سرویس فرهنگ و ادبیات هنرانلاین: مراسم "روزی برای خبرنگار" که شنبه 17 مرداد به مناسبت روز خبرنگار در تالار وحدت برپا شد با پرسش و پاسخ اصحاب رسانه آغاز شد. در این بخش علی جنتی وزیر ارشاد و حسین انتظامی معاون مطبوعاتی وزیر به پرسش‌های خبرنگاران پاسخ دادند. علی جنتی در خصوص موضوع انجمن صنفی روزنامه‌نگاران گفت: از زمانی که این دولت تشکیل شد، بنده دو جلسه در سطح وزرا به اتفاق وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با وزیر اطلاعات تشکیل دادیم و چندین جلسه هم در سطح معاونین وزرا در این خصوص داشتیم و گرچه مجوز صدور پروانه صنفی یا تمدید آن بر عهده وزارت ارشاد نیست، اما به جهت اینکه بحث رسانه بوده است، ما این موضوع را پیگیری کردیم. او افزود: در اولین جلسه تصمیم بر این گرفته شد که وزارت اطلاعات شکایتی را که در دوره گذشته از این انجمن داشته است، پس بگیرد تا دستگاه قضایی دیگر بهانه‌ای برای ادامه پلمپ محل انجمن صنفی روزنامه‌نگاران نداشته باشد. وزارت اطلاعات همین کار را انجام داد و رونوشت بازپس‌گیری شکایتش را از انجمن روزنامه‌نگاران برای بنده به عنوان وزیر ارشاد فرستادند، منتها دستگاه قضایی گفت که ما خودمان با این انجمن حرف داریم و اصلاً کاری به شما (وزارت اطلاعات) نداریم. جنتی همچنین با رد خبر تشکیل انجمن‌های موازی با انجمن صنفی روزنامه‌نگاران گفت: بعضی دوستان این انجمن می‌گفتند که وزارت ارشاد می‌خواهد تشکل‌هایی را جایگزین این انجمن کند ولی واقع بگویم که هیچ انجمن دولت ساخته‌ای وجود ندارد در عین حال ما نمی‌توانیم مانع تشکیل برخی تشکل‌های صنفی شویم. لغو امتیاز نشریه"۹ دی" وزیر ارشاد در خصوص توقیف هفته‌نامه ۹ دی خاطرنشان کرد: بر اساس آنچه شورای عالی امنیت ملی درباره مسئله هسته‌ای ابلاغ کرده بود، قرار بود مطبوعات خط قرمزهایی را رعایت کند ولی نشریه ۹ دی که برای چهارمین بار است که توقیف می‌شود و بلافاصله به قوه قضائیه می‌رود و البته بلافاصله هم رفع توقیف می‌شود، به طور مرتب علیه مذاکرات هسته‌ای، تیترهای نامناسبی زده است. گاهی این تیترها بسیار زننده است، طوری که بعضی از آن‌ها حتی خنده‌دار و مضحک به نظر می‌رسد و رسماً علیه مصوبه شورای عالی امنیت ملی عمل کرده است. وزیر ارشاد گفت: این چهارمین بار است که تخلفاتی از این هفته‌نامه (۹ دی) سرزده است. من برای آخرین بار اعلام می‌کنم که به دلیل اصرار این نشریه بر تخلف از قانون، این بار اگر تخلف کند و تخلف هم تکرار شود، دیگر توقیف نخواهد شد بلکه لغو پروانه می‌شود. جنتی همچنین در بخشی از سخنانش به دغدغه اصحاب مطبوعات نسبت به لزوم حضور مدیرمسئول یا صاحب‌امتیاز یک نشریه در دادگاه رسیدگی به تخلفاتش گفت: این مسئله یک حق است و مدیریت مسئول بایست بتواند در جلسه دادگاهشان از حضور داشته باشند و از حقوقشان دفاع کنند. ما بر این مسئله تأکید داریم؛ چراکه معتقدیم باید مدنظر باشد و رعایت شود. ممنوع‌القلم نداریم جنتی در باب سؤالی که یکی از خبرنگاران درباره مبحث ممنوع القلمی مطرح کرد، گفت: ما هیچ کسی را ممنوع القلم نکرده‌ایم حالا شاید دستگاه قضایی کسانی را ممنوع القلم کرده است که ما آن را هم پیگیری می‌کنیم. ما در حوزه کتاب هم ممنوع القلم نداریم و رسماً هم اعلام کرده‌ایم که همه کسانی که در کشور هستند، می‌توانند