتر به سمت طراحی بیایید؟
مشکل من وقت نبود. مشکل فرهنگی بود. از طرفی، من عاشق تئاتر بودم و هستم و به همین خاطر وقتی تئاتر کار میکردم، حس میکردم نمیتوانم وقت و زندگیام را مدیریت کنم. تمام وقتم را برای تئاتر میگذاشتم. این ضعف من بود. خیلی از خودم میترسیدم. بعضی وقتها اینقدر سر تمرین میماندم که میدیدم ساعت 8 شب شده و من هنوز نرفتهام دخترم را از مهد کودک بیاورم. تئاتر آدم را مال خودش میکند و این برای من که نمیتوانستم شرایط را کنترل کنم ترسناک بود.

برنامهتان در شرکت نقش نگاران پندار چیست؟ این روزها مشغول چه کاری هستید؟
هر دفعه که به نمایشگاه فرانکفورت میرویم و برمیگردیم، کلی تجربه کسب میکنیم و کاملتر از قبل میشویم. امسال چند تن از اساتید تصمیم گرفتند با ما همکاری کنند. در واقع آنها دانشجوهایشان را تشویق میکنند که با گروه ما کار کنند و به آنها میگویند دستاوردی که این گروه به شما میدهد را هیچ دانشگاهی به شما نمیدهد. یکی از مشکلاتی که ما داریم این است که فاصله و شکاف بین طراحان و صنعتمان خیلی زیاد است. ما نباید این را فراموش کنیم که مد یک صنعت است، همانطور که سینما یک صنعت است. صنعت سینما تا حدی موفق شده ولی صنعت مد اصلاً موفق نیست. مد میتواند برای کشور ما خیلی پولساز باشد ولی متأسفانه آن نگاهی که لازم است به آن نمیشود. ما جشنواره مد و لباس فجر را داریم که خیلی بد برگزار میشود. ما یک سال در این جشنواره شرکت کردیم و خیلی اذیت شدیم. واقعاً کیفیتش پایین بود و همچنان هم پایین است. حتی دوستان ما در شرکتهای دیگر از جشنواره نساجی که در شهریورماه برگزار میشود هم راضی نیستند. نمیدانم چرا برنامهگذارهای ما توجهی به شکل برگزاری جشنوارههای خارجی ندارند. اگر بروند آن برنامهها را ببینند، حتماً در شکل برگزاری جشنوارههای داخلی تأثیرگذار خواهد بود.
شما در یک نمایشگاهی مثل نمایشگاه فرانکفورت چه اتفاق متفاوتی میبینید که این اتفاق در جشنوارهها و نمایشگاههای داخلی نمیافتد؟
اولین چیزی که ما میبینیم تعامل با ویزیتورها است. ما انواع و اقسام ویزیتورها را میبینیم که از جاهای مختلف جهان به فرانکفورت میآیند. ما وقتی به آنجا میرویم، چه به عنوان ویزیتور و چه به عنوان دیزاینر با مذاهب و ملیتهای مختلف در تماس هستیم. بعضی از ویزیتورهایی که به آنجا میآیند تولیدکننده و بعضیها آرتیست هستند. ما با هم بحث میکنیم. نگاهها کاملاً متفاوت است چون در بخشی از صنعت و بازار، عرضه بر اساس تقاضا است. باید ببینیم تقاضای بازار چیست. باید ببینیم چرا تولیدکنندهها ایرانی میروند پارچه را از ترکیه خریداری میکنند؟ آن هم در حالیکه ما در آلمان میبینیم که خیلی از ویزیتورها میگویند دوست دارند به ایران بیایند و از ایران عکاسی کنند. فکر میکنم ما برای همدیگر جذاب هستیم. یعنی همانقدر که خارجیها توجه ما را جلب میکنند، ما هم برای آنها جالب به نظر میآییم. مهمترین اتفاقی که در فرانکفورت میافتد همین است که ما با هم تعامل میکنیم و این میتواند بعدها منجر به یک دوستی و یا همکاری شود.
