سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: واقعیت این است: وضع خراب است. یعنی اگر بخواهیم بی مجامله و بی زرق و برق بگوییم، باید بگوییم اوضاع داستان فارسی بسیار خراب است؛ از حیث پذیرش اثر توسط ناشر، از حیث خرید و فروش در بازار کتاب و از این جهت که رونقی ندارد در میان سیل خوانندگان ادبیات فارسی و غیر فارسی(!!!).

خب این یک واقعیت...

مسئله دیگر این که این‌ها که گفتیم به امروز و دیروز برنمی‌گردد... سابقه دیرینه دارد... همه هم می‌دانند... دست کم اهل قلم و اصحاب مطالعه این واقعیت برایشان مثل روز روشن است.

این هم یک واقعیت دیگر...

برای جان دادن به این بازار بی رونق سخن‌های بسیار گفته شده و مکتوبات بسیاری نیز نوشته‌اند. گروهی به این قائلند که مشکل از خود نویسنده‌های ایرانی است و حق همین است که کتاب‌ها 500 نسخه منتشر شوند و مخاطبان هم نخوانند از بس که نویسندگان ایرانی نمی‌دانند چطور باید مخاطب را دنبال خودشان بکشانند.

گروهی معتقدند این بی رونقی همچون بی رونقی در مطالعه دیگر آثار از کم اشتیاقی مردم به مطالعه نشأت می‌گیرد و خب تزها بسیار است و به اصطلاح در این مقال نمی‌گنجد.

یکی از تدابیری که از جانب خود اهل قلم و به صورت غیر رسمی اندیشیده شد تا درد این بی رونقی تا حدودی درمان شود، تاسیس یکسری جوایز ادبی بود. غلو هم نیست اگر بگوییم این جوایز ادبی روح تازه‌ای به کالبد ادبیات داستانی امروز ایران دمیدند. ناشرانی که حتی سراغ این ریخت کتاب‌ها را نمی‌گرفتند بعد از شکل‌گیری این جوایز نه تنها به انتشار آثار داستانی جوانان راغب شدند که حتی به رقابت در این زمینه نیز پرداختند. در این زمینه نظر سه تن از اهالی جامعه ادبی را می‌خوانیم.

اسدالله امرایی، مترجم و منتقد ادبی درباره تعطیلی جایزه گلشیری به هنرآنلاین، گفت: جایزه گلشیری، جایزه مستقلی بود که در عین حال که یادی بود از هوشنگ گلشیری که البته یکی از پایه‌های داستان‌نویسی این مملکت بود، اعتباری نیز بود برای جوانترها و کسانی که پا به این عرصه ادبیات گذاشته بودند. او همچنین گفت: داورهای این جایزه تقریبا همه داستان‌نویس‌ بودند و به واسطه شناختشان بر داستان، انتخاب‌های مناسبی در ادوار مختلف جایزه گلشیری می‌کردند.

اسدالله امرایی در پاسخ به سئوال محوری هنرآنلاین در این گزارش گفت: به واسطه این جایزه جوانترهای داستان‌نویس مطرح می‌شدند و به نوعی این جایزه موجب رونق کتاب‌خوانی می‌شد.

محمد حسینی، داستان نویس معاصر و یکی از داورانی که در سه دوره این جایزه حضور داشت نیز گفت: به یاد می‌آورم حدود 15 سال پیش و قبل از راه اندازی یکسری از جوایز ادبی بسیاری از ناشران تمایلی برای چاپ آثار داستانی نداشتند. در این میان شاید تنها یکی دو ناشر بود که تن به چاپ آثار داستانی می‌زد و آن در میزان بسیار محدود.

او به هنرآنلاین گفت: به گمانم تعداد کتاب‌های داستان‌ جدی و همین طور پرفروش در این زمینه، چیزی کمتر از 5 عنوان بود که با تساهل و گشاده‌دستی نهایت بتوان این میزان را 10 تا افزایش داد، اما با راه‌اندازی جوایزی همچون مهرگان، جایزه منتقدان و نویسندگان مطبوعات، جایزه اصفهان و همین طور جایزه گلشیری بسیاری از ناشران برای انتشار آثار داستانی اعلام آمادگی کردند و حتی در این میان ناشرانی نیز بودند که برای چاپ این دست از آثار به رقابت پرداختند.

محمد حسینی معتقد است که وقتی ناشری برای یک آگهی کوچک باید مبلغ هنگفتی را پرداخت می‌کرد، ترجیحا به سمت چاپ آثار داستانی می‌کرد تا بارها به این واسطه نامش در تریبون‌های مختلف رسانه‌ای شود.

در این میان حسن محمودی، نویسنده معاصر و از داوران جایزه نویسندگان و منتقدان مطبوعاتی نیز در گفت‌و‌گویی به کافه آرت گفت: برای اینکه فضای ادبیات داستانی گرم بشود و نویسندگان انگیزه داشته باشند و ناشران بتوانند تولید مطلوب خودشان را داشته باشند، احتیاج به هیجان هست و بخشی از این هیجان مدیون جوایز ادبی است. او معتقد است "تعطیلی جایزه ادبی گلشیری در وهله نخست انگیزه نویسندگان و ناشران را کم می کند و بازار کتاب را تحت تاثیر قرار می‌دهد و جایزه‌های نظیر گلشیری که دولتی نیستند به هر حال جریان‌هایی را می توانند ایجاد کنند."

تعداد جوایز ادبی روز به روز کم و کمتر می‌شود. شاید این روزها بعد از توقف جایزه هوشنگ گلشیری - که البته این روزها شایعه‌وار زمزمه‌هایی نیز برای ادامه آن شنیده می‌شود - بتوان گفت که حالا هم تک و توک جایزه‌‌های باقی مانده از سال‌های گذشته سرنوشت آنها را پیدا می‌کند؛ سرنوشت جوایزی همچون مهرگان، روