سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: کافی است به دیوان شاعران بزرگ کلاسیک نظری بیندازید تا توجه ویژه شاعران کهن فارسی به ماه رمضان در نظرتان جلوه کند. از حافظ و سعدی گرفته تا خاقانی و ناصر خسرو و شاه نعمت الله همه در دیوانشان شعرهایی با موضوعیت ماه رمضان دارند. ذیلا بخشی از این اشعار را میخوانید:
حافظ :
روزه یک سو شد و عید آمد و دلها برخاست/ می زخمخانه به جوش آمد و میباید خواست توبه زهد فروشان گران جان بگذشت/وقت رند و طرب کردن رندان پیداست *** بیا که ترک فلان خوان روزه غارت کرد/ هلال عید به دور قدح اشارت کرد ثواب روزه و حج قبول آن کس برد/که خاک میکده عشق را زیارت کرد... *** ساقی بیار باده که ماه صیام رفت/ در ده قدح که موسم ناموس و نام رفت وقت عزیز رفت بیا تا قضا کنیم/ عمری که بی حضور صراحی و جام رفت در تاب توبه چند توان سوخت همچون عود/ می ده که عمر در سر سودای خام رفت *** باز ای و دل تنگ مرا مونس جان باش/وین سوخته را محرم اسرار نهان باش زان باده که در میکده عشق فروشند/ما را دو سه ساغر بده و گو رمضان باش... از نماز و روزه تو هیچ نگشاید تو را/ خواه کن خواهی مکن، من با تو گفتم راستی
سعدی شیرازی :
کسان که در رمضان چنگ می شکستندی/نسیم گل بشنیدند و توبه بشکستند
ناصر خسرو:
سوی بهشت عدن یکی نردبان کنم /یک پایه از صلات و دگر پایه از صیام *** عشق آتشی است کاتش دوزخ غذای اوست /پس عشق روزهدار و تو در دوزخ هوا
خاقانی:
ز این دونان فلک از خوانچه دونان بینند/تا نبینم که دهان از پی خور بگشایید از طرب روزه بگیرید و به خون ریز سرشک/نه به خوان ریزه این خوان چه زر بگشایید *** همان بر دل هر کسی بوده دوست / نماز شب و روزه آیین اوست
شاه نعمت الله ولی :
رمضان آمد و روان بگذشت/بود ماهی به یک زمان بگذشت شب قدری به عارفان بنمود/این معانی از آن بیان بگذشت ...
سوزنی سمرقندی :
گر در مه صیام شود خوانده این مدیح/بر تو بخیر باد مدیح و مه صیام
شاطر عباس صبوحی:
روزه دارم من و افطارم از آن لعل لب است/آری افطار رطب در رمضان مستحب است روز ماه رمضان زلف میفشان که فقیه/بخورد روزه خود را به گمانش که شب است
شهریار:
حکمت روزه داشتـن بگـذار/ باز هم گفته و شنیده شود صبرت آمــوزد و تسلط نفـس/ و ز تو شیطان تو رمیده شود هر که صبرش ستون ایمان بود/ پشت شیطان ازو خمیده شود آفتــــاب ریــاضتی که ازو/ میوه معرفت رسیده شود چه جلایی دهد به جوهر روح/ کادمی صافی و چکیـده شود بذل افطار سفره عدلی است / که در آفــاق گستـــریده شود فقر برچیده دارد از خوانـی/ که به پای فقیر چیده شود شب قدرش هزار ماه خداست/ گوش کن نکتــه پروریـده شود از یــکی میــــوه عمـــل کـــه درو/ کشته شد، سی هزار چیده شود گر تکانی خوری در آن یک شب/ نخـل عمــر از گنـه تکیـده شود مفت مفروش کز بهای شبی/ عمرهـا باز پـس خـریده شود روز مهلت گذشت و بر سر کوه/ پرتــوی مانـده تــا پریــده شـود تا دمی مانده سر بر آر از خواب/ور نه صور خــدا دمیـــده شــود