هنرآنلاین// این روزها بحث اقتصاد هنر با برپایی اکسپو بزرگ تهران و چندین نمایشگاه فروش آثار هنری که از ابتدای سال برگزار شده و در حال برگزاری است(مثل اکسپو دوسالانه عکس و فروشگاه عکس صبا) رونقی دوباره گرفته است. هرچند باید منتظر گذر زمان بود و دید آیا تلاش‌ها برای رونق بازار هنر و گسترش جایگاه آن در جامعه به نتایج مطلوبی می‌رسد یا نه. از سوی دیگر با تلاش‌هایی که طی سال‌های اخیر روی مسئله تمرکز زدایی از پایتخت برای فعالیت‌های فرهنگی و هنری صورت گرفته است حالا همه منتظر بازخورد این سیاست‌ها هستند. پیرامون این دو مسئله مهم گپی با آیدین آغداشلو زدیم.
با توجه به بحث تمرکز زدایی از پایتخت در زمینه برپایی فعالیت‌های فرهنگی و هنری که در سال‌های اخیر مطرح و اجرا شده، به نظر می‌رسد شاهد اتفاق عمده‌ای در‌این عرصه نبوده‌ایم!

من در موضعی نیستم که علل‌ این امر را بیان کنم ولی در شهرهای دیگر به عنوان نمونه، موزه‌های بسیارقابل توجهی وجود دارد. موزه آستان قدس در مشهد یکی از موزه‌های طراز اول است که قابل مقایسه با موزه‌های مهم جهان است. موزه تبریز، اردبیل، اصفهان، شیراز -هرچند که هم اصفهان و هم شیراز موزه‌هایشان فراخور اهمیت و عظمتشان نیست- همه ‌اینها موزه‌ای دارند. من فکر می‌کنم ‌این بیشتر به خواست اهالی هر شهر برمی‌گردد. وقتی که عمیقا بخواهند به فرهنگ و هنر توجهی نشان بدهند و ‌این هدف بسیار مبارک فرهنگی را بخواهند دنبال کنند آنوقت به آن می‌رسند. در واقع الان که با شما صحبت می‌کنم هیچ دلیل خاصی نمی‌بینم که چرا نباید‌ این اتفاق افتاده باشد.

در عرصه‌های مدیریت شهری چه اتفاق‌هایی می‌تواند به رونق بیشتر هنر درسطح ملی بیانجامد؟

‌اینکه برنامه‌هایی که در تهران تدارک دیده می‌شود _ با در نظر گرفتن تمرکز بسیاری که از‌ این نظر در تهران وجود دارد_ می‌تواند به استان‌ها انتقال داده شود، مثل دوسالانه‌ها و یا هر برنامه دیگری،یکی از این نمونه‌هاست.اما در عین حال می‌شود خود اهالی با در نظر گرفتن شرایط خودشان راهکار‌هایی را نه تنها پیشنهاد بکنند بلکه سرمایه گذاری کنند و منتظر تهران نباشند که ‌این کار را بکند. در بسیاری از شهرها ممکن است که ‌این فراموشی‌های گذرا به ‌این طریق جبران بشود. برنامه ریزی فرهنگی لزوما به بودجه‌های کلان وابسته نیست، بلکه بیشتر طراحی برنامه‌سازان است که مهم است.

بحث اقتصاد هنر چگونه می‌تواند رونق بگیرد و آیا می‌تواند عامل تعیین کننده‌ای در گسترش هنر به صورت غیر متمرکز باشد؟

مسلما می‌تواند.اینکه نمایشگاه‌های بیشتری برگزار شود و گالری‌ها از حمایت مردم برخوردار شوند. در طول ‌این سال‌ها من دیده ام که تعدادی از آنها نتوانسته اند به فعالیت ادامه بدهند و بسته شده‌اند.این به حسن نیت و اراده بانیان آنها مربوط نبوده بلکه به مردمی‌مربوط می‌شده که بعضی وقتها تعداد کمی‌از آنها به ‌این گالری‌ها سر زده‌اند و کارها را دیده‌اند و فقط آفرین گفته‌اند ورفته‌اند. بنابراین خود ‌این حمایت خیلی مهم است و‌این حمایت ممکن نیست مگر‌اینکه ‌این فرهنگ جا افتاده باشد. شهری که خودش زادگاه هنرمندان بزرگ بوده، چطور ممکن است که حمایت خودش را دریغ کند. اقتصاد هنر از یک جای عجیب و ناکجا آبادی نمی‌آید و برمی‌گردد به ‌اینکه مردم ‌این ضرورت را احساس بکنند که آثار هنری را باید حمایت ومعرفی کنند.‌این همان قدر که مثلا به دانشگاه‌ها بر می‌گردد، به نشریات هم بر می‌گردد. به انجمن‌های ادبی، فرهنگی و هنری هم بر می‌گردد و یک جریانی است که هم در عین حال که از جانب مردم باید پدید بیاید و حمایت شود، مقام‌های رسمی‌هم باید در حد گسترده‌ای ‌این سهم و وظیفه خودشان را بپذیرند و انجام دهند.

انتهای پیام/ بهروز فائقیان/31