سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: "انتقام مه" عنوان مجموعه شعری است که از علی القاسی منتشر شده. علی القاسی متولد سال 1363 است و تحصیلات دانشگاهیاش در زمینه حقوق بوده. مجموعه "انتقام مه" او که اولین اثر منتشر شدهاش است قرابتهای بسیاری به لحاظ ماهوی با شعر "دیگر" دارد. او در این گفت و گو میگوید:" شعله شعر دیگر را در همه زمانها و همه زمینها می توان روشن کرد، کافی ست کبریت بکشی، و تمام، شعر معاصر آتش خواهد گرفت .و فی الواقع شعر معاصر اگر رمقی دارد از همین شعله هاست ."
گفت و گوی ما چنین است:
سوال اول کلیشهای است اما فکر میکنم لازم باشد... ابتدا از خودتان بگویید؛ سال تولدتان، تحصیلاتتان و آثار چاپ شده و نشده... این روزها چه کار میکنید؟
علی القاسی هستم .متولد 63، در دانشگاه حقوق خواندهام ، و این اولین کار چاپ شدهام است. و اینکه این روزها چه میکنم سوال هولناکی ست ، چون این روزها بیشتر خوابم، و خوابِ بی انصاف اگر غرقش شدی ، غرقت میکند . پس من الان مثل یک مغروق با شما حرف میزنم. و یک مغروق تنها میتواند با ماهی ها حرف بزند . پس پیشاپیش از نوع حرف زدنم عذر میخواهم.
جناب القاسی چه میشود که یک کلمه وارد شعر شما میشود؟ این کلمه را پیش تر در متنهای دیگر ادبی -چه در نحو و چه از منظر معنا - تجربه کردهایم؟
این را بگویم که تجربه، امر بیماری ست. و تجربیات ما انتقام مرگبار ما از زمان هستند. مثل همین کتاب.
اما کلمات تن به این ابتذال نمیدهند ، از جایی ورای تجربه میآیند، مکان معلقی که میل به زیستن عینی ندارد ، آن هم زیستن لای گورهای کوچک متون قبل و بعد از لحظه آفرینش. این است که خود را گم و گور کردهاند. البته متوجهام که تجربه در معنای استفاده شدن امر دیگری ست ، اما باز هم همان حکایت است. و اینکه چگونه وارد شعرم میشوند؟ بی زمان. مثل مرده قد بلندی که در حالت معمول گورهای آماده گیرش نمیآید، باید برایش بسازند، و این یعنی دو وجه : غربت و تحمیل. و این است که کلمات همیشه غریب و تحمیلیاند. اینطور فکر میکنم .
در شعر شما کلمات در ارتباط با یکدیگر نحو نامعمول و بدیعی را به وجود میآورند که به نظر میآید ماهیتا به شکل شعرهای دیگری وصل است... مثلا "اندوه در فلاخن رستگار میزید" یا "تو می دوی چون خون تگرگ بر گور نوزادان/و گدازه مخمل/رو به جنوب/ اشاعه می شود"... نظر خودتان چیست؟
نحو شعر ،از زیست شاعر میآید. طبیعی ست . فکر میکنم هر شعری که از طبیعی بودن خود فرار کند ، گیر قواعد میافتد و کارش تمام است. در عین تلخی مسئله مضحکی ست. تابلوهای ماتیس طبیعی ست ، آن بدن های جدا شده، جدا شدهاند که همدیگر را کامل کنند. آه ، کاش میشد برای هر شعر پانزده دقیقه گریست، فقط پانزده دقیقه . و بعد به تمام تابلوهای ماتیس پشت کرد . نحو شعر همین است، اگر نامعمول نباشد، از بین می رود. و این طبیعی ست . امیدوارم جواب درستی داده باشم .
شما امروز چه حیاتی را برای "شعر دیگر" در زمانه ما قائل هستید؟
شعر خوب ، حیات ایجاد می کند. در هر دورهای . مثالی بزنم : در بچگی ما در مسجدسلیمان زیر تمام شهر را گاز پوشانده بود و هرجا نگاه میکردی شعله ای از زمین بیرون زده بود .فقط فندکی میزدی و شعلهای گُر میگرفت . در عالم بچگی فکر میکردم شهر را آتش فرا گرفته، فقط فندکی میخواهد. شعر "دیگر" هم همینگونه ست . شعله شعر دیگر را در همه زمانها و همه زمینها می توان روشن کرد، کافی ست کبریت بکشی، و تمام، شعر معاصر آتش خواهد گرفت .و فی الواقع شعر معاصر اگر رمقی دارد از همین شعله هاست.اگرچه این روزها با مرگ شجاعی ، آن مثلث طلایی شعر دیگر (بیژن الهی - بهرام اردبیلی - محمود شجاعی) به تاریخ پیوست. و رفتگان ناب شعر کامل تر شدند.
در شعرهای شما بعضا با کلماتی جعلی و برساخته خودتان مواجه میشویم... مثلا شیفتن یا چرازار که البته به لحاظ شکلی و ساخت اشتقاقی، در همرسانی زبانی مشکلی ایجاد نمیکند و شفاف است... سوال این است که آفریدن این واژهها آگاهانه رخ میدهد یا نه؛ آنی ست؟
اگر بپذیریم که شعر، به تعبیر یدالله رویایی، نویسش است، پس شاعر نمیتواند واژهای را همینطور در شعرش بیاورد. حتما پیشینهاش را منظور کرده. اما فکر میکنم شاعری که از پیشینیان خود جلو نزند، از خودش عقب میافتد. و چرا حالا این را گفتم ؟ نمی دانم.
کتاب دیگری در انتظار چاپ دارید؟
پروسه چاپ طولانی و طاقت فرساست. کتاب دیگری در انتظار چاپ ندارم .
انتهای پیام/