سرویس سینمایی هنرآنلاین: در شرایطی که تییری فرمو مدیر جشنواره فیلم کن و کمیته انتخاب او در چند هفته آتی صدها فیلم را میبینند، عملا نمیتوان با قاطعیت گفت از 13 تا 24 مه (23 اردیبهشت تا 3 خرداد 94) چه فیلمهایی در شصت و هشتمین دوره جشنواره فیلم کن روی پرده خواهند رفت.
با این حال، با توجه به گرایشهای آشکار کمیته انتخاب و گستره فیلمهایی که برای نمایش در کن آماده هستند، میتوان تعدادی از گزینههای احتمالی را به خوبی حدس زد.
روی کاغذ، جشنواره کن 2015 به نظر یک سال خیلی خوب برای فیلمسازان مولف اروپایی و آسیایی و شاید یک سال نه چندان خوب برای فیلمهای آمریکایی باشد. با این حال، دو فیلم پرهزینه که با حمایت هالیوود ساخته شدهاند، شانس زیادی برای نمایش در کن دارند: فیلم اکشن و آخرالزمانی "مکس دیوانه: جاده خشم" (Max Max: Fury Road) به کارگردانی جرج میلر با بازی تام هاردی و فیلم ماجرایی/معمایی "تومارولند" (Tomorrowland) به کارگردانی براد برد با بازی جرج کلونی، بریت رابرتسن و هیو لوری. فیلم اول از آنجا که از 13 مه در سراسر فرانسه اکران میشود، یک گزینه قوی برای شب افتتاحیه است. فیلم دوم از 20 مه یعنی دو روز پیش از آغاز اکران در ایالات متحده در فرانسه روی پرده میرود.
"تومارولند"یکی از گزینههای قوی برای افتتاحیه جشنواره کن است
دو تا از کارگردانهای آمریکایی که همیشه محبوب کن بودهاند این امکان را دارند که بار دیگر به بخش مسابقه اصلی بازگردند: گاس ون سنت و شان پن.
ون سنت فیلم "دریای درختان" (The Sea of Trees) را آماده نمایش دارد متیو مکاناهی در این فیلم نقش یک مرد آمریکایی را بازی میکند که راهی اوکیگاهارا معروف به "دریای درختان" میشود که یک جنگل اسرارآمیز پایین کوه فوجی در ژاپن است، جایی که آدمها برای فکر کردن به زندگی و مرگ به آنجا میروند. آرتور که بهترین جا را برای مردن پیدا کرده است با مردی ژاپنی (کن واتانابه) برخورد میکند که او هم راه خود را گم کرده است. نائومی واتس دیگر بازیگر "دریای درختان" است.
پن تریلر سیاسی "آخرین چهره" (The Last Face) را کارگردانی کرده است. شارلیز ترون و خاویر باردم در این فیلم نقش دو پزشک را بازی میکنند که داوطلبانه به یک کشور آفریقایی جنگزده سفر کردهاند. ادل اگزارکوپولوس و ژان رنو دیگر بازیگران "آخرین چهره" هستند.
درگیریها در آفریقا موضوع اصلی یک رقیب آمریکایی احتمالی دیگر است: "جانوران بدون کشور" (Beasts of No Nation) به کارگردانی کری فوکوناگا، کارگردان نوظهور ("Sin Nombre"، "جین ایر" و سریال "کارآگاه واقعی") درباره یک کودکسرباز که مجبور میشود زیر نظر یک جنگسالار با بازی ایدریس البا خدمت کند.
جف نیکولز دیگر کارگردان محبوب کن شاید با درام علمی تخیلی "ویژه نیمهشب" (Midnight Special) به کروازت بازگردد. این فیلم درباره سفر یک مرد و پسرش است که قدرتهای ویژه دارد. کرستن دانست، آدام درایور، جوئل ادگرتن و مایکل شانون در "ویژه نیمهشب" بازی میکنند. "پناه بگیر" به کارگردانی نیکولز سال 2011 در جشنواره کن مورد استقبال فراوان قرار گرفت و جایزه بزرگ هفته منتقدان جشنواره کن را از آن خود کرد. او سال 2012 نیز با فیلم "ماد" با بازی متیو مکاناهی یکی از رقبای نخل طلایی بود.
