سرویس معماری هنرآنلاین ؛ بسیاری از المان‌های امروز که در وادی هنر نشانی از ایرانی و ایران در خود دارند برگرفته از آیین‌ها و سنت‌هایی است که هزاران سال پیش محیط زیست و معماری سکونت‌گاه‌ها و شیوه ساخت شهرها در فلات ایران، پایه‌گذار آن بودند. این موضوع بهانه‌ای است برای آن که هر زمان از میراث فرهنگی در ایران سخن گفته می‌شود از پیوند جدایی‌ناپذیر آن با اقلیم و محیط‌ زیست و حیات جانوری کشور حرف به میان آید و بالعکس. روز گذشته برپایی نمایشگاه نشانه‌هایی از دویست هزار سال همبودی انسان و جانوران در ایران زمین؛ "تنوع زیستی در ایران" فرصتی فراهم کرد تا مسئولان سازمان میراث‌فرهنگی و سازمان حفاظت از محیط‌ زیست گردهم آیند و تاثیرات مخرب انسان بر محیط زیست را به چالش بکشند و معماری و شهرهای پیشین ایران را به عنوان الگوهای اولیه حیات محیط زیست در کنار انسان برشمرند. سخنران ویژه این نشست، سیدمحمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی بود که ایران را کشوری دوستدار محیط زیست ترسیم کرد که نزدیک به 70 سال است آهنگ انقراض محیط زیست اش به صدا درآمده است.

به‌اعتقاد او، ایرانیان درحالی از دیرباز با محیط‌ زیست زندگی و در شرایط کمبود آب‌ از درختان کهنسال پرستاری می‌کردند که دوره رنسانس در شهرهای کشورهای اروپایی حتی یک درخت وجود نداشت. چرخه‌ای که هم‌اکنون بر هم ریخته‌ و سبب شده محیط زیست ایران به‌ شدت آسیب ببیند.

بهشتی با ترسیم فضای ایران بدون فلات گفت: اگر فلات ایران را از نقشه‌ کشور حذف کنیم، فقط یک پهنه‌ آبی به وسعت دریای مازندران و خلیج‌فارس داریم که هیچ موجود زنده‌ای در آن نبود و در آن شرایط احتمالا در هندوستان دیگر شیر یا بسیاری از حیوانات نبودند، بسیاری از گیاهان رشد و گسترش نداشتند و احتمالا عمر انسان بسیار کوتاه می‌شد، چون ما تا 500 سال پیش حتی نمی‌توانستیم از اقیانوس‌ها عبور کنیم.

او تاکید کرد: تعریف فرهنگ حاصل تعامل تاریخی انسان با محیط است. چراکه اگر فرهنگ‌ها با یکدیگر تفاوت دارند، به‌دلیل تفاوت محیط‌ها با یکدیگر است. این درحالی است که محیط‌ها برای بشر با منابع زیستی و بشری قابل سنجش هستند. در نقطه‌ای، منابع بالفعل هستند و در جایی دیگر، موانع بالقوه هستند، اثر این تضاد آن می‌شود که یک ماتریس در تفاوت‌ محیط‌ها ایجاد می‌شود.

به‌گفته بهشتی، ما زمانی می‌توانیم از قوه به فعل درآییم که با محیط مأنوس شویم‌ و الفت برقرار کنیم، چون شرط محیط این است. در دوره رنسانس شرط بقا در اروپا، در ضدیت با درخت بود. درخت را از سر راه برمی‌داشتند تا زنده بمانند. اروپاییان در شهرها درخت نداشتند، در واقع درختان در محدوده زیست بشر نبودند اما در ایران و در شهرهای مختلف که شاهد زیست درختان کهنسال و پرستاری مردم از آن‌ها هستیم.

با این وجود به‌اعتقاد بهشتی، در 70 سال اخیر نسبت با محیط مان این‌گونه دچار تحول شده‌ایم. به همین دلیل، آهنگ انقراض محیط در کشور به‌شدت به صدا درآمده است.

رییس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی افزود: به همین دلیل است که حالا رودخانه‌ها خشک می‌شوند، دشت‌ها با سرعت نور فرو می‌نشینند و شهرها برای ما خاطره می‌شوند. بنابراین این‌ها کمک می‌کند که ما با وجود شکننده و حساس بودن محیط زیست، به تداوم این رشته در کشورمان کمک کنیم.

به گزارش هنرآنلاین، نمایشگاه "نشانه‌هایی از دویست هزار سال همبودی انسان و جانوران در ایران زمین" و همچنین نمایشگاه " تنوع زیستی در ایران" با حضور سلطانی‌فر، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و کیخا معاون سازمان حفاظت محیط زیست و جمعی از مدیران و باستان‌شناسان و پژوهشگزان حوزه میراث فرهنگی در موزه ملی ایران افتتاح شد.

این نمایشگاه با مجموعه غنی شامل سنگواره حیوانات منقرض شده‌ای مانند خرس غار و کفتار خالدار، ابزارهای سنگی مربوط به شکار یا سلاخی، ظروف و اشیاء منقوش و پیکرک‌های جانوری از دوره‌های مختلف تاریخی، همچنین مهر، سکه، گل نبشته و متون کهن، نقاشی مینیاتور و ... از دیر باز تا سده‌های متاخر است.

هدف از برپایی این نمایشگاه ایجاد شناختی صحیح و تاثیری ماندگار در ذهن مخاطبان و کمک به ایجاد بستری مناسب برای حفظ و پاسداشت میراث طبیعی و تنوع زیستی کشور و پیشینه کهن آن است. این نمایشگاه از 8 شهریور تا 8 مهر به مدت یک ماه در موزه ملی ایران پذیرای علاقمندان خواهد بود.

انتهای پیام/