سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: فیض شریفی گفت: با اینکه سهراب سپهری در سن چهل سالگی تاثیرش از کریشنا مورتی را رد کرده بود اما من فکر می‌کنم سهراب سپهری تحت تاثیر تفکرات کریشنا مورتی بود و از نظرات او استفاده کرده بود.

فیض شریفی ادامه داد: سهراب گفته بود که با وجود تطابق‌های شعری و نظراتش با کریشنا مورتی تا پیش از اعلام این موضوع توسط مطبوعات کریشنا مورتی را نخوانده بوده است اما به هر حال رد پای تفکرات این متفکر هندی در شعرهای سهراب سپهری وجود دارد.

فیض شریفی گفت: سهراب در عین حال از نیما یوشیج نیز تاثیر گرفته است هر چند به صورت تمام عیار بوطیقای شعری نیما را در اشعارش اجرا نکرده است و در حد آنچه مطلوب خودش می‌دانسته به این بوطیقا وفادار مانده است.

نویسنده کتاب‌هایی از مجموعه‌ کتاب‌های "شعر زمان ما" گفت: از طرف دیگر به نظر من هیچ شاعر هم‌دوره‌ای و بعد از سهراب نیست که از او تاثیر نگرفته باشد. این تاثیر را به صورت مستقیم یا غیر مستقیم حتی در شاعران بزرگی چون فروغ فرخزاد و نصرت رحمانی نیز می‌توان دید. فکر می‌کنم در این‌باره بتوان گفت شاعرانی که مدعی‌اند از سهراب تاثیری نپذیرفته‌اند خودشان را [در اصطلاح] به کوچه علی چپ زدند.

فیض شریفی توضیح داد: زمانی که لویی آراگون شاعر به نام فرانسوی را در "السا در آینه" ("الزا در آینه") تحت تاثیر سعدی و جامی دیدند، آراگون گفت من از همه تاثیر می‌پذیرم. با این توضیح باید بگویم که سهراب سپهری هم در شعر و تفکر شعری‌اش از کسانی از جمله نیما یوشیج و کریشنا مورتی تاثیر گرفته است.حتی می‌توان گفت سهراب در اوایل شاعری‌اش تحت تاثیر فریدون توللی هم بوده است.

شریفی ادامه داد: از سوی دیگر همچنان که گفتم سهراب نیز بر شاعرانی مثل فروغ و نصرت تاثیر گذاشت. با وجود 30 سال رفاقت بین سهراب سپهری و نصرت رحمانی، و البته دو نگاه متفاوت این شاعران، به نظر من جز کتاب اول و آخر سهراب، این دو شاعر در زبان شعری‌شان متاثر از همدیگر بودند.

فیض شریفی گفت: زمانی شاملو گفته بود که سر سازش با شعر سهراب ندارد. او به سهراب و شعرش اشاره کرده و گفته بود که سر انسان بی‌گناهی را پای جوی آب می‌برند و سهراب می‌گوید آب را گل نکنیم(!). در صورتی که وقتی سهراب می‌گوید: "سبزه‌ای را بکنم خواهد مرد" چطور می‌تواند از مرگ یک انسان متاثر نباشد.

شریفی ادامه داد: من به شخصه بعد از کار کردن روی 13 کتاب در مجموعه کتاب‌های "شعر زمان ما" و بعد از گذشت زمان دوباره به شعر سهراب رجوع کردم و آن را بارها خواندم و فکر می‌کنم شاملو هم اگر بیشتر زنده می‌ماند و دوباره سهراب را می‌خواند نظرش عوض می‌شد. کاش شاملو هم دوباره سهراب را می‌خواند.

شریفی اظهار داشت: به نظر من شعرهای متاخر شاملو از جمله در آستانه به نوعی هم افق است با شعر سهراب و فکر می‌کنم اگر او دچار مرض قند نمی‌شد و بیشتر زنده می‌ماند با شعرهای سهراب سپهری سازش پیدا می‌کرد.

فیض شریفی همچنین گفت: نکته‌ای که من در کتابی که درباره سهراب سپهری نوشته‌ام هم به آن اشاره کرده‌ام این است که کمتر شاعری مثل سهراب بوده که این چنین حامی محیط زیست باشد. نوشته‌ام که سهراب سپهری در 50 سال اخیر در ادبیات ایران طلایه دار محیط زیست بوده است. شریفی با اشاره به چند شعر سپهری ادامه داد: سهراب بدون هیچ تصنعی در شعرش به دفاع از محیط زیست برمی‌خیزد و به نظر من حتی بیشتر از یک وازارت‌خانه حامی محیط زیست بوده است.

شریفی همچنین با اشاره به شعر سهراب گفت: درباره آخرین مجموعه شعر سهراب یعنی "ما هیچ، ما نگاه" صحبت‌هایی مبنی بر ژست هنری خاص سهراب در زبان این مجموعه بوده است، اما واقعیت این است که سهراب در آن زمان فهمیده بود که به بیماری سرطان دچار شده است و از این نظر غمی در وجود شاعر بود و گویی این غم و مرگ در وجود شاعر این کتاب نهادینه شده بود. او می‌نویسد: آدمیزاد این حجم غمناک... آدمیزاد طومار طولانی انتظار است.

شریفی گفت: سهراب سپهری به موضوعاتی در شعرش اشاره می‌کند که ماندنی است. تم‌های شعر او در شعر مولاناست، تم‌هایی است که همیشه همراه انسا‌ن‌هاست و به نظر من گاه آدمی را دچار اعجاب می‌کند.

فیض شریفی با اشاره به دو سطر از شعر سهراب: "زخم‌هایی که به پا داشته‌ام/ زیر و بم‌های زمین را به من آموخته‌اند." گفت: به نظر من او با اینکه گاه شاعر شعرهایی انتزاعی است اما در عین حال شاعری است به غایت رئالیست که شعری را می‌نویسد که کاملا لمس کرده است.

فیض شریفی گفت: به نظر من علی رغم تصور بعضی از منتقدان، شعر سهراب با همه فراز و فرودهای شعری‌اش هرگز فراموش نمی‌شود و اثرات آن در تاریخ ادبیات ایران همیشه باقی خواهد ماند.

شریفی در پایان گفت: کتابی درباره سهراب سپهری در دست انتشار دارم که انتشارات هیرمند آن را منتشر خواهد کرد. این کتاب 6 ماه است که مجوز نشر دارد و در حال حاضر در حال طی موانع حقوقی انتشار است. نام این کتاب را بر مبنای بخشی از شعر سهراب "نگاهی که از حادثه عشق تر است" گذاشته‌ام.

انتهای پیام/