سرویس تئاتر هنرآنلاین: آئین پایانی هجدهمین جشنواره نمایشهای آئینی و سنتی با حضور احمد مسجدجامعی عضو شورای شهر تهران، حجتالاسلام مازنی عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، علیرضا تابش مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، مهدی شفیعی مدیرکل هنرهای نمایشی، داوود فتحعلیبیگی دبیر جشنواره و هنرمندانی همچون داریوش اسدزاده، عبدالرضا اکبری، قاسم زارع، جواد انصافی، جمشید جهانزاده، هوشمند توکلی، فرزانه نشاطخواه، اتابک نادری، اصغر همت، اردشیر صالحپور، خسرو احمدی و محمدحسین ناصربخت در محوطه تالار وحدت برگزار شد.
در این مراسم که اجرای آن بر عهده رضا رفیع از طنزپردازان کشور بود پس از پذیرایی قهوهخانهای از حاضران، داوود فتحعلیبیگی درخصوص این رویداد هنری توضیحاتی را ارائه کرد و گفت: اولین دوره این جشنواره با حضور حدود ۱۱ نمایش از شهرستانهای مختلف برگزار شد و دوره دوم شاخهای تنومند به نام تعزیه به این نهال افزوده شد که اکنون به حمایت نیازمند است. این جشنواره از دوره چهارم به صورت رقابتی برگزار شد.
او همچنین افزود: در دوره هفتم بخش پژوهشی به این رویداد اضافه شد که البته در حدود 3- 4 سخنرانی بیشتر نبود. خیمه شب بازی و نقالی نیز در دوره نهم به جشنواره اضافه شد و همچنین بخش قهوهخانه و بخش ویژه در دوره یازدهم به این رویداد افزوده شد. دوره دوازدهم شاهد اضافه شدن نقل موسیقایی و بخش بینالملل به جشنواره بودیم و در همین دوره نیز بخش انتشارات به جشنواره وارد شد.
دبیر هجدهمین دوره جشنواره نمایشهای آئینی و سنتی با اشاره به اینکه در دوره پانزدهم بخش پاتوق کودک به این رویداد افزوده شد، تصریح کرد: در این دوره از جشنواره شاهد به ثمر نشستن بخش پاتوق کودک با بخش جوانههای نمایش ایرانی بودیم. بیشک در دوره بعدی جشنواره این بخش درخواستهای بسیاری خواهد داشت. به اعتقاد من همه فرزندان ما باید نقالی را بیاموزند نه به این منظور که نقال شوند بلکه از جهت آشنایی با فرهنگ و سنت ایرانی، به خصوص که این کار به آنها اعتماد به نفس خواهد داد.
این هنرمند رشد کمی و کیفی که در قلمرو نمایشهای آئینی و سنتی به راه افتاده است را نشان از یک پیام عنوان کرد و یادآور شد: آن پیام این است که فرهنگ ملی، میهنی و مذهبی خود را جدی بگیریم. مدیران بالادستی برای این همه علاقهمند و نهضتی که برای بازگشت به فرهنگ ایران به وجود آمده، اقدام کنند.
در ادامه شبیهخوانی گروه "دریای ولایت" از استان مرکزی در ارتباط با مدافعان حرم و به یاد شهید محسن حججی اجرا شد و سپس نماهنگ یادمان جابر عناصری، رجبعلی معینیان، محمد حلواییزاده، ایوب بصیری، کاظم افرندنیا، اکبر نوروزی، غریبرضا مهدیپور، عباس رحمتینیا و اصغر نیک، پخش شد.
پس از اجرای یک قطعه نمایش، مهدی شفیعی مدیرکل هنرهای نمایشی طی سخنانی خاطر نشان کرد: در چند روز اخیر عرض کردهام جشنواره نمایشهای آیینی و سنتی متنوعترین رویداد هنری کشور است. تنوع این رویداد مسالهای اجرایی به معنای تلاش برای فربه کردن این رویداد توسط تیم برگزار کننده نیست بلکه به تنوع آیین و سنن نمایشی کشورمان بر میگردد.، بدین معنی که این رنگینکمان بینظیر لاجرم برای برگزاری یک رویداد، تنوع خود را نمایانگر میسازد.
او همچنین افزود: این تنوع در جهانی که تمایل به یکسانسازی روز به روز در آن برجستهتر میشود یک فرصت بینظیر برای متفاوت بودن و بازنمایی تفاوت است. راهی به منظور تحمل بیشتر، برای همزیستی عمیقتر و برای زندگی محترمانهتر. از این رو بهرهگیری از آیین و سنن و نمایشهای برگرفته از این آیین و سنن نه فقط یک انتخاب که یک ضرورت است. هم در چارچوب سرزمینمان که جایگاه و مامن اقوام و مذاهب و خرده فرهنگهای مختلف است و هم در سطح منطقه و جهانی.
شفیعی با بیان اینکه از این رو دعوت میکنم از تمامی سازمانهای دولتی و غیر دولتی و تشکیلات مردم نهاد به استفاده از ظرفیتهای در اختیار خود برای توسعه آیینها و سنن نمایشی، متذکر شد: خوشبختانه در جشنواره امسال بخش جوانههای نمایش ایرانی با هدف معرفی و ترویج نمایشهای آیینی برای کودکان و نوجوانان شکل گرفت. این بخش محل عرضه خلاقیتها و شناسایی استعدادهاست و صمیمانه سپاس خود را نثار خانوادههایی میکنم که فرزندان خود را به این حوزه رهنمون کردهاند و امیدوارم با گسترش این فعالیتها، نسلهای بعدی کشورمان هویت سرزمین خود را در جهان مدرن و با زبان مدرن به عنوان نشانهای از تمدن کهنسال کشورمان بر جسته سازند.
مدیرکل هنرهای نمایش همچنین در ادامه صحبتهایش افزود: گسترش گردشگری در سالهای اخیر فرصتی کمیاب برای هنرمندان و فعالان حوزه نمایشهای آیینی و سنتی در سراسر کشور فراهم کرده است تا به عرضه آثار خلاق خود بپردازند، بیشک ارتقا ساز و کار عرضه این آثار به مخاطب غیر ایرانی از مواردی است که توجه بیشتری میطلبد.
او با اشاره به اینکه تعزیه و هنرهای اجرایی ایرانی شامل نقالی و پردهخوانی به عنوان میراث معنوی جهانی به ثبت رسیده است، عنوان کرد: وجود اماکنی برای اجرای مداوم این دو گونه و هم چنین سایر گونههای نمایشی از ضروریات برجستهسازی آنها در جامعه است. شهر تهران به یک تکیه فاخر نیاز دارد. به اماکنی با معماری ایرانی اسلامی برای اجرای مداوم نمایشهای آیینی و سنتی نیاز دارد. امیدوارم با حمایت شهردار محترم تهران و اعضای محترم شورای شهر تهران در آیندهای نزدیک شاهد افتتاح این اماکن باشیم.
مهدی شفیعی در پایانی سخنانش خاطر نشان کرد: حضور جناب آقای مسجد جامعی نه به عنوان یک عضو شورای شهر که به عنوان یک همراه همیشگی فرهنگ و هنر کشورمان و همینطور حجتالاسلام والمسلمین جناب آقای مازنی نماینده محترم مردم تهران و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در این مراسم را خیر مقدم میگویم و از ایشان برای توجه به تئاتر در هر جایگاهی که بودهاند سپاسگزاری میکنم.
بخش بعدی مراسم که به بزرگداشتها اختصاص داشت با حضور احمد مسجدجامعی، داریوش اسدزاده، اصغر همت، خسرو طالبزاده، علیرضا تابش و مهدی شفیعی از هنرمندان پیشکسوت نمایشهای آیینی و سنتی از جمله علی قویدل، مظفر قرباننژاد، غلام بابوته، علی فتحعلی، تقی نبئی و مهدی چایانی تقدیر و جایزهای نقدی به آنها اهدا شد.
در ادامه این مراسم احمد مسجد جامعی عضو شورای شهر تهران طی سخنانی متذکر شد: در زمانی که داوود فتحعلی بیگی این جشنواره را آغاز کرد آقای علی منتظری مدیر مرکز هنرهای نمایشی بود. این میزان از استقبال در آن زمان وجود نداشت و فعالان این حوزه سن و سال بالایی داشتند و کارها نیز از تنوع برخوردار نبود. در مقطعی که قرار شد نمایشها در مجامع بینالمللی اجرا شوند، نگران آن بودیم که خارجیها با این آثار ارتباط برقرار نکنند و هنر ایران به شکل درست معرفی نشود. اما برعکس شد و آنها از نمایشها بسیار استقبال کردند.
او با یادآوری خاطرهای از معینالبکا هاشم فیاض و برنامههای که در دوران مدیریتش در وزرات ارشاد و به ویژه خارج از کشور برگزار شد، یادآور کرد: راز ماندگاری این آثار در فرهنگ ما به ویژه در بین جوانان این است این آثار روایت زندگی را به صورت چهره به چهره و بداهه به نمایش میگذارد و از تمام ظرفیتهای تاریخی، اجتماعی، محلی، گویشی و... استفاده میکند و به نوعی تاریخ و فرهنگ ایران را روایت میکند.
مسجد جامعی درباره اختصاص مکانی به منظور اجرای نمایشهای آئینی و سنتی تصریح کرد: سالهای گذشته پیشنهاد زمینی که در کنار تئاتر شهر قرار دارد را برای تبدیل به "تکیه شهر" که مانند تکیه دولت باشد، را مطرح کردم و حتی نقشههای مربوط به آن هنوز در فرهنگستان هنر موجود است. در نهایت برای آن فضا کاربری دیگری در نظر گرفته شد، اما امیدوارم در دوره جدید مدیریت شهری شاهد گسترش بیشتر فرهنگ و هنر در شهر باشیم.
پس از سخنان احمد مسجدجامعی اجرای نقالی توسط هنرمند خردسال آندیا حیدری و اجرای رقص محلی توسط گروهی از نوجوانان آذری با عنوان گروه آیلان از دیگر بخشهای این مراسم بود.
پس از قرائت بیانیه کانونهای نمایشی توسط محمدحسین ناصربخت، بخش پایانی مراسم اختصاص به برگزیدگان و تقدیر از هنرمندان نمایش های آئینی و سنتی داشت.
حسین تفنگدار برای نگارش نمایشنامه "راز نقل آخر"، عسل عصری ملکی برای نگارش نمایشنامه "چهل گی"، علی عزیزی برای نگارش مجلس شبیه "کین ایرج" قدردانی شدند.
اسماء رنجبری نقال کودک از تبریز، آندیا حیدری نقال خردسال از کرمانشاه به عنوان کوچکترین نقال بخش جوانههای نمایش ایرانی، حسین ربیعی برگزیده بخش خیمه شب بازی برای استمرار و تلاش در حوزه نمایش خیمهشببازی و گروه شبیهخوانی دریای ولایت نیز به سرپرستی مهدی دریایی برای توجه به نسخ نادر تعزیه، برگزیدگان کانون تخصصی نمایشهای آئینی و سنتی شدند.
همچنین جایزه ویژه علی نصیریان به گلاب آدینه برای اشاعه نمایش ایرانی اهدا شد که نورا هاشمی دختر او به جایش این جایزه را دریافت کرد.
در ادامه حسین جمالی برای تلاش پیگیر در تولید نمایشهای خلاقه و حضور در ادوار مختلف جشنواره، وحید شاهینی برای حضور مستمر در نقش سیاه نمایشهای شادیآور، علی جباری برای حضور مستمر در عرصه موسیقی نمایشهای شادیآور سنتی، شاهین علایینژاد به جهت بازی در نمایشهای شادی آور و وحید نفر برای تلاش مستمر و حضور در نمایشهای مختلف آئینی و سنتی تقدیر و قدردانی شدند.