سرویس معماری هنرآنلاین : طاهره نصر، دبیر علمی نخستین همایش ملی معماری و شهرسازی در این مورد گفت: این همایش با رویکردی کاملاً علمی و تخصصی و با حضور اساتید دانشگاه، صاحبنظران و نخبگان حوزههای مختلف معماری و شهرسازی برگزار میشود.
وی هدف از برگزاری این همایش را رسیدن به راهکارهایی عملی در بهسازی منظر شهری دانست و تأکید کرد: نشستهای تخصصی این رخداد علمی، بعدازظهر چهارشنبه در قالب 2 پنل برنامهریزی شد و این نشستها روز پنجشنبه با برپایی دو پنل علمی دیگر ادامه پیدا کرد.
نصر یکی از مهمترین برنامههای جنبی این همایش را برگزاری جلسه شورای مرکزی نظام مهندسی کشور عنوان و خاطرنشان کرد: تا کنون شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی کشور 80 جلسه برگزاری کرده که تمام این جلسه به شکل متمرکز در تهران برگزار شده است و این اولین جلسهای است که در یک استان کشور برگزار خواهد شد.
عضو سازمان نظام مهندسی استان فارس با اشاره به رگزاری 11 نشست تخصصی در این همایش، خاطرنشان کرد: پنلهای پیشبینی شده حول 4 محور تخصصی و با ارائه 23 سخنرانی علمی برگزار شد.
نصر یادآور شد: بعد از اعلام فراخوان، بالغ بر 491 مقاله به دبیرخانه همایش رسید که با انجام داوریهای علمی، در دو مرحله، 185 مقاله برای ارائه به شکل سخنرانی و پوستر پذیرفته شده است.
ترکان: تکرار تمهای صفوی در معماری امروز به عنوان هویتبخش نوعی زیاده روی است
اکبر ترکان درنخستین همایش ملی شهرسازی و معماری ایرانی و اسلامی در شیراز با بیان مطلب فوق تصریح کرد: معماری ایرانی تعریف مشخصی ندارد ، معماری برگرفته از اقلیم و سبک زندگی است.
وی بابیان اینکه معماری بهشکل اقلیمی است و نمیتواند هویت ملی داشته باشد، گفت: شاید دراین همایش شما مشترکاتی پیدا کنید که به اشتراک بگذارید اما در ایران هر قسمت با بوم و جغرافیای هر منطقه معماری خاص آن را دارد.
مشاور رییس جمهور با احترام به علاقهمندی موجود نسبت به هویت بخشی معماری اسلامی گفت: شاید تکرار تمهای صفوی در معماری امروز بهعنوان هویتبخشی به سبک معماری کمی زیادهروی باشد.
وی با بیان اینکه در دورهای به دلیل نبود امکاناتی نظیر فولاد و سایر سازههای جدید از شیوههای خاصی برای ساخت و سازها استفاده میشده است، گفت: این نوع معماری ناشی از تکنولوژی است.
ترکان با بیان اینکه سالانه ۱۰۰ میلیون مترمربع ساخت و ساز در ایران انجام میشود، گفت: از ابتدای تشکیل نظام مهندسی تاکنون بالغ بر یک و نیم میلیارد متر مربع متکی به قانون نظام مهندسی ساختهایم.
ترکان با تاکید براینکه اکنون ۷۰ درصد از ساختمانها با قواعد مهندسی ساخته شده است، گفت: این موجب حفظ سرمایه مردمی که خانه تنها سرمایه زندگیشان هست، خواهد شد.
وی در بخشی از سخنان خود بیان نقصها در قالب انتقاد سازنده را مطلوب دانست و درخواست کرد: افرادی که در بیرون و درون سازمان نظام مهندسی اقدام به تخریب مهندسان میکنند، شیوه خود را تغییر داده و دست از تخریب بردارند.
معماری امروز ایران یک تقلید کورکورانه از نمونه اینترنشنال است
رئیس شورای اسلامی شهر تهران هم که دراین همایش حضور داشت اظهاراتی متفاوت از آنچه ترکان ارائه کرد را در سخنرانی خود داشت.
او با اعتقاد به اینکه معماری شهرها، هویتساز است، گفت: جوامع باید برای حفظ فرهنگ وهویت خود به معماری توجهی ویژه داشته باشد. مهدی چمران گفت: سبک زندگی و معماری ما در هم آمیخته است زندگی ما تأثیر پذیر از معماری ما است و این اصل قابل کتمان نیست.
وی با بیان اینکه بسیاری از مسائل زندگی ما در معماری ما خلاصه میشود یا از آن تأثیر میپذیرد، معماری هر ملتی را هویت آن ملت و کشور دانست و گفت: بهترین کاری که بهشکل عمیق و پایدار میتوان انجام داد، آموزشهای صحیح معماری و هنر است.
چمران با اشاره به اینکه جای پای معماران و شهرسازان درهمه ابعاد زندگی انسان دیده میشود، این تأثیر را قابل عبور و کتمان ندانست و گفت: یکی از راههای نفوذ به کشورهای اسلامی بهویژه به کشور ما معماری و هنر بوده و هست و راهی است که شاید کمتر به آن فکر کنیم. شاید به یک کتاب یا فیلم بیشتر بیندیشیم تا یک اثر معماری.
وی با طرح این سئوال که آیا سبک زندگی و معماری ما درست است؟ به دورهایی اشاره کرد که ایران به لحاظ معماری و شهرسازی قویبوده است و تاکید کرد: در این دورهها ایران فرهنگ غنی خود را حفظ و همین واسطه فرهنگ غنی خود را حفظ کردهایم و معماری ماندگاری را به دنیا عرضه داشتهایم. تا جایی که در دوران صفویه اوج معماری اسلامی و ایرانی ما است، آنچه از آن زمان باقیمانده موجب فخر و مباهات است و امروز میبالیم و افتخار میکنیم بهعنوان فرهنگی قوی و ماندگار، اکنون چگونهایم؟
چمران با بیان اینکه قوی بودن فرهنگ معماری در آن دوران بهدلیل توانمندی کشور به لحاظ قدرت نظامی و سیاسی و فرهنگی بوده است، خاطرنشان کرد: در زمانهایی که از لحاظ قدرتهای سیاسی فرهنگی عقب نشستهایم معماری ما هم افول کرده و آن جایگاه والا را از دست داده و بهدنبال معماریهای دیگر رفته و میتوان این را بعد از صفویه مثال زد.
وی اضافه کرد: نفوذ معماری غرب از دوران قاجار شروع شد در پهلوی اول عده زیادی از معماران آمدند اما هنوز رنگ و بوی معماری ایرانی اسلامی داشتند. بعد وقتی به دوران پهلوی دوم رسیدیم و خود را وا دادیم در برابر فرهنگ غرب، معماری را رها کردیم و نتیجه نا هنجاری جامعه ما است.
چمران گفت: چه در دوران قبل از اسلام چه بعد از اسلام دارای فرهنگ و سنت قوی بوده و نمونههایش قوی است. معماری سنتی ما بعد از اسلام بر پایه تفکر و ایدئولوژی اسلامی شکل گرفت، در دنیا بهعنوان نمونهای کامل به جهت معماری رسید و یکی از مکتبهای معماری روز، مکتب معماری دنیا است، نمیتوانیم کنار بگذاریم.
وی گفت: بسیاری از فرهنگها از ما تقلید کردند. هنوز هم فرهنگ و کشور ما برای نشاندادن و شناساندن چه میکنیم. از همین معماری استفاده میکنیم. میخواهیم معماری را نشان دهیم به گذشته باز میگردیم آن را نشان میدهیم.
چمران معماری امروز ایران را یک تقلید کورکورانه از نمونه اینترنشنال آن دانست و با بیان اینکه معماری کنونی بیهویت است، گفت: آنچه بهعنوان معماری مدرن و پست مدرن ارائه میدهیم حتی بهدرستی تقلید و اجرا هم نشده و در استفاده از مصالح نیز خوب عمل نکردهایم.
رئیس شورای اسلامی شهر تهران با بیان اینکه از نظر میزان بودجه بندی، توجه به بودجههای عمرانی هم حدی دارد، گفت: بودجههای عمرانی اما بهدلیل فرسوده بودن بیش از حد ساختمانهای کشور تلاش میکنیم بودجههای عمرانی ما بیشتر باشد. اگر بیشتر باشد افتخار میکنیم. اما واقعیت این است که در کار عمران هم باید بهگونهای کار کنیم که مجبور به تخریب یک سازه و ساختمان بعد از مدتی کوتاه نباشیم.
همایش معماری اسلامی شروعی برای فراگیر شدن این دغدغه است
علیرضا پاکفطرت نیزدر حاشیه همایش ملی معماری ایرانی ـ اسلامی در گفتوگو با خبرنگار فارس در شیراز اظهار داشت: ما معماری ایرانی ـ اسلامی داریم و چنانکه نماینده ولیفقیه نیز در افتتاحیه همایش ملی معماری فرمودند تنظیم سه مسئله مسکن، معاش و عبادت از اصول اساسی اسلام است.
وی با بیان اینکه مسکن از ریشه سکنیگزیدن آمده است، افزود: این اصطلاح به خروج انسان از وضعیت زندگی در کوه و غار اشاره دارد که آغاز تمدنسازی بشر نیز بوده است.
شهردار شیراز ادامه داد: ساخت شهرهای متناسب با تمدن ایرانی ـ اسلامی در کشور ما ریشه دیرینه دارد و امروز در آستانه دهه پیشرفت و عدالت باید شهرهایی در طراز تمدن ایرانی ـ اسلامی امروزمان بسازیم و بهعنوان چراغ فراراه ما، آیات قرآن تمام خصوصیت مسکن مناسب را تشریح کرده است.
این مدیر شهری خاطرنشان کرد: آنچه رئیس سازمان نظاممهندسی در همایش بیان کرد از منظر معماری و شهرسازی نبود بلکه تنها از منظر سازهای گفتند که معماری ایرانی متناسب با اقلیم و فناوری بوده است.
شهردار شیراز با اشاره به اینکه اسلام دینی کامل است و در تمام آداب زندگی حرف دارد، گفت: باید این تعالیم را به عینیت تبدیل کنیم که مسلمان، گفتار، کردار، اندیشه، آیین معاش و ممات خود را با دین خود تنظیم میکند و از همین رو، شهرسازی و شئون تمدنی ما نیز باید برگرفته از همین آموزههای متعالی باشد.
پاکفطرت ابراز داشت: ما در شهرسازی امروز خود با تعالیم اسلامی فاصله بسیاری داریم و در 20 سال گذشته شهرسازی ما بیشتر مادی بوده تا معنوی و تولید مسکن نیز برگرفته از همین دیدگاههای مادی، نه متناسب با روحیات معنوی اهل خانه است و نه هیچگونه معنویتی را بر جامعه شهری و روستایی میافزاید.
وی یادآور شد: ما در بحث تقلید از سبکهای غربی معماری و مسکنسازی به راه افراط در غلتیدهایم و بهعنوانمثال حتی غربیها هم در بحث خانه زوایای خصوصی را در نظر میگیرند درحالیکه آشپزخانه اپن و خانههای بدون حریم، امروز در جامعه ما گسترش بسیار پیدا کرده است.
شهردار شیراز متذکر شد: اینکه در آموزههای اسلامی عنوان شده اتاق با ارتفاع بیش از سه زرع منزل شیطان میشود، بسیار جالب است که اگر ارتفاع اتاق و سقف آن بیش از سه متر باشد نظافت آن بسیار مشکل خواهد بود و انواع آلودگیها و جانوران از دسترس دور میمانند.
وی سپس تصریح کرد: اسلام در بحث ساخت مسکن به زیبایی همه ابعاد را تشریح کرده اما از آن غفلت ورزیدیم و بسیاری از آسیبهای فرهنگی ما از همینجا آغاز شد چنانکه تعداد بالای افراد یک خانواده در خانهای 70 متری زندگی میکنند و حریمها زیر سؤال میرود و افراد خانواده روانی آشفته پیدا میکنند.
شهردار شیراز در پایان عنوان کرد: من در روز نخست همایش اظهار امیدواری کردم که این همایش به سؤالات اساسی در حوزه شهرسازی و معماری ایرانی ـ اسلامی پاسخ دهد و اعتقاد جدی دارم هر چه این جلسات و برنامهها بیشتر شود ذهن جامعه و اندیشه معماران و مهندسان جوان و دانشجویان ما با این مسائل آشنا شده و ساخت شهر اسلامی به یک دغدغه بدل میشود و این همایش اگر شروعی برای آغاز پژوهش در این موارد باشد به هدف خود رسیده است.
پیشنهاد شیراز به عنوان قطب گردشگری فرهنگی، تاریخی و زیارتی مدرس دانشگاه و شیرازپژوه امروز در حاشیه مراسم اختتامیه این رویداد که روز گذشته برگزار شددر گفتوگو با خبرنگار فارس در شیراز اظهار داشت: مواریث معماری ایرانی ـ اسلامی جاذبههای ارزشمند گردشگری هستند که باید در توسعه صنعت گردشگری استفاده شوند.
امیرحسین حکمتنیا افزود: معماری در ایران همواره با نام شیراز و سبکهای پارسی پیوند خورده و آثار شاخص و منحصربهفردی که در استان فارس داریم متعدد است که از شکوه امپراتوری هخامنشی و ساسانی و پیدایش نخستین مساجد فلات ایران در ایزدخواست فارس و شهر استخر و سایر نقاطی را در برمیگیرد که همواره یادآور قدرت و سبک معماری ایران بودهاند.
این محقق و پژوهشگر ادامه داد: معماران نامآوری مانند استاد قوامالدین شیرازی، استاد قیاسالدین، استاد عیسیخان شیرازی و معماران معاصری مانند خاندان فرصتی و خاندان مهندسی و مشاهیر متعدد دیگری وجود دارند که در شکوه و بزرگداشت نام شیراز تلاش کردند.
