هنرآنلاین؛ تکتم همتی طراح و عضو هیات علمی دانشکده هنر بیرجند را که در این حوزه فعالانه مشغول به کار است، پای گفتگو با هنرآنلاین کشانده‌ایم تا از دید وی طراحی و روند آن در شهرهای دیگر ایران واکاوی کنیم. - جایگاه کار طراحی لباس در شهرستان‌ها چگونه است؟ واقعیت این است که ما در شهرستان‌ها چیزی به عنوان طراحی لباس و مد نداریم و در واقع نمایشگاه‌هایی هم که برگزار می‌شود بیشتر بر جنبه هنری لباس‌ها تاکید دارند. اما عملا حوزه مستقلی به نام مد و لباس در شهرستان‌ها و حداقل مشهد که من در آن کار میکنم نیست چرا که بیشتری برنامه ریزی در این باره از تهران به عنوان پایتخت آغاز می‌شود. به همین خاطر حتی اگر بخواهد موجی ایجاد شود به طور قطع از شهرستان‌ها نخواهد بود. - اساسا مردم با این مقوله چطور برخورد می‌کنند و بازخورد طراحی‌های خودتان در جامعه را چطور می بینید؟ عمدتا پروژه‌هایی که تحت عنوان نمایشگاه لباس در شهرستان‌ها برگزار می‌شود، مخاطبان خاص خود را دارد. در واقع تا این موضوع به تولید انبوه نرسد نمی‌توان انتظار بازخورد را داشت. باید دید در صورت تولید گسترده، عرف جامعه چقدر می‌تواند این لباس‌ها را از لحاظ فرمیک و ظاهر بپسندد و تا چه حد اینگونه لباس‌ها قادر به جوابگویی سلیقه مخاطبان است که قطعا پیدا کردن این پاسخ‌ها نیازمند سرمایه گذاری و رسیدن به تولید انبوه است. - لباس از نظر شما چه جایگاهی را داراست؟ لباس از نظر من یک کار کاملا هنری است چرا که شما در طراحی لباس نیز مخاطبان خاص خود را دارید و در واقع اثر را برای قشر مخاطبان خود ارائه می‌دهید اما متاسفانه در ایران این مساله جدی گرفته نمی‌شود چرا که عمدتا لباس‌ها وارداتی است در حالیکه در کشورهای دیگری مثل فرانسه برندهای معتبر لباس به حدی ثروتمند هستند که می‌توانند به واسطه پژوهش و سرمایه گذاری کلان تمام دنیا را تحت تاثیر قرار دهند. - در حوزه لباس که یک وسیله کاربردی روزمره است تنها نمی‌توان بر وجهه هنری آن تاکید کرد، نظر شما چیست؟ مسلما اصل اول در حوزه لباس کاربردی بودن آن است. اما این کاربردی بودن در کنار هنری بودن طرح‌ها مفهوم می‌یابد. زمانی که به عنوان یک طراح سعی می‌کنید اثری را ارائه دهیدف اصل اول کاربردی بودن آن است و در کنار آن اینکه اثر تا چه حد قابلیت ارتباط برقرار کردن با مخاطبین را از لحاظ اعتقادی داراست. به طور حتم برای اینکه مساله هنر را با لباس درآمیخت نیازمند پژوهش‌های درست و فرهنگسازی هستیم. متاسفانه به ندرت می‌توان در ایران لباسی را دید که متناسب با دیدگاه‌های فرهنگی و ارزشی ما در کشور باشد و این نشان دهنده کمبود در این حوزه است. - تایپوگرافی هایی که توسط آقای باباجانی در نمایشگاه اخیرتان بر روی طرح‌های شما بود، چقدر بر هنری شدن آثار تاثیر گذاشت؟ بحث تایپوگرافی مدتی است که در محافل گوناگون مطرح است اما در نمایشگاه مشترکی که با آقای باباجانی داشتم طبق تاکید ایشان تنها مساله تایپوگرافی مهم نبود بلکه بر حروف‌های خاصی که بر روی لباس‌ها چاپ شد، تاکید بیشتری داشتیم. این حروف که بر اساس مطالعات و پژوهش، انتخاب شده بودند به نام حروف نورانی معروف هستند و ما می خواستیم از این طریق انرژی مثبت را به مشتریان انتقال دهیم. گرچه بر این نکته تاکید نکردیم اما استقبال و بازخورد کارها بسیار خوب بود. - چقدر تحقیق و پژوهش را برای یک طراح ضروری می‌دانید؟ اگر به لباس به چشم یک هنر نگاه کنیم که ریشه در اتفاقات تاریخی و فرهنگی هر جامعه‌ای دارد به طور حتم تحقیق و پژوهش، عنصر مهمی خواهد بود .