"کارول" (Carol) به کارگردانی تاد هینز یکی دیگر از فیلمهای آمریکایی است که بخت حضور در جشنواره کن 68 را دارد. کیت بلانشت و رونی مارا در این فیلم بازی میکنند که داستان آن در دهه 1950 روی میدهد و از روی "The Price of Salt" دومین رمان پاتریشیا هایاسمیت نویسنده آمریکایی ساخته شده است. هینز پیش از این تنها یک بار در سال 1998 با فیلم "ولوت گلدماین" در بخش مسابقه اصلی کن حضور داشته است.
دیگر فیلمهای آمریکایی که سال آینده میتوانند در کن روی پرده بروند، عبارتند از درام جنایی "قاتل حرفهای" (Sicario) به کارگردانی دنی ویلنو با بازی امیلی بلانت، بنیسیو دل تورو و جاش برولین که درباره رویارویی یک مامور افبیآی با رهبر مکزیکی یک کارتل مواد مخدر است؛ درام جنایی "مضحکه آیین عشاء ربانی" (Black Mass) به کارگردانی اسکات کوپر با بازی جانی دپ در نقش وایتی بولگر تبهکار آمریکایی و با بازی داکوتا جانسن و بندیکت کامبربچ؛ "مکبث" (Macbeth) به کارگردانی جاستین کرتزل که یک اقتباس سینمایی جدید از نمایشنامه شکسپیر است و در آن مایکل فاسبندر نقش سردار مکبث و ماریون کوتیار نقش لیدی مکبث را بازی میکنند؛ درام "پرسروصداتر از بمبها" (Louder Than Bombs) به کارگردانی یواخیم تریر کارگردان نروژی که داستان آن در نیویورک روی میدهد با بازی جسی آیزنبرگ، گابریل برن، ایزابل اوپر، دیوید استراترن و امی رایان و درام "در اطراف دریا" (By the Sea) به کارگردانی آنجلینا جولی که در آن به همراه همسرش برد پیتنقش زوجی را بازی کردهاند که رابطه آنها در فرانسه از نو زنده میشود.
احتمالش هست - هرچند ضعیف - که "راه رفتن" (The Walk) تازهترین ساخته رابرت زمهکیس نیز به جشنواره فیلم کن راه پیدا کند. این فیلم روایتی دراماتیک و سهبعدی درباره فیلیپ پتی فرانسوی است که سال 1974 در برنامهای نمایشی حدود یکساعت روی یک سیم بین برجهای تازهاحداثشده تجارت جهانی در نیویورک راه رفت. نقش پتی را جوزف گوردون-لویت بازی میکند. "راه رفتن" قرار است ماه اکتبر روی پرده سینماها برود.
بخش جنبی نوعی نگاه همینطور بخش دو هفته کارگردانان میتواند محل نمایش فیلمهای دوره اخیر جشنواره ساندنس باشد، اتفاقی که سال گذشته درباره "ضربه شلاق" (Whiplash) نیز افتاد. دو رقیب جدی این بخشها میتوانند "من و ارل و دختر در حال احتضار" (Me and Earl and Dying Girl) به کارگردانی آلفونسو گومز-رخون و "خاطرات یک دختر نوجوان" (The Diary of a Teenage Girl) ساخته ماریل هلر باشند. فیلم اول ژانویه پیش جایزه بزرگ داوران همینطور جایزه تماشاگران جشنواره ساندنس را از آن خود کرد.