کتاب‌هایشان را برای اخذ مجوز ارائه کنند. ما در صدور مجوز هم تنها بر اساس کتاب و محتوای آن عمل خواهیم کرد و نویسنده آن مدنظر ما نخواهد بود. هدایای پوپولیستی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره روز خبرنگار و هدایای مرسوم گفت: به جای شعارهای تعارف‌گونه یا تقدیم برخی هدیه‌های پوپولیستی به خبرنگاران، باید در جهت اصلاح قوانین گام برداشت؛ دولت باید از رسانه‌داری فاصله بگیرد. او گفت: ما معتقدیم به جای شعارهای تعارف‌گونه مرسوم یا تقدیم برخی هدیه‌های پوپولیستی به خبرنگاران، باید در جهت اصلاح قوانین و ساختارهای موجود گام برداشت؛ دولت باید از رسانه‌داری فاصله بگیرد. ما در این زمینه یارانه‌ای را که در گذشته به همه رسانه‌ها از جمله رسانه‌های دولتی داده می‌شد، هدفمند کردیم و یارانه رسانه‌های بخش دولتی را قطع کرده‌ایم. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اضافه کرد: همچنین مبنای ما این است که حتی‌المقدور به نشریات بخش دولتی مجوز ندهیم و تلاش ما در هیئت نظارت بر مطبوعات این است که با تقاضای انتشار روزنامه، ماهنامه، هفته‌نامه و دیگر رسانه‌ها در بخش دولتی مخالفت کنیم. علاوه بر این گاهی در دولت قبل مشاهده می‌شد که صدور مجوز یک نشریه دو سال به طول می‌انجامد ولی الان این مدت به پنج ماه رسیده است و تلاش می‌کنیم آن را بیشتر از این هم کاهش دهیم. انتظارات دولت از رسانه‌ها جنتی در بخش دیگری از سخنانش به انتظارات دولت از رسانه‌ها پرداخت و گفت: انتظار ما از رسانه‌ها این است که آزادی بیان را به مفهوم آزادی مسئولانه مد نظر داشته باشند و با مسئولیت‌پذیری، رسالت خود را انجام دهند. ما در قانون اساسی‌مان هیچ خط قرمزی برای رسانه‌ها و مطبوعات قائل نیستیم؛ به جز رعایت موازین دینی و اخلاقی و امنیت ملی و رعایت اصول قانون اساسی. او در توضیح بیشتر این جمله خود گفت: یکی از موارد این میثاق، بحث ولایت فقیه است که نقطه تمایز جمهوری اسلامی با حکومت‌های دیگری است که در دنیا می‌بینیم. جمهوری اسلامی ایران به دلیل قوام و استواری که دارد، هیچ ترس و واهمه‌ای از اینکه مسائل چالش‌برانگیز در رسانه‌هایش مطرح شود، ندارد ولی برخی مسائل است که جایش در رسانه‌های عمومی نیست و باید در برخی نشریات تخصصی و یا کرسی‌های آزاداندیشی به آن‌ها پرداخته شود. جنتی در عین حال تأکید کرد: وظیفه حاکمیت این است که تضمین‌های لازم را به وجود بیاورد که همه این حرف‌ها گفته و شنیده شود. اخلاق حرفه‌ای رسانه‌ها وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: یکی از مسائلی که من با کمال تأسف باید به آن اشاره کنم، این است که امروز یکی از گمگشتگان ما در رسانه‌ها، اخلاق حرفه‌ای است؛ امروز بی‌توجهی به اصول اخلاق حرفه‌ای در برخی مطبوعات ما کاملاً دیده می‌شود و این امر برای جامعه‌ای که مدعی ارزش‌های دینی است، بخصوص برای نشریات یا رسانه‌هایی که بیش از دیگران مدعی این ارزش‌ها هستند، تأسف‌آور است. اگر وضعیت این‌طور باشد ما چگونه می‌توانیم به اصلاح جامعه بپردازیم؟ جنتی با بیان اینکه ما اعتقاد داریم که به فرموده امام راحل (ره)، "رسانه یک دانشگاه است و مردم از این دانشگاه، الگو می‌گیرند"، تأکید کرد: من در دو سال اخیر بسیار دیده‌ام که حقوق شهروندان در برخی رسانه‌ها نادیده گرفته می‌شود و آبروی افراد فقط به خاطر اینکه ما دیدگاه‌های سیاسی یا اعتقادات آن‌ها را نمی‌پذیریم، خدشه‌دار و پایمال می‌شود. او افزود: البته دخالت دولت در رسانه‌ها مغایر امنیت ملی و امنیت پایدار سیاسی و اجتماعی و فرهنگی ماست و لذا این دخالت باید به حداقل ممکن برسد و امور نظارتی به خود اصحاب رسانه واگذار شود. این مسئله ضمن اینکه یک سیاست صحیح و درست است، می‌تواند باعث شود که دولت هم بی‌جهت در برابر رسانه‌ها قرار نگیرد. توقیف رسانه؛ آخرین راه‌حل برخورد با تخلفات وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خطاب به اصحاب رسانه و فعالان در نشریات گفت: من به‌عنوان یک برادر کوچک از همه رسانه‌ها می‌خواهم که این مسئله را به عنوان یک خط قرمز مورد توجه داشته باشند. او افزود: درباره برخورد با تخلفات مطبوعاتی ما چند مرجع در قانون داریم؛ از جمله هیئت نظارت بر مطبوعات و دستگاه قضایی. من با مقامات قوه قضاییه در این خصوص مذاکره کرده‌ام و گفته‌ام که با توجه به وجود نهادی مانند هیئت نظارت بر مطبوعات، بهتر است آن‌ها این مسئله (نظارت بر مطبوعات) را به این هیئت واگذار کنند. اگرچه ما منکر حق آن‌ها نیستیم، چون در قانون این اجازه به آن‌ها داده شده که به عنوان مدعی‌العموم با تخلفات رسانه‌ای برخورد کنند، اما اگر آن شیوه پیاده شود و هیئت نظارت بر مطبوعات این کار را انجام دهد، شاید به صورتی پخته‌تر با تخلفات برخورد شود. جنتی با تأکید بر اینکه توقیف رسانه باید آخرین راه‌حل برای برخورد برای تخلفات مطبوعاتی باشد، گفت: ما در قانون رسانه‌های همگانی مراحل مختلفی را برای رسیدگی به تخلفات مطبوعاتی در نظر گرفته‌ایم که باید همه آن‌ها طی شود و آخرین مرحله، توقیف باشد. تذکر، اخطار، جریمه نقدی و تغییر مدیرمسئول از جمله کارهایی است که قبل از توقیف و به جای توقیف می‌توانند به عنوان تنبیه یک نشریه در نظر گرفته شوند. پیام وزیر به مناسبت روز خبرنگار

روز جمعه نیز حسین انتظامی، معاون مطبوعاتی وزیر در مراسمی پیام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی را به مناسبت روز خبرنگار قرائت کرد. متن پیام علی جنتی چنین است: در آستانه روز خبرنگار این مناسبت مبارک را به همه اصحاب رسانه به ویژه روزنامه‌نگاران و خبرنگاران حوزه اجتماعی که کوشاترین و متنوع‌ترین طیف رسانه‌ای را تشکیل می‌دهند؛ تبریک و تهنیت می‌گویم. تنوع موضوعات این حوزه سبب شده است که خبرنگاران آن نیز در انجام وظیفه خود فشار زیادی را تحمل کنند. گاهی یک خبرنگار مجبور می‌شود اخبار چند شاخه از مسائل اجتماعی را همزمان پوشش دهد. شاخه‌هایی که هرکدام نیاز به تخصص، اطلاعات و مطالعه فراوان دارد از مسائل قضایی و انتظامی گرفته تا مسائل مربوط به محیط زیست، سلامت، بهداشت و درمان و از اخبار آموزش و پرورش گرفته تا اخبار حوزه و دانشگاه؛ از رویدادهای فراوان در حوزه شهری و رفاهی گرفته تا حوادث و از اخبار مربوط به طیف‌های مختلف اجتماعی مثل زنان و کودکان گرفته تا اخبار مشاغل متنوع در جامعه. بدین ترتیب تنوع و تکثر مسائل اخبار و رویدادهای حوزه اجتماعی منجر به تخصصی شدن آن‌ها شده است و رسانه‌ها باید این تخصصی شدن را بپذیرند و برای آن برنامه‌ریزی کنند. در چنین شرایطی دو نکته حائز اهمیت است: نخست تقویت اخلاق حرفه‌ای در حوزه خبر و اطلاع‌رسانی و دوم برآورده شدن نیازهای حرفه‌ای و مسائل اجتماعی اهالی رسانه که همواره مورد مطالبه این قشر بوده است. امروز در دنیای رسانه‌ای گونه‌های مختلفی چون شبکه‌های اجتماعی،‌ وبلاگ‌ها، میکرو وبلاگ‌ها،‌ پادکست‌ها، ویکی‌ها و اجتماعات محتوا محور تحولات و تغییرات سریعی را رقم زده‌اند و روزنامه‌نگاران و اهالی رسانه به شکل‌های مختلف می‌توانند از این گونه رسانه‌ها برای انجام کار حرفه‌ای استفاده کنند. رسانه‌های اجتماعی امکان مشارکت طیف وسیعی از شهروندان را در جمع‌آوری؛ پالایش و توزیع اطلاعات فراهم آوردند. در چنین فضایی دیگر اخبار به طور انحصاری در اختیار روزنامه‌نگاران و رسانه‌ها قرار ندارند بلکه از زیست بومی برمی‌خیزند که در آن روزنامه‌نگاران و شهروندان به رد و بدل کردن اطلاعات می‌پردازند در این زیست‌بوم جدید رسانه‌ای افراد غیرروزنامه‌نگار یا همان شهروندان روزنامه‌نگار به عنوان منابعی جدید برای سازمان‌های خبری عمل می‌کنند. همه این تحولات با سرعتی عجیب انجام می‌شود و فرصت تعریف پیوست‌ها و قواعد مرتبط را از نهادهای مسئول می‌گیرد اما در این میان اهالی رسانه با پایبندی به اخلاق حرفه‌ای می‌توانند کنترل‌کننده و نظم‌دهنده چنین فضایی باشند. می‌توانند مسئولیت‌پذیری اجتماعی را تقویت کنند. قادرند در ارتقای بهره‌وری ترویج فرهنگ خیر جمعی؛ ترویج نشاط و امید اجتماعی، آموزش و توانمندسازی جامعه در حوزه‌های مختلف با نهادهای حاکمیتی و دولت و به‌ویژه با وزارت کار تعاون و رفاه اجتماعی همکاری گسترده‌ای داشته باشند. مشکلات بیمه‌ای خبرنگاران مسائل مرتبط با نظام دستمزد و طبقه‌بندی مشاغل در واحدهای مطبوعاتی مسائل مربوط به نظام صنفی و رسیدگی دعاوی حقوقی در این صنوف و تعاونی‌های مرتبط با کارکنان مطبوعات ازجمله مباحثی است که وزارت کار در تسهیل مسیر آن‌ها نقشی بارز دارد و مورد انتظار اهالی رسانه و خبرنگاران سخت‌کوش نیز است. تزلزل در ادامه فعالیت بسیاری از رسانه‌های مکتوب ثبات شغلی بیمه و حقوق و مزایای خبرنگاران را متزلزل می‌کند و آرامششان را به هم می‌ریزد این در حالی است که خبرنگار در برابر این دشواری‌های کمرشکن بی‌پناه است و مانند دیگر اصناف مدافع و حامی مؤثری ندارد. انتقال و انتشار آزاد افکار و عقاید یکی از ارزشمندترین حقوق انسانی است و هر شهروندی می‌تواند آزادانه سخن بگوید؛ بنویسد و چاپ کند. بر اساس قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات هر فرد ایرانی می‌تواند به همه اطلاعات طبقه‌بندی نشده دسترسی داشته باشد. دسترسی به اطلاعات حق مردم و تکلیف دولت است. دولت یازدهم در اجرای این قانون اصرار جدی دارد. مبارزه واقعی با فساد به ویژه مفاسد اقتصادی از طریق انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات محقق می‌شود. بسیاری از مبانی حقوق شهروندی نیز از طریق اجرای این قانون به صورت فرهنگ غالب درخواهد آمد. بار دیگر روز خبرنگار را به همه اهالی رسانه و همه کسانی که در راه آگاهی‌بخشی و ارتقای دانش عمومی گام برمی‌دارند؛ تبریک می‌گویم و از برپاکنندگان این نشست ارجمند به‌ویژه وزیر پرتلاش و سخت‌کوش و وارسته تعاون کار و رفاه اجتماعی که همواره در حمایت از اصحاب رسانه پیشگام بوده است؛ صمیمانه سپاسگزارم و برای هم شما سلامتی شادکامی و موفقیت آرزومندم. انتهای پیام/