چرا که وقتی شما از جنبش‌های لباس در ایران و دنیا بی‌اطلاع هستید نمی توانید هویت و اصالتی را که مد نظر دارید در لباس پیاده کنید. به طور حتم ساختار و شخصیت زنان ایرانی با سایر دنیا متفاوت است و من به عنوان یک طراح باید این تفاوت‌ها را به درستی بدانم. متاسفانه این امر در کشور شدیدا نادیده گرفته شده به نحوی که درصد بسیار کمی از زنان را می‌بینیم که لباسی متناسب با فرهنگ ایرانی- اسلامی بپوشند و طراحی لباس در ایران بر صرف سلیقه در حال شکل گیری است. - فرمودید که در کارهای که ارائه می‌کنید عمدتا از پارچه‌های سنتی استفاده می‌شود، آیا این پارچه ها گران نیستند؟ واقعیت این است که برخی از پارچه‌ها مانند ابریشم در تمام دنیا گران هستند چرا که کاربردی صنعتی دارند. اما ما در کشور استعدادهای بسیار خوب و گسترده‌ای در حوزه پارچه بافی داریم که تنها به ابریشم منحصر نمی‌شود. مثلا در خراسان جنوبی پارچه‌های نخی و پشمی مناسبی برای تابستان تولید می‌شود که بسیار قیمت مناسبی را دارا هستند. به همین خاطر لباس‌هایی که در نمایشگاه اخیرم ارائه کردم در گرانترین حالت ۱۲۰ هزارتومان بود که مسلما اگر به تولید انبوه برسد قیمت تمام شده بسیار کمتر خواهد شد. ضمن اینکه در مقایسه با قیمت‌های حاضر لباس‌های وارداتی و جنس پایین کیفیت دوخت و پارچه به صرفه تر نیز هستند. شناخت استعدادهای هنری کشور ازجمله پارچه بافی سنتی تنها با پژوهش و تحقیقات گسترده امکانپذیر است. - عرضه این نوع پارچه‌ها و قیمت مصرفی آن آیا برای خریداران به صرفه است؟ متاسفانه امروزه کارگاه‌های بسیار کمی در استان ها فعال هستند و به همین خاطر از زمان سفارش کار تا دریافت، یک زمان ۶ ماهه سپری می‌شود اما با توجه به اینکه اقتصاد خراسان جنوبی کشاورزی محور نیست و بیشتر خانواده‌ها از این راه درآمد آفرینی می‌کنند به طور حتم سرمایه گذاری گسترده در این حوزه مثمر ثمر است. البته دار پارچه‌های سنتی بسیار کوچک است و معمولا عرض پارچه‌های تولیدی ۵۰ سانت بیشتر نیست که خرید دو متر این نوع پارچه ۲۰ هزار تومان هم نمی‌شود اما مشکل در این است که کسی به صورت گسترده برای توزیع این نوع پارچه‌ها اقدام نمی‌کند. به همین خاطر هم پژوهش و بررسی این نوع کارها از بین رفته و هم کارگاه‌ها در حال انقراض هستند در حالیکه بازارهای ما را پارچه‌های بی کیفیت وارداتی قبضه کرده‌اند. - علت انقراض اینگونه کارگاه‌ها در چیست؟ هنر بافندگی در بین مردم اینگونه مناطق سینه به سینه و نسل به نسل منتقل شده است به همین خاطر تا به امروز حفظ شده است. اما متاسفانه امروز حضور نسل جوان در این عرصه بسیار کمرنگ شده و عملا در حال توقف است. - اقدامات اخیر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزه مد و لباس را چطور ارزیابی می‌کنید؟ برگزاری نمایشگاه و جشنواره مد و لباس و بنیاد ملی و امثال اینها اقدامات بسیار خوب و ارزنده‌ای هستند و به عنوان یک طراح نیاز آن را احساس می‌کنم اما اگر بحث پژوهش و کارشناسی توسط متخصصین را در این مقوله جای دهیم، می‌توانیم شاهد اتفاقات بهتر و شدت گرفتن روند رشد در این عرصه باشیم. باید بازخورد مردم را در قبال لباس‌های طراحی شده سنجید. یکی از مهمترین پیامدهای اقدامات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را می‌توان در بازگشت رنگ ها به بازار لباس ایرانی دانست که بسیار قابل توجه است ولی رنگ‌ها برای لباس در هر فصلی قابل استفاده نیست به همین خاطر باید تمرکز بیشتری بر فرم لباس داشته باشیم. - به عنوان یک طراح خواستار چه تحولاتی در این حوزه هستید؟ معتقدم به عنوان یک طراح موظف هستیم که بهترین اتفاقات بصری را رقم بزنیم تا مردم بتوانند لباس‌های مناسب و خوب را ببینند. به همین خاطر از مسئولین مربوطه انتظار دارم که برنامه ریزی‌ها را با کمک پژوهش و تحقیق طوری قرار دهند که هدف کار مشخص باشد. در واقع چینش درست گزینه‌ها و طرح‌ها می‌تواند جواب درستی را به همراه سرعت بخشیدن به حرکت، همراه داشته باشد. گفتگو از سمیه باقری انتهای پیام/۶۱