چهلوچهارمین دوره جشنواره فیلم فجر، بهمن ۱۴۰۴، با رونمایی از تازهترین تولیدات سینمای ایران برگزار شد؛ آثاری که انتظار میرفت پس از این رویداد مهم سینمایی، بهتدریج راهی پردههای سینما شوند اما مرور وضعیت اکران این فیلمها تا نیمه مرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد که فاصله میان «نمایش جشنوارهای» و «اکران عمومی» همچنان به عنوان یکی از چالشهای جدی در چرخه توزیع و نمایش سینمای کشور باقی مانده است.
در این دوره از جشنواره، فیلمهایی چون «آرامبخش» به کارگردانی سعید زمانیان، «آندو» ساخته مرتضی رحیمی، «اردوبهشت» از محمد داودی، «استخر» اثر سروش صحت، «اسکورت» به کارگردانی یوسف حاتمیکیا، «بیلبورد» ساخته سعید دشتی، «پروانه» از محمد برزوییپور، «پل» اثر محمد عسگری، «تقاطع نهایی» ساخته سعید جلیلی، «جانشین» از مهدی شامحمدی، «جهان مبهم هاتف» به کارگردانی مجید رستگار، «حاشیه» اثر محمد علیزادهفرد، «حال خوب زن» ساخته مهدی برزکی، «خواب» از مانی مقدم، «خیابان جمهوری» به کارگردانی منوچهر هادی، «دختر پریخانوم» اثر علیرضا معتمدی، «رقص باد» ساخته سیدجواد حسینی، «زندگی کوچک کوچک» از امیرحسین ثقفی، «زندهشور» اثر کاظم دانشی، «سرزمین فرشتهها» به کارگردانی بابک خواجهپاشا، «سقف» ساخته ابراهیم امینی، «غبار میمون» از آرش معیریان، «غوطهور» اثر محمدجواد حکمی، «قایقسواری در تهران» به کارگردانی رسول صدرعاملی، «قمارباز» ساخته محسن بهاری، «کارواش» اثر احمد مرادپور، «کافه سلطان» از مصطفی رزاقکریمی، «کوچ» به کارگردانی محمد اسفندیاری، «گیس» اثر محسن جسور، «مارون» ساخته امیر احمد انصاری، و «نیمشب» از محمدحسین مهدویان به نمایش درآمدند. همچنین ۲ فیلم «مولا» و «نگهبانان خورشید» خارج از بخش مسابقه جشنواره روی پرده رفتند.
یکی از مهمترین عواملی که روند اکران آثار این دوره از جشنواره را تحت تأثیر قرار داد، آغاز جنگ رمضان در اسفند همان سال بود؛ رویدادی که عملاً بخش بزرگی از فرصت طلایی اکران نوروزی را از بسیاری از فیلمها گرفت. در حالی که نوروز همواره یکی از پررونقترین و پرفروشترین بازههای اکران در سینمای ایران به شمار میرود، شمار قابلتوجهی از فیلمهای جشنواره نتوانستند از این موقعیت بهره ببرند.
در این میان، فیلمهای «قمارباز» ساخته محسن بهاری و «نیمشب» اثر محمدحسین مهدویان، به دلیل ارتباط مستقیم با موضوع جنگ، شرایط متفاوتی داشتند و در همان بازه زمانی نخست وارد چرخه اکران شدند. چند ماه بعد و با کاهش تنشها، فیلمهای «استخر» و «زندهشور» از ۲۴ تیر روی پرده رفتند و در همان هفتههای ابتدایی، صدرنشین جدول فروش شدند. همچنین فیلم سینمایی «سقف» به تهیهکنندگی سعید خانی و کارگردانی ابراهیم امینی، قرار است از چهارشنبه ۲۸ مرداد در برنامه اکران سراسری سینماها قرار گیرد.
از سوی دیگر، شرایط ناپایدار در فضای کنونی کشور امکان پیشبینی را از افراد گرفته و تصمیمگیری برای زمان اکران را برای تهیهکنندگان دشوار ساخته است. اکران هر فیلم مستلزم صرف هزینههای تبلیغاتی، برنامهریزی رسانهای و برآورد میزان اقبال مخاطب است؛ و در شرایطی که وضعیت عمومی کشور به سرعت میتواند تحت تأثیر تحولات سیاسی، اجتماعی یا امنیتی قرار گیرد، ریسک اقتصادی این تصمیم به طرز چشمگیری افزایش مییابد. همین موضوع سبب شده که برخی تهیهکنندگان ترجیح دهند با صبر بیشتر، زمان مناسبتری را برای اکران فیلمهای خود انتخاب کنند تا اثرشان در شرایطی باثباتتر و با امکان برنامهریزی دقیقتر به سینماها برسد.
بهطور کلی، از جشنواره فجر سال گذشته تاکنون، از میان ۳۱ فیلم حاضر در بخش سودای سیمرغ، ۲۶ اثر هنوز اکران نشدهاند. اگرچه بسترهایی نظیر اکران گروه «هنروتجربه»، اکران سیار و اکران آنلاین میتوانند به عنوان مکملی برای اکران عمومی عمل کنند اما نباید اجازه داد فرصت مناسب اکران برای این آثار از دست برود.
منبع: مهر