اینکه میگویید ما و خارجیها برای همدیگر جذاب هستیم را قبول دارم ولی به نظرتان چرا ما همچنان نمیتوانیم اعتماد خارجیها را جلب کنیم که بیایند کالای ایرانی بخرند؟
به خاطر مشکل کپی رایت. ما بعد از چند سال توانستیم اعتماد یک استودیوی آلمانی را جلب کنیم. آنها میآیند کالکشن ما را میخرند و در کنار کالکشنهای خودشان میگذارند و برای آن بازاریابی میکنند و کارها را میفروشند. فکر کنید طرحی که ما آن را با هزار مشکل و ضرب و زور در ایران به قیمت 500 هزار تومان میفروشیم را با قیمت 500 یورو از ما میخرند. البته در این زمینه مشکلاتی هم وجود دارد چون ما تبادلات بانکی نمیتوانیم انجام بدهیم و معلوم نیست آن پولی که قرار است به ما بدهند، کِی، چگونه و چقدرش به دست ما میرسد. از این جور مشکلات زیاد داریم. مشکلات اقتصادی که ما داریم باعث شده مردم فقط به زیرساختها فکر کنند و تمام هم و غمشان این است که بتوانند یک سقفی داشته باشند و یک لقمه نان سر سفرهشان باشد. مد جزو اولویتهای اجتماع ما نیست و علیرغم اینکه خود مد میتواند برای کشور درآمدزایی کند، ما توجهی به آن نداریم. الآن خیلی از کشورها از جمله آمریکا، فرانسه و ایتالیا که هفتههای مد نیویورک، پاریس و میلان را دارند، از این رویدادها صاحب درآمدهای خیلی زیادی میشوند ولی ما هنوز شوی زنده لباس را نداریم. اگر میتوانستیم فشنشو برگزار کنیم، حتماً محصولاتمان بیش از قبل دیده میشد. الآن برای تبلیغ محصولات پوشاک از سلبریتیها استفاده میشود. بعضی از سلبریتیها به تبلیغات و معرفی کالای ایرانی توجه خاصی دارند ولی متأسفانه ما نادانسته داریم از سلبریتیها برای مدسازی استفاده میکنیم، در حالیکه در هیچ کجای دنیا اینطور نیست.

ولی ما در فشنشوی خیلی از برندهای خارجی هم میبینیم که سلبریتیها حاضر میشوند و با پوشیدن لباسهای آن برند کار تبلیغاتی انجام میدهند.
بله. سلبریتیها در فشن شوی برندهایی مثل دیور، شنل، جورجیو آرمانی و... هم لباسهای طراحی شده را میپوشند ولی آن لباسها قبلاً توسط مانکنها پوشیده و عکاسی شده است. آن لباسها را برای اولین بار مانکنها میپوشند. مثلاً خانم مگان مارکل، عروس خانواده سلطنتی بریتانیا وقتی لباسی را میپوشد، آن لباس قبلاً توسط یک مانکن پوشیده و عکاسی شده است.
در واقع آنها نقش یک هنرمند بازیگر با یک مانکن را تفکیک میکنند.
دقیقاً. در ایران نقشها قاطی میشود. این اتفاق خیلی ندانسته هم رخ میدهد. افتخار این را داشتهام که به برخی از بازیگرهای کشورمان لباس هدیه کردهام. آنها لباس مرا خیلی جاها میپوشند ولی وقتی روی فرش قرمز میروند، یک لباس ساده میپوشند. مثلاً خانم تیموریان وقتی روی فرش قرمز میروند، اصالت بازیگر بودن را حفظ میکنند و میدانند بازیگر مانکن نیست. یا بازیگرانی مثل خانم نصیرپور یا ستاره اسکندری هیچوقت نقش یک مدلینگ را برای کسی بازی نمیکنند. من فکر میکنم اگر سلبریتیهای ما میخواهند به این حوزه کمک کنند، نباید یک طراح خاص را بولد کنند چون یک لباس حاصل کار یک مجموعه است و شما وقتی یک لباسی را میخواهد بپوشید و معرفی کنید، باید کل مجموعه را معرفی کنید. در این مجموعه علاوهبر طرح لباس، کسی که پارچه را تولید میکند و یا خیاط هم سهیم هستند. حتی آن کسی که پارچه را چاپ میزند یا گلدوزی و سوزندوزی میکند هم به عنوان اعضای این گروه مطرحاند و اسم همه باید بیاید. به همین خاطر ما هر وقتی کاری از خودمان را معرفی میکنیم، اسم تمام اعضای گروه را میآوریم. تنها اسمی که آن را خیلی خاص معرفی میکنمی، استاد پرییوش گنجی است چون ایشان واقعاً زحمت کشیدهاند و انسان و هنرمند تربیت کردهاند. خیلی از اساتید برجسته دانشگاهی ما از شاگردهای خانم گنجی هستند و بحث ایشان فرق میکند ولی در کل باید اسم یک گروه را با هم مطرح کرد. "دیور" اسم یک آدم نیست، اسم یک مجموعه است. "شنل" اسم یک مجموعه است. کوکو شنل که مرده و تمام شده است. درست است که او پایهگذار این برند و این سبک بوده و اسمش روی برند مانده است ولی محصولی که تحت عنوان برند شنل بیرون میآید حاصل کار یک گروه است. متأسفانه این مشکل فقط مختص ما است که به جای گروهها، اشخاص را معرفی میکنیم وگرنه در کشورهای دیگر "من" وجود ندارد.
