به گزارش هنرآنلاین، روز پنج‌شنبه؛ 15 تیرماه ساعت 17 تماشاخانه پایتخت میزبان هنرمندانی می‌شود که به تماشای "سزارین" می‌نشینند. همچنین در این روز، دانشجویان هم می‌توانند برای دیدن این نمایش به تماشاخانه پایتخت بیایند.

هومن بنایی؛ نویسنده و کارگردان "سزارین" درباره دغدغه‌ای که منجر به اجرای این نمایش شده است، گفت: کارگاه‌های بسیار زیادی در سراسر ایران برگزار می‌شوند که خروجی خاصی ندارند، بازیگرانی که از این کارگاه‌ها فارغ‌التحصیل می‌شوند، رها می‌شوند، این بازیگران وقتی وارد جامعه می‌شوند، این توهم را دارند که بازیگر هستند و باید کارگردان‌ها به‌دنبال آن‌ها بیایند. وقتی این شرایط را دیدم، به‌همراه ایلیا شمس تصمیم گرفتیم کارگاهی را شکل دهیم که خروجی داشته باشد.

بنایی در ادامه درباره پروسه آماده‌سازی نمایش، گفت: افرادی که به کارگاه ما راه یافتند، اطلاعاتی درباره تئاتر نداشتند و به همین دلیل ابتدا در قالب دو ترم سه ماهه به آن‌ها بازیگری را از سطح پایه آموزش دادیم و با آن‌ها بدن، بیان، میمک صورت، تربیت حس و ... آموزش دادیم. در ترم سوم به‌مدت سه ماه بر روی متن کار کردیم. بچه‌ها با این کار زندگی کرده‌اند!

"سزارین" که از پنجم تیرماه ساعت 17 درتماشاخانه پایتخت روی صحنه رفته است، این روزها آخرین اجراهای خود را در این تماشاخانه پشت‌سر می‌گذارد. این نمایش، درامی اجتماعی است که به ژرف‌ترین و دردناک‌ترین نقطه روحی انسان‌ها می‌پردازد، هیستری و بی‌رحمی مادرانه، سردرگمی مردانه، میدان نظریه‌ها و عقیده‌های نم کشیده، نمایش ناهنجاری‌های سیاه اجتماعی، استفاده ابزاری و ... فضای پر از تصویرهای مبهم، نمایش وحشتناک‌ترین اتفاقات حیات زندگی بشر.

نمایشنامه "سزارین" را هومن بنایی نوشته است. او علاوه‌بر کارگردانی این اثر، طراحی پوستر و بروشور را هم بر عهده دارد و بازیگران این نمایش به ترتیب ورود به صحنه، احمدرضا مقدسی، بنفشه حقیقی، حمیدرضا قراربخش، حدیث گودرزی، مریم رضوانیان، صدیقه خسروی و علی قراربخش هستند.

از دیگر عوامل "سزارین" که تازه‌ترین اثر گروه تئاتر "کیوQ" است، می‌توان به ایلیا شمس؛ مدیر کارگاه، مهران ‌خوش‌بین؛ دستیار اول کارگردان، الناز قرار بخش؛ طراح دکور و لباس و دستیار دوم کارگردان، علی باقری؛ طراح گریم، فرهنگ ملک؛ طراح موسیقی، آیریک‌حاجیلو  و حسین تعارفی؛ ساخت و ضبط‌ قطعات‌افکت ، خشایار صباغ؛ منشی صحنه، فرخ نوروزی؛ مدیر فنی، سارا جاهدنیا؛ عکاس و تصویربردار، محمدرضا قره‌گوزلو؛ تدوین، امیر کیخایی؛ لوگو تایپ، مدیر تبلیغات؛ تئاتربازها اشاره کرد.

"سزارین" تلاشی با شکوه برای بیان و شنیده شدن/ یادداشت محسن رزوان برای نمایش

"سزارین" تولد و  مرگ در مرده‌شورخانه‌ای که به سفیدی بیمارستان‌های زنان و زایمان شباهت دارد. انسان‌های عبورکرده از خطوط نرمال و غیرعادی‌گرایی چه در ظاهر و چه در نوع نگاه به همان مکانی که هستند. کافه‌ای در کنار مرده‌شورخانه قرار دارد؛ دو مکان متفاوت از دو نوع نگاه متفاوت. اگر هر کافه‌ای را گوشه‌نشینی انسان مدرن و مرده‌شورخانه را ایستگاه پایانی هر انسانی که در هر نوع زندگی و طبقه اجتماعی قرار دارد، بدانیم، گاهی در این نمایش قرارگیری طبقات اجتماعی میان مرده‌ها و زنده‌ها هم به بحث و تبادل نظر گذاشته می‌شود.

این نمایش برش‌‌های پراکنده‌ای است از آن‌چه به نام خیانت فقط شنیده می‌شود. لحظه‌های پراکنده شبه‌جزیره‌های مختلفی است که گاهی یا باید دیوانه باشی که بخواهی در این جزیره‌ها باشی که دو نفر دیوانه یافت شد! یا تن‌فروشانی باشی که دلت بخواهد کمی جگر عاز و گوشت آب‌پزشده ببلعی که یافت شد! یا صاحب مرده‌شورخانه و برادر کافه‌دارش باشی یا مردگانی باشی که می‌توانی همه‌جا حضور داشته باشی و خلاصه جنین‌هایی یا سقط‌شده یا سقط‌نشده که بسته شدن نطفه‌هایشان از خیانت و تجاوز باشد. این شبه‌جزیره‌ها ارتباط زیادی با هم ندارند و رابط این لته‌ها را می‌توان سایه‌هایی در ذهن و انتزاع ذهنی خویش دید که میلشان بیشتر به تاریکی است، نه به روشنایی؛ یعنی بیشتر می‌توان ارتباط بین این شبه‌جزیره‌ها را فقط توجیح کرد و خود را با پاره‌ای از کلمات قانع کرد و راضی شد.

"سزارین" با یک گزارش علمی از خیانت آغاز می‌شود؛ یعنی با شواهد و دقت نظر در مورد مباحث خیانت از نظر جامعه‌شناسی در جوامع بشر امروز. بعد از این گزارش علمی با کلماتی دوپهلو ادامه می‌یابد که تأویل اروتیک دارند، از گلف و سوراخ زبان‌بازی می‌کند و با زنی سخن می‌گوید که روی پرده نقش بسته است و کارکرد چندگانه پرده قابل توجه است. این زن در حکم یک نشانه مشخص است اما رنگ‌ها بیشتر سفیدند و اگر رنگی متفاوت است، یا قرمز پررنگ چه رد لباس و چه در آرایش یا مشکی است یا زرد. توجه به رنگ‌ها می‌تواند مفاهیم گسترده‌ای را در ذهن ایجاد کند.

دیالوگ‌ها به نظر می‌آید نسبتی با نمایش ندارند و گزاره‌هایی به نظر می‌آیند که انسان را به فکر وادار می‌کنند اما چون به‌سرعت ادا می‌شوند، بسیاری از آن‌ها درست شنیده نمی‌شوند و مفهوم آن، درست منتقل نخواهند شد. تلاش نمایش برای برقراری یک ساختار قوی در اجرا و دیالوگ ستودنی است اما پراکندگی‌های بسیاری به چشم می‌خورند. شاعرانگی در دیالوگ‌ها بسیار گوش‌نواز است. حرکت‌ها تلاش می‌شود هوشمندانه باشند ولی زیاد ساخت‌مند نیستند. موسیقی و انتخاب آن، به گوش‌نواری کار کمک بیشتری می‌کنند اما کمتر در مفهوم کار است. نورپردازی آن آسیبی به کار نمی‌زند و نور به مفهوم یا معنا تبدیل نمی‌شوند. گریم‌های کار به غیرواقعی بودن شخصیت‌ها کمک بسیاری می‌کند و گاهی آرایش‌ها انسان را از شخصیت‌ها گریزان کرده به‌نوعی تفاوت ما با شخصیت‌ها را نشان می‌دهد. بازی‌ها یک‌دست هستند اما یک‌سان هم هستند. تنوع در بازی‌ها به چشم نمی‌خورد. این نمایش از نظر ساختمان مثل این نقد است؛ پراکندگی دارد، از همه‌چیز حرف می‌زند، همه‌جا می‌رود، ازهمه‌چیز.

یکسانی ساختمان بر اساس موضوع و مفهوم وجود م‌رنگی دارد. بر اساس این، حرکت‌ها زیبا هستند و حرکت‌ها از نوع زیبایی‌شناسی بنا شده‌اند و ما را به عمق مفهوم هدایت نمی‌کنند. در یکی از پارت‌ها از کبریت‌ها استفاده شده است و کبریت‌ها در کبریت‌ها باقی می‌مانند و روشن‌گری نمی‌کنند، حتی اگر روی زمین پخش شده باشند، سوخته یا نسوخته. در یکی از پارت‌ها مردی انگشتانش را می‌برد چون زنان مصر با دیدن یوسف! اما این‌بار برعکس؛ صاحب کافه‌رستوران با دیدن دختر دستش را می‌برد و صاحب مرده‌شورخاه با شنیدن رایحه زنان کهبا بوی کافور بسیار متفاوت است آرامش همه مخاطب را می‌برد. هم بریدن و هم بوی عطر زنانه فقط شنیده می‌شود و در کارکرد مفهوم قرار نمی‌گیرد. این نمایش در بسیاری از زمان‌ها فرصت‌سوزی می‌کند. فرصت‌ها را برای بیان حرف‌های بزرگ و اجرای بزرگی‌ها می‌سوزاند ولی در کل این نمایش تلاش بسیار باشکوهی است برای بیان خیلی چیزها، برای شنیده شدن خیلی چیزهای بیشتر.

محسن رزوان

استاد دانشگاه