به گزارش هنرآنلاین به نقل از مهر؛ دهمین جشنواره بینالمللی شعر فجر امروز شنبه و همزمان با نیمروز اولین روز از اسفندماه ۹۴ به کار خود پایان میدهد. جشنوارهای که امسال نیز همانند دروه گذشته در سکوت و بدون هر حاشیهای به کار خود پایان داده است. البته این دوری از حاشیه نه در ذات جشنواره و خواست فعالان در حوزه شعر که بیشتر خواست برگزارکنندگان این جشنواره بود.
۱۰ دوره از برگزاری جشنواره شعر فجر میگذرد. جدای از دو دوره دبیری، شما در تمام دورههای برگزاری در مقام یک شاعر با آن مواجهه داشتهاید. امروز در مواجهه با اسم این جشنواره چه چیزی به ذهن شما خطور میکند. یک حرکت فرهنگی نیازمند نگهداری و مواظبت یا یک جشنواره فرهنگی ملی؟
این که ما باید جشنوارهای ملی برای شعر داشته باشیم به نظرم امری تردیدناپذیر است. ما در طول سال جشنواره صنفی و موضوعی برای شعر زیاد داریم اما ملی و فراگیر فقط همین است. تردیدی نیست که باید جشنوارهای ملی و فراگیر در حوزه شعر داشته باشیم که همه طیفهای فکری و سلایق را در شعر در خود ببیند. اما اینکه متولی آن چه کسی باشد، جای صحبت است.
اینکه چنین حرکتی را دولت ساماندهی کند یا اتحادیههای صنفی در حوزه شعر جای بحث دارد و البته ما به هر شکل اتحادیههای صنفی در حوزه ادبیات در ایران نداریم و امکانات بخش خصوصی ما به شکلی نیست که بتواند چنین جشنوارهای را برگزار کند.
واقعا باور شما این است که بخش خصوصی ما نمیتواند یک جشنواره ملی شعر برگزار کند؟
نه. نمیتواند. نه توان اداری و مالی آن را دارد و نه از حیث دوستی و فکری میشود. جشنواره که هیچ، بخش خصوصی ما از نظر دوستی حتی توان دورهم جمع شدن و برگزاری یک جلسه شعر با حضور همه قشرها را هم ندارد.
پس لاجرم دولت باید چنین جشنوارهای برگزار کند؟
نمیگویم لاجرم. ان شاالله به جایی برسیم که همدلی و انگیزهای برای برگزاری این رویداد در بخش خصوصی ایجاد شود. چیزی مثل اتحادیه نویسندگان و شاعران شکل دهیم و متولی برگزاری این رویدادش کنیم.
چطور به فعالان ادبیات بگوییم که با وجود برگزاری این جشنواره از سوی دولت، باور کنید که هیچ نفع و نگاه دولتی در انتخاب برگزیدگان این رویداد وجود ندارد و دولت هیچ نفعی برای خودش از آن متصور نیست.
بار دیگر تاکید میکنم اینکه دولت برگزاری جشنواره شعر فجر را بر عهده دارد مانع از این نیست که نهاد دیگری جشنواره مشابهی برگزار کند. اگر آن نهاد میتواند اعتمادی را جلب کند که جایزهای ملی بدهد و همه را هم ببیند، مانعی نیست. ما جایزه سینمایی برلین را داریم که مبلغ نقدی اش یک چک نمادین یک دلاری است اما همه دوست دارند آن را به دست بیاورند. اگر بخش خصوصی شعر میتواند اینکار را بکند و این اعتبار را کسب کند، خیلی هم خوب است.
اما صحبت از اعتمادکردید. با لفظ که نمیشود اعتماد را جلب کرد. برخی از اهالی سیاست در لفظ میگویند نوکر مردمیم اما در عمل نیستند. ما هم در عمل باید این را ثابت کنیم و نشان دهیم غیر ادبیات غرض دیگری نداریم.
من در این دو دوره سعی کردم نشان دهم جز ادبیات دنبال چیز دیگری در جشنواره شعر فجر نیستم و به نظرم تا حدی هم موفق شدهام. هر کسی را برای سفر و داوری و محافل دعوت کردیم، با روی باز پذیرفت تا جایی که همه دبیران دورههای قبل جشنواره را سوار بر یک ون قراضه کردیم و بردیم به شهر قم برای محفل افتتاحیه. استادانی که برخی از آنها حتی از منزل بیرون نمیآیند را برای عضویت در هیات علمی جشنواره آوردیم. به نظرم اگر این روند حفظ شود آن اعتماد که میگویید صد درصد جلب میشود. کما اینکه امسال نیز بعد از اعلام کاندیداها نشنیدم که کسی بگوید من نمیخواهم داوری شوم و از این حرفها...
جایزه وزارت ارشاد الزاما نباید مقوم جریان ادبیات انقلاب باشد؟
جایزه باید در چهارچوب قانون برگزار شود. همه کتابهایی که طبق قانون جمهوری اسلامی مجوز انتشار دارد لابد در چهارچوب فرهنگ انقلاب هم هست. کمرنگ تر و پررنگ تر بودنش یک ماجرای دیگر است. وقتی میخواهی سوار هواپیما شوی که نمیشود گفت هر که مخالف فرهنگ ایران و نظام است سوار نشود چون هواپیما برای دولت است. هواپیما امکانی است که دولت میدهد برای کل مردم. جشنواره نیز خدماتی است که دولت به همه طیفهای جامعه میدهد.
درباره جایزه شعر فجر امسال نیز داوران ما از افراد طرفدار ارزشهای انقلاب اسلامی انتخاب شدند و طبعا اثری که رویاروی فرهنگ انقلاب باشد را انتخاب نمیکنند و برای کسی هم امتیاز ویژهای در نظر نمیگیرند. جریان شعر انقلاب و دفاع مقدس در کشور ما جشنوارههای تخصصی دارند و بنده نیز با افتخار بارها عضو داوری آنها بودهام و به این بودنم هم افتخار میکنم. این جریان پرچم مستقل خودش را دارد و باید در همان راستا از آن حمایت کرد.
پس جریان شعر انقلاب را باید به صورت مستقل و خارج از فضای رقابتی شعر فجر مورد داوری قرار داد؟
بله. البته به نظر من جریان شعر انقلاب نیازی به تقویت ندارد. آنقدر قوی هست و انگیزه بالا برای تولید شعر در آن هست که حمایتهایی از این دست که میگویید آن را نابود میکند.تقویتهایی از جنس درنظر گرفتن امتیاز ویژه برای این جریان در جشنواره آن را نابود میکند و صرفا نمایشی است. شما بگویید در سالهای دفاع مقدس چه کسی جریان شعر انقلاب و دفاع مقدس را تقویت کرد؟ هیچ کس. خود شاعران لزوم این کار را حس کردند و آن را تقویت کردند. عشق این کار را داشتند. تقویت مصنوعی در کار نبود. به نظرم قبل از انتخاب، تقویت مصنوعی خوب نیست. اما می شود کتابی که برگزیده شد را تشویق کرد. تقویتهایی از این دست باعث میشود افرادی به عرصه وارد شوند که تنها دنبال پول هستند و این خطرناک تر است.