متأسفانه در حوزه مد و لباس در ایران همه عاشق تکروی هستند و دلشان میخواهد خودشان دیده شوند. ارتباط خوبی بین طراحان، تولیدکنندگان و سایر فعالین این حوزه وجود ندارد. چند بار هم که انجمن طراحان، اتحادیهها و بنیاد ملی مد و لباس خواستند یک اتحادی بین فعالین حوزه مد به وجود بیاورند و حتی برندهای مشترک بسازند، در عمل هیچ توافقی حاصل نشد و برندها و طراحان همچنان به همان روحیه تکروی خودشان ادامه دادند.
این یک ضرر برای صنعت مد است. ما اگر میخواهیم مد به یک صنعت تبدیل شود و مثل صنعت سینما درآمدزا باشد، باید کار گروهی انجام بدهیم.
در بازارهای ما پارچههای متنوع و زیبایی وجود دارد ولی قاطبه آنها پارچههای ترک هستند. شما برای اینکه در همچین بازاری باقی بمانید، چه تدابیری را اندیشیدهاید؟ اساساً رمز بقا در این بازار چیست؟
سرعت! ما سالانه کلکسیون میبیندیم و بعد آن را ارائه میدهیم و سفارش میگیریم. اگر هم لازم باشد، کاربرد پارچه را بر حسب نیاز که پیراهنی باشد یا رو دیواری یا پارچه کف و... تغییر میدهیم. من فکر میکنم الآن رمز بقا، سرعت است. ما در ایران هنوز توانایی این را نداریم که هفته مد داشته باشیم. بحثهای سیاسی، اقتصادی، شرعی و عرفی را هم که کنار بگذاریم، باز هم نمیتوانیم هفته مد برگزار کنیم چون توانایی و مهارتش را نداریم. من خودم شخصاً به عنوان یک طراحی که قبلاً لباس کار میکردم اگر بهم بگویند تو باید یک هفتهای یک طرحی را برسانی، تواناییاش را ندارم. نه فقط من بلکه اکثر طراحان ما قادر به انجام چنین کاری نیستند. استاد ابری یک بخشی از بازار را دستش گرفته و طبق گفته خود ایشان در یک هفته یک مجموعه را میرساند ولی بعد از چند سال سابقه دارد این کار را انجام میدهد؟ ما الآن حدود 15 آدم را مینشانیم که ده تا روسری را ببندند ولی باز هم مشکل داریم. طراحان ما در خلاقیت عالی هستند. اگر به نمایشگاه فرانکفورت بروید متوجه میشوید که چقدر طراحان ما خلاق هستند. برخی از آنها اجرای دستی خیلی خوبی دارند ولی اجرای نرمافزاریشان میلنگد و برخی هم اجرای نرمافزاریشان قوی است و اجرای دستیشان خوب نیست. صدمهای که بازار به ما میزند این است که طراح را به خاطر مشکل اقتصادی به کارخانه میبرد و تبدیلش میکند به اپراتور! با این کار مغز طراح دیگر خلاقیتش را از دست میدهد. کاری که ما در شرکت نقش نگاران پندار انجام میدهیم این است که طراح را ساپورت میکنیم که با ذهن آزاد طرحش را بزند و بعد طرح را به کارخانه میبریم و اگر لازم باشد تولیدش را آغاز میکنیم. ما میتوانیم یک سری طرحهای آماده که آدمها به ما سفارش میدهند را تولید کنیم و پول خوبی هم بگیریم ولی هیچوقت همچین کاری انجام نمیدهیم چون طراحان خودمان را قربانی میکنیم. وضع اقتصادی همیشه همینطوری نمیماند و ما نباید به خاطر وضع اقتصادی سرمایههای خودمان را قربانی کنیم.

