سرویس معماری هنرآنلاین: معماری در جهان اسلام یکی از بزرگترین جلوه‌های ظهور یک حقیقت هنری در کالبد مادی بشمار می‌رود. از لحاظ تاریخی معماری اولین هنری بشمار می‌آید که توانست خود را با مفاهیم اسلامی سازگار کرده و از طرف مسلمانان مورد استقبال قرار گیرد. معماری اسلامی بعنوان یکی از موفق‌ترین شیوه‌های معماری در تاریخ معماری جهان قابل بازشناسی است. در یک نگاه جامع نگر می‌توان پیوستگی ارزشمند و پویا را در بناهای اسلامی بازشناسی کرد که موجب شده تمامی آنها در قالبی واحد با عنوان معماری اسلامی در کنار یکدیگر قرار گیرند.

معماری اسلامی در استفاده از مصالح نیز تا حدودی منحصر به فرد از سایر انواع معماری عمل کرده است، در زیر انواع مصالحی که با کنار هم قرار گرفتن یک معماری ایرانی اسلامی را شکل داده‌اند، معرفی می‌شود.

آجر:

آجر از مهم‌ترین مصالح ساختمان در ایران قبل و بعد از اسلام بوده آجرهای بکار رفته شده در معماری عموما مربع شکل هستند از انواع آجر در رنگ‌های مختلف و در ابعاد مختلف و در قسمتهای مختلف از بنا‌ها استفاده شده است.

گچ:

در تمام ادوار از گچ بدلیل ارزان قیمت بودن و زود سفت شدن در معماری استفاده می‌شده و کاربردهای متعددی داشته است برای آراستن سطوح داخل بنا‌ها نوشتن کتیبه‌ها تزئین محراب‌ها و … از گچ استفاده می‌شده است. اهمیت گچ بری در بناهای اسلامی به حدی بود که هنرمندان این رشته به (حصاص) معروف بودند و نام بسیار از آن‌ها در کتیبه‌های بنا‌ها به یادگار مانده است.

کاشی:

استفاده از کاشی برای تزئین و استحکام بخشیدن به بنا‌ها از دوره سلجوقی آغاز شد و در طی قرون متمادی بویژه در عهد تیموری و صفوی به اوج رسیده کاشی نقش عمده‌ای در تزئین بناهای دوره اسلامی داشت و با شیوه‌های متفاوت توسط هنرمندان کاشیکار به کار می‌رفت برای تزئین از کاشی‌های یک رنگ، هفت رنگ، معرق در دوره سلجوقی و ایلخانی تیموری و صفوی استفاده می‌شد بخشهایی از بنا همانند نبد و مناره سطوح داخل دیوار‌ها و محراب با کاشیهای مختلف تزئین می‌شده مساجد گناباد، گوهرشاد، مسجد کبود (تبریز) مسجد شیخ لطف اله و مسجد امام (اصفهان) از جمله آنهاست.

خشت:

خشت از مصالح معمول در معماری است در دوره اسلامی یا تمامی بنا از خشت بوده یا بخشی از دیوار از خشت و بقیه از آجر بوده است. از آنجایی که مقاومت خشت در برابر باد و باران و برف اندک است بناهای خشتی زیادی از روزگاران گذشته باقی نمانده است.

سنگ:

در معماری اسلامی از سنگ برای کار در شالوده، بدنه، فرش کردن کف و تزئین بنا استفاده می‌شد بهره گیری از سن تقریبا در سراسر ایران مرسوم و متداول بوده برای ساختن کتیبه سنگهای گوناگونی چون سنگ سیاه سنگ آهک، سنگ مرمر به کار می‌رفت مانند کاروانسرای مرند و کتیبه‌های مسجد میدان کاشان.

چوب:

استفاده از چوب برای ساختن در، پنجره، صندوق‌های ضریح، ستون‌ها و تیر سقف و چهارچوب از ویژگی‌های معماری اسلامی است که در ناحیه مازندران و گیلان رواج بیشتری داشته است. درخت‌های تبریزی، سپیدار، چنار، کاج و گردو از جمله درخت‌هایی بودند که از چوب آن‌ها برای بخش‌های گوناگون بنا استفاده می‌شده است. مسجد جامع ورامین ارگ علیشاه در تبریز امامزاده صالح مناری از این نمونه‌های هستند.

شیشه:

از شیشه‌های الوان به رنگ‌های سرخ، آبی، بنفش و سبز برای تامین روشنایی و تزیین در و پنجره و قاب‌های گنبد خانه‌ها و شبستان‌ها استفاده می‌شد. شیشه دارای کاربرد وسیعی بوده مانند عالی قاپو اصفهان. مسجد نمادی بی‌نظیر از معماری اسلامی و نمایشگاهی از هنر اسلامی است.

انتهای پیام/