وی تصریح کرد: مطالعه شهرسازی و معماری تنها در حوزه بسط و گسترش شهری نیست بلکه باید از مواریث کهن که هر کدام نشانه و یادگاری از اعصار قدیم است برای توسعه گردشگری استفاده کنیم و عناصر ارزشمندی که از معماری باستان تا معماری معاصر سینه به سینه به ما منتقل شده را بهعنوان جاذبه گردشگری پاس بداریم و معماریمان را علاوه بر توسعه شهرسازی و توسعه و حفاظت بافت تاریخی در بستر گردشگری نیز ببینیم و بهعنوان جاذبه بالقوه با ارائه خدمات به جاذبه بالفعل بدل کنیم.
به گزارش فارس، در بیانیه پایانی این همایش، توجه به سیمای شهر ایرانی ـ اسلامی مطابق با اهداف سند چشمانداز و ضوابط شورای عالی شهرسازی و معماری، توجه به مبانی شهرسازی و معماری ایرانی اسلامی در نظام شهرسازی کشور در مقیاس ملی، احترام به میراث گذشته منطبق با نیاز روز، بسترسازی از طریق پژوهش و تحقیقات در حوزه معماری و شهرسازی ایرانی اسلامی و لزوم در اولویت قرار دادن فرهنگ بومی مورد تأکید برگزارکنندگان قرار گرفت.
همچنین ضمن رونمایی از پوستر مسابقه قوامالدین شیرازی، پیشنهاد شد که با توجه به استقرار دبیرخانه دائمی همایش معماری ایرانی اسلامی در شیراز و جایگاه این شهر بهعنوان پایتخت فرهنگی ایران و سومین حرم اهلبیت، شیراز بهعنوان قطب گردشگری فرهنگی و تاریخی و زیارتی کشور معرفی شود.
استقرار دبیرخانه دائمی در همایش ملی معماری ایرانی-اسلامی در شیراز
به گزارش جنوب پرس ، حسین پوراسدی در همایش ملی معماری ایرانی-اسلامی اظهار داشت: این همایش پایان نیست و فردا که اختتامیه برگزار میشود به پایان راه نمیرسیم بلکه دبیرخانه دائمی همایش معماری ایرانی-اسلامی را در سازمان نظاممهندسی فارس تأسیس کردیم که وظیفه دارد از نتایج این همایش برای تدوین مقررات ملی، ضوابط، آئیننامهها و بخشنامهها در شورای عالی معماری و شهرسازی و وزارت راه و شهرسازی استفاده کند تا در آنچه به وزارتخانهها و استانهای مختلف ابلاغ میشود بهعنوان مرجع مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: امید داریم بعد از همایش با گردهمایی اساتید بتوانیم این جمعبندیها را انجام داده و بازخوردها را دریافت و در مجموعه مقررات ملی و ضوابط و آئیننامهها تحولاتی را صورت دهیم و حتی اگر نیاز باشد مطالب به مجلس شورای اسلامی منعکس شود.
پوراسدی خاطرنشان کرد: دولت تدبیر و امید در دو سال اخیر خودروی حرکتی پیشرفت کشور را از لبه پرتگاه به مسیر اصلی بازگردانده و این که میتوانیم با آرامش راجع به آینده روشن کشور و معماری اسلامی و ایرانی و معماری و شهرسازی انسانی سخن بگوییم مدیون زحمات دو سال اخیر دولت است.
وی بیان کرد: بالا بردن سطح آموزشی مهندسان، کارفرمایان و بهرهبرداران در فضای پسابرجام ضرورت است که در شرایط باز شدن درها باید بتوانیم با سطح علمی خود در جهان رقابت کنیم.
دکتر طاهره نصر عضو هیئت علمی دانشگاه و عضو هیئت مدیره نظاممهندسی فارس نیز در ادامه این همایش گفت: این نخستین گردهمایی در شیراز در باب شهرسازی و معماری اسلامی ایرانی است.
دبیر علمی همایش اضافه کرد: سابقه معماری و شهرسازی ایران سابقه تاریخی است و سیر تحول معماری ایرانی و اندیشه شهرسازان در طول تاریخ ستودنی است.
نصر تصریح کرد: توجه به دین اسلام و ارزشهای اسلامی که مفهوم معماری اسلامی ایرانی را رقم میزند و توجه به محیط و اقلیم پایداری شهرسازی و معماری را محقق میسازد.
وی متذکر شد: جایگاه انسان، زندگی اجتماعی و خانواده او لزوم توجه به مأمن را مدنظر قرار داده و از این منظر کالبد معماری ایرانی-اسلامی مهم ارزیابی میشود.