نظرتان در مورد طراحیهایی لباس تئاترهای روی صحنه چیست؟ به نظرتان در طراحی لباس تئاتر پیشرفتی حاصل شده است؟
چند وقت پیش میخواستم برای یک تئاتری کار طراحی لباس انجام بدهم اما گفتند ما پولی نداریم که خرج طراحی لباس کنیم. معمولاً ترجیح میدهند که پول را به بازیگرها بدهند و البته تا حدی هم حق دارند ولی باید بدانند که طراح لباس هم میتواند به بازی بازیگر کمک کند. در عین حال طراح لباس با الیافهای پیشرفتهای مثل الیاف ضد آتش، ضد آب و... میتواند به شیوه اجرایی کارگردان هم کمک کند. اگر طراح لباس به الیاف، پارچه و نساجی آشنایی داشته باشد، میتواند به شیوه بازیگری، صدا و نور هم کمک کند. ما الیافهایی داریم که میتوانند صدا را برگردانند. من دلم میخواهد همه این کارها را در تئاتر انجام بدهم ولی اولاً کدام یک از کارگردانان ما این ریسک را میپذیرند؟ و ثانیاً هم چه کسی برای این مسئله هزینه میکند؟ من فکر میکنم تئاتر میتواند مد را خیلی درست به جامعه تزریق کند چون در همه جای تئاتر آزادی عمل وجود دارد. توقع ما از طراحی لباس تئاتر خیلی پایین است. اولین چیزی که به یک طراح میگویند این است که برو در آرشیو بگرد! کدام آرشیو؟! از آرشیو تالار وحدت یک زیرزمین باقی مانده که فقط لباسهای لکهدار و پاره دارد. باید کلی روی آن لباسها کار کنید تا در نهایت بتوانید به عنوان یک بیس از آنها استفاده کنید. حالا معلوم نیست که اندازه تن بازیگر باشد یا نه! به درد شخصیتپردازی، شیوه اجرایی کارگردان، متن، نور و صدا میخورد یا نه! آن لباسها در بهترین حالت به درد تئاترهای بیچیز میخورد. اخیراً داشتم طراحی لباس "هملت" در ایران و جاهای مختلف دنیا از جمله برادوی را میدیدم که هیچکدام شبیه همدیگر نبودند. حالا میگوییم طراحان ایرانی استعداد فوقالعادهای دارند و فقط توانایی علمی و اقتصادیشان پایین است اما اروپاییها و آمریکاییها چرا طراحی لباسشان برای هملت متفاوت است؟ من فکر میکنم خودم هر چقدر هم که فیلمهای هالیوود را ببینم یا یا بروم در فستیوالهای فرانسه شرکت کنم، فقط یک قدم جلوتر از طراحانی میشوم که از این مرزها خارج نشدهاند. به نظرم در طراحی لباس، فرهنگ تاثیر به سزایی دارد. آقای همایون غنیزاده تئاتر "آنتیگونه" را با بازیگران خارجی کار کرد ولی چون طراح لباسش ایرانی بود و فرهنگ ایرانی داشت، طراح هم کار ایرانی طراحی کرده بود. طراحان خارجی هم از این قاعده مستثنی نیستند و آنها هم نمیتوانند یک لباس ایرانی طراحی کنند. فرهنگ جز لاینفک طراحی لباس است. این موضوع هم میتواند خوب باشد و هم بد. به نظرم یک طراح لباس باید خیلی قدر باشد. من با توجه به اینکه دارم سعی میکنم هم به صورت آکادمیک قوی شوم و هم یک آزمایشگاه کوچکی در خانهام درست کردهام که الیافهای مختلف را امتحان میکنم ولی واقعاً هنوز این قدرت را ندارم. نمایشهای خارجی بودهاند که در جشنواره فجر از این الیافها استفاده کردهاند ولی من هنوز ندیدهام که یک تئاتر ایرانی این کار را انجام داده باشد. شاید بوده و من ندیدهام.
و صحبتهای پایانی...
من روی کلمه "صنعت مد" خیلی تاکید دارم و به نظرم رسانهها باید این کلمه را در جامعه رواج بدهند. همچنین امیدوارم سلبریتیها بیدار شوند و اگر میخواهند به صنعت مد کمک کنند، شیوه درستش را انتخاب کنند. در مورد دانشگاهها هم من فکر میکنم که دانشگاههای ما خیلی خوب هستند. طراحان ما فکر نکنند که با ورود به دانشگاه هیچی یاد نمیگیرند. دانشگاه در هیچ رشته هنری مهارتافزایی نمیکند و فقط دانش را افزایش میدهد. من قبل از اینکه بخواهم تئاتر بخوانم، در تئاتر بازی میکردم و وقتی نامزد جایزه بازیگری شدم، احساس خطر کردم و گفتم حتماً باید بروم تئاتر بخوانم. برای مصاحبه پیش استاد حمید سمندریان رفتم که ایشان به من گفتند تو چرا آمدی؟ گفتم میخواهم درس تئاتر بخوانم اما ایشان گفتند غلط کردی! برو، آمدی اینجا چه کار کنی؟ من رفتم دانشگاه و درس خواندم ولی واقعاً پشیمان نیستم چون فکر میکنم ما در کنار مهارت به دانش هم نیاز داریم. دانشگاههای ما در حد توانشان دارند این دانشافزایی را انجام میدهند و بهتر است که ما توی سر دانشگاههایمان نزنیم و نگوییم هیچی به دانشجو یاد نمیدهند. شاید انتظارات ما از دانشگاهها غلط است. در مورد مجلههای مد هم من فکر میکنم که تجربه نشان داده این مجلات در زمینه مد تأثیرگذار بودهاند. مشکل دیگری که وجود دارد به عدم توجه تلویزیون به صنعت مد برمیگردد. ما در تلویزیون چند برنامه در مورد صنعت مد داریم؟ در مورد سینما و تئاتر برنامه داریم اما در مورد مد نداریم. چه اشکالی دارد که یک برنامه روتین هم برای مد داشته باشیم؟ کارگروه ساماندهی مدل و لباس باید این کار را انجام بدهد. من واقعاً از اساتید دانشگاه و از کسانی که اجازه دادند ما در دانشگاهها یک رشتهای به نام طراحی لباس داشته باشیم تشکر میکنم. در رشته تئاتر آمدند اسم یکی از واحدها را حرکات موزون گذاشتند تا مشکل شرعی و سیاسی پیش نیاید. همین اتفاق در مورد مد هم افتاد و اسم این رشته را طراحی پارچه و لباس گذاشتند. از این بابت دستشان درد نکند چون باعث شدند این رشته بدون هیچ مشکلی تدریس شود. خوشبختانه در سالهای اخیر دانشجوهای زیادی حتی از رشتههای غیر هنری وارد این رشته شدهاند. یادم است یک روزی استاد علیمحمدی از این موضوع خیلی ناراحت بودند و میگفتند سطح اطلاعات بچههایی که از رشتههای مخلتف آمدهاند خیلی پایین است. من به ایشان گفتم خدا را شکر کنید که خانمها به جای پاساژگردی، باشگاه رفتن و بی هدف پای تلویزیون و فضای مجازی نشستن، به محفلهای علمی میآیند و همکلام یک فرد محقق، پژوهشگر، تحصیلکرده و استادی مثل شما میشوند. قدر خانمهایی که از هر رشتهای به این رشته میآیند را باید بدانیم چون این اتفاق سطح سواد و شعور جامعه را بالا میبرد. حالا ممکن است که بعضی از آنها موفق نشوند که این اتفاق در همه رشتهها پیش میآید. شاید من که تئاتر میخوانم هم یک بازیگر پرفکت نشوم ولی حداقل میتوانم یک تماشاگر خوبی برای تئاتر باشم. به هر حال تئاتر ما به تماشاگر خوب هم نیاز دارد. قرار نیست هر کسی که تئاتر میخواند، بازیگر، کارگردان، نویسنده و یا طراح شود. دنیای مد هم به این آدمها احتیاج دارد. ما در صنعت مد علاوه بر توانایی طراحانمان، نیاز داریم که سطح شعور، سلیقه و سواد جامعهمان هم بالا برود. همچنین نیاز به همراهی مردان اقتصادی و سیاسی هم داریم. منطورم این نیست که بیایند موانع را بردارند چون فرهنگ ما این موانع را میطلبد ولی باید راهکار بدهند یا از راهکارهایی که شرع و عرف را رعایت میکنند حمایت کنند.