سینمای آسیا پس از حضوری نه چندان قوی در دورههای اخیر جشنواره کن به نظر میرسد بازگشتی انتقامجویانه داشته باشد. بدون تردید همه نگاهها به سوی "آدمکش" (The Assassin) به کارگردانی هو سیائو-سین خواهد بود که اولین فیلم بلند داستانی استاد تایوانی بعد از هشت سال است. داستان "آدمکش" در دوران حکومت سلسله تانگ (907-618 بعد از میلاد) روی میدهد و درباره یک آدمکش زن است که وفاداریاش به خاندان سلطنتی زیر سؤال میرود. خبر تولید این فیلم اولین بار در 1989 اعلام شد و از سال 2010 تولید آن آغاز و به دفعات متوقف شد. "آدمکش" در نهایت در مدت 15 ماه در لوکیشنهایی در چین، تایوان و ژاپن فیلمبرداری شد. بیش از نیمی از بودجه فیلم توسط سرمایهگذاران چینی تامین شده است که برای سیا-سین اولین بار است این اتفاق میافتد. سیا-سین کارگردان فیلمهایی چون "تابستانی نزد پدربزرگ"، "زمان زیستن و زمان مردن"، "استاد خیمهشببازی" و "خداحافظ جنوب، خداحافظ" است. او در 1989 با فیلم "شهر اندوه برنده جایزه شیر طلای جشنواره فیلم ونیز شد.
آپیچاتپونگ ویراستاکول کارگردان تکرو تایلندی که در سال 2010 برای فیلم "عمو بونمی که میتواند زندگیهای گذشته خود را به یاد بیاورد" جایزه نخل طلای جشنواره کن را دریافت کرد، با "عشق در کان گن" (Love in Khon Kaen) به کروازت برمیگردد. این فیلم درباره یک زن خانهدار میانسال است که مجذوب یک سربازِ دچار بیماری بیخوابی میشود.
هیروکازو کوره-ادا کارگردان ژاپنی که آخرین فیلم او "پسر کو ندارد نشان از پدر" در سال 2013 جایزه داوران کن را برد، با درام خانوادگی "خواهر کوچک ما" (Our Little Sister یا "خاطرات یومیماچی"/Umimachi Diary) برمیگردد. این فیلم درباره سه خواهر است که بعد از مرگ پدرشان متوجه میشوند یک خواهر ناتنی نوجوان دارند.
رقبای احتمالی از چین شامل اقتباس موزیکال جانی تو از نمایشنامه تحسینشده "طرح زندگی" (Design for Living) اثر نوئل کوارد با بازی چو یون فت و سیلویا چانگ و "کوهها شاید حرکت کنند" (Mountains May Depart) به کارگردانی جیا ژانکه است. فیلم ژانکه یک فیلم سه قسمتی درباره یک زوج و پسر آنهاست که از سال 1990 به سال 2015 سفر میکنند. بخش آخر در استرالیا فیلمبرداری شد. "نشانی از گناه" فیلم قبلی ژانکه در سال 2013 برنده جایزه بهترین فیلمنامه از کن شد. او امسال یکی از داوران بخش مسابقه اصلی بود.
دیگر کارگردانان ژاپنی که میتوانند با تازهترین ساختههای به کن بروند عبارتند از نائومی کاواسه (An)، کیوشی کوروساوا ("سفر به ساحل"/Journey to the Shore) و تاکشی کیتانو ("ریوزو و هفت هواخواه"/Ryuzo To 7 Nin No Kobun Tachi) هستند. کمدی اکشن "ریوزو و هفت هواخواه" از 25 آوریل در ژاپن اکران میشود.
ایم سانگ-سو کارگردان کره جنوبی که دو فیلم آخرش "مستخدمه" و "طعم پول" هر دو در بخش مسابقه کن رقابت کردند، فیلم "شرورهای مهربان" (My Friendly Villains) را آماده نمایش دارد که یک تریلر معاصر درباره زوجی است که از شرکتهای فاسد انتقام میگیرند. بریلانته مندوزا کارگردان فیلیپینی و پای ثابت جشنواره کن ساخت فیلم "Taklub" را به پایان رسانده است. اریک کو کارگردان سنگاپوری که چهار فیلمش در کن نمایش داده شده است، امکان دارد با فیلم "در اتاق" (In the Room) در دسترس باشد.
در میان فیلمهای بریتانیایی "آهنگ غروب آفتاب" (Sunset Song) به کارگردانی ترنس دیویس یک رقیب بسیار محتمل است. این فیلم از روی یک کتاب اسکاتلندی معروف ساخته شده است و داستان به بلوغ رسیدن دختر یک کشاورز اسکاتلندی در اوایل دهه 1900 را روایت میکند. پیتر مولان و آگینس دین در "آهنگ غروب آفتاب" بازی میکنند.
بن فاستر در صحنهای از فیلم "شمایل"
یک رقیب قوی دیگر "شمایل" (Icon) به کارگردانی استفن فریرز است. این فیلم درباره یک خبرنگار است که استفاده غیرقانونی لنس آرمسترانگ دوچرخهسوار آمریکایی از مواد نیروزا را فاش میکند. بن فاستر نقش آرمسترانگ را بازی میکند و لی پیس و داستین هافمن دیگر بازیگران فیلم هستند.
حضور تریلر "برج" (High-Rise) به کارگردانی بن ویتلی نیز در یکی از بخشهای جشنواره کن تقریبا قطعی است. تام هیدلستن، جرمی آیرونز، سیهنا میلر، لوک اونس و الیزابت ماس در این فیلم بازی میکنند که از روی رمانی نوشته جی. جی. بالارد (1975) ساخته شده و درباره درگیریهای طبقاتی ساکنان یک برج بسیار مدرن است.
"خرچنگ" (The Lobster) ساخته یورگوس لانتیموس کارگردان جوان و نوظهور یونانی یکی دیگر از رقبای انگلیسیزبان مطرح است. لیا سیدو، ریچل وایس، کالین فارل، بن ویشاو و جان سی. رایلی در این فیلم بازی میکنند که داستان آن در پادآرمانشهر روی میدهد، جایی که آدمها باید در 45 روز جفت پیدا کنند، وگرنه به حیوان تبدیل و در طبیعت رها میشوند.
ریچل وایس در "جوانی" (Youth) دومین فیلم انگلیسیزبان پائولو سورنتینو کارگردان ایتالیایی نیز بازی میکند. "جوانی" اولین فیلم سورنتینو پس از "زیبایی بزرگ" است که سال گذشته برنده اسکار بهترین فیلم خارجیزبان شد. فیلمنامه را خود سورنتینو نوشته و درباره دو دوست قدیمی است که تعطیلات را در هتلی شیک در آلپ میگذرانند. فرد و نیک هر دو حدودا 80 ساله هستند. یکی از آنها یک آهنگساز و رهبر ارکستر است که مدتهاست بازنشسته شده و دیگری یک کارگردان سینماست که میخواهد پروژهای را که تصور میکند آخرین فیلم مهمش است به پایان برساند. نقش آهنگساز را مایکل کین بازی میکند. جین فوندا، پل دانو و هاروی کایتل دیگر بازیگران "جوانی" هستند. سورنتینو سال 2008 برای فیلم "ستاره" درباره جولیو آندروتی نخست وزیر پیشین ایتالیا جایزه هیئت داوران جشنواره کن را گرفت. "این جا باید باشد" با بازی شان پن اولین فیلم انگلیسیزبان او بود.
مایکل کین در صحنهای از فیلم "جوانی"
لوکا گوادانینو دیگر کارگردان ایتالیایی نیز فیلم انگلیسیزبان "یک لکه بزرگتر" (A Bigger Splash) را ساخته است که داکوتا جانسن، رالف فاینس، تیلدا سوئینتن و ماتیاس خونارتس در آن بازی میکنند.
یک فیلم ایتالیایی که عملا حضورش در جشنواره کن 2015 قطعی است، "مادرم" (Mia Madre) به کارگردانی نانی مورتی فیلمساز محبوب این جشنواره است. جان تورتورو، مارگریتا بی و خود مورتی در این فیلم بازی میکنند. "مادرم" نگاهی به زندگی یک کارگردان زن ایتالیایی ساکن رم دارد که میکوشد زندگی خصوصی و حرفهای خود را تطبیق دهد. مورتی تاکنون با شش فیلم در جشنواره کن حضور داشته است. او سال 2001 با "اتاق پسر" برنده جایزه نخل طلای جشنواره شد و در 1993 برای "خاطرات عزیز" جایزه بهترین کارگردان را برد. مورتی سال 2012 نیز رئیس داوران بخش مسابقه اصلی جشنواره کن بود.
فانتزی تخیلی "قصه قصهها" (The Tale of Tales) به کارگردانی ماتیو گارونه با بازی ونسان کاسل و سلما هایک و "L'Ultimo Vampirothe" تازهترین ساخته مارکو بلوکیو چهره قدیمی جشنواره کن، از دیگر رقبای ایتالیایی هستند.
آلخاندرو آمنابار کارگردان اسپانیایی که در 2009 با "آگورا" در بخش مسابقه کن حضور داشت، فیلم جنایی/معمایی انگلیسیزبان "برگشت" (Regression) با بازی اما واتسن، ایتن هاوک و دیوید تیولیس را آماده دارد.
کمیته انتخاب کن برای انتخاب فیلمهای فرانسوی بخش مسابقه همیشه تا آخرین جلسات خود صبر میکند تا فیلمسازان مطرح فرانسوی وقت بیشتری برای کار روی پروژههای جدید خود داشته باشند. در میان رقبای پیشرو باید به ژان-پل راپنو کارگردان 82 ساله پیشکسوت اشاره کرد که 12 سال بود فیلم نساخته بود، اما اکنون "Belle Familles" با بازی متیو آمالریک، کارین ویار، نیکول گارسیا، آندره دوسولیه را آماده دارد.
آمالریک در "سه خاطره از دوران کودکی" (Three Memories of Childhood) به کارگردانی آرنو دپلشان («قصه کریسمس»، «پادشاهان و ملکه») نیز بازی میکند. این فیلم درباره یک پژوهشگر حوزه انسانشناسی است که قصد بازگشت به وطنش فرانسه را دارد و خاطرات سالهای اقامت در مسکو، پاریس و... را مرور میکند.
ژاک اودیار که دو فیلم آخرش "پیامآور" و "زنگار و استخوان" در بخش مسابقه کن رقابت کردند، این روزها به سختی تلاش میکند که تریلر "اران" (Erran) را به پایان ببرد که درباره یک مبارز تامیل سریلانکایی است.
مایون کارگردان زن فرانسوی که سال 2011 با "پلیس" اولین تجربه کارگردانی خود جایزه داوران کن را برد، اکنون درام "Mon Roi" را به پایان رسانده است. ونسان کاسل، لویی گارل و امانوئل برکو در این فیلم بازی میکنند.
خانواده گارل ممکن است ماه مه در ریویهرا حضوری پررنگ داشته باشند. لویی گارل به تازگی ساخت "دو دوست" (The Two Friends) را به پایان رسانده که اولین تجربه کارگردانی اوست. فیلیپ گارل پدر لویی نیز که خود یکی از کارگردانان کهنهکار سینمای فرانسه است تولید تازهترین فیلمش "سایه زنان" (Women's Shadow) را تمام کرده است.
"Comme Un Avion" به کارگردانی برونو پودالیدس، "مارگریت" (Marguerite) به کارگردانی خاویر جانولی درباره یک خواننده در دهه 1920، "مارگارت و ژولین" (Marguerite et Julien) ساخته والری دونزلی که از روی فیلمنامهای فیلمنشده نوشته فرانسوا تروفو در 1971 ساخته شده است، "عشق" (Love) به کارگردانی گاسپار نویی و "Bang Gang" اولین فیلم بلند داستانی ایوا هاسون از دیگر رقبای متعدد فرانسوی هستند.
دو کارگردان معروف میتوانند در کن حضور داشته باشند: میشل گوندری تولید فیلم "میکروب و گازوئیل" (Microbe and Gasoil) را به پایان رسانده که درباره دو نوجوان در یک سفر جادهای است و باربت شرودر که مستند "فراموشی" (Amnesia) را با تمرکز بر مادرش ساخته است.
مرزاق علواش کارگردان الجزایری و یکی از چهرههای همیشگی کن، فیلم "ننه دلاور" (Mother Courage) را آماده نمایش دارد که یک درام خیابانی امروزی است و ظاهرا اقتباسی از نمایشنامه برشت نیست.
ژواکیم لافوس کارگردان بلژیکی که "عشق بدون دلیل" به کارگردانی او دو سال پیش در بخش نوعی نگاه به نمایش درآمد امکان دارد با فیلم "شوالیههای سفید" (The White Knights) بازگردد. فیلم جدید او نگاهی دیگر به مشکلات سیاسی در آفریقا دارد. این فیلم از روی اتفاقی واقعی در سال 2007 ساخته شده است و درباره گروهی مددیار اروپایی است که سعی کردند 103 کودک را از چاد به فرانسه ببرند.
الکس فان وارمردام کارگردان هلندی که "بورگمان" ساخته او سال گذشته در بخش مسابقه کن بود، فیلم "اشنایدر دربرابر باکس" (Schneider vs Bax) را به پایان رسانده است. این فیلم درباره آدمکشی به نام اشنایدر است که ماموریت پیدا میکند پیش از سپیده صبح رامون باکس نویسنده را به قتل برساند. درابتدا کار آسانی به نظر میرسد، اما...
توبیاس لیندهولم کارگردان دانمارکی ممکن است با "یک جنگ" (A War) در کن حضور داشته باشد. این فیلم درباره یک فرمانده ارتش دانمارک است که به خاطر یک جنایت جنگی در افغانستان محاکمه میشود. "La Patota" به کارگردانی سانتیاگو میتر و درام مادر و پسری "لیلی لین" (Lily Lane) ساخته بنس فلیگوف کارگردان مجارستانی از دیگر گزینهها هستند.
آندری زولافسکی که زمانی از او به عنوان پسر بد لهستانی یاد میشد، تولید "کیهان" (Cosmos) با بازی سابین آزما را به پایان رسانده که اولین فیلم این کارگردان 74 ساله پس از 15 سال است. تازهترین ساخته زولافسکی یک تریلر متافیزیکی نوآر است که وقایع آن در حومه یکی از شهرهای لهستان روی میدهد؛ جایی که دو دوست گذرشان به یک مهمانخانه میافتد.
در این بین فیلمهایی هستند که مراحل مختلف تولید را پشت سر میگذارند و معلوم نیست به جشنواره کن برسند. "سییرا-نوادا" (Sierra-Nevada) به کارگردانی کریستی پویو کارگردان رومانیایی، "Babi Yar" ساخته سرگئی لوزنیتسا کارگردان اوکراینی، تریار "11 دقیقه" (11 Minutes) به کارگردانی یرژی اسکولیموفسکی کارگردان کهنهکار رومانیایی، "زخم واقعی" (The Real Wound) اولین فیلم عبدالطیف کشیش بعد از "آبی گرمترین رنگ است" که برنده نخل طلای کن شد و "دره عشق" (The Valley of Love) ساخته گیوم نیکلو کارگردان فرانسوی با بازی ژرار دوپاردیو و ایزابل اوپر، از جمله این فیلمها هستند.
و در نهایت، علاقهمندان سینما میخواهند بدانند ایلیا خرژاروفسکی بالاخره فیلم "دائو" (Dau) را به پایان میرساند، فیلمی که شش سال در یک شهر که به طور ویژه برای نشان دادن شوروی سابق در دهه 1950 آماده شده بود، فیلمبرداری شد. حدود 700 ساعت فیلم گرفته شد و فیلمبرداری سه سال قبل زمانی که شهر عامدانه در یک آتشسوزی از بین رفت، به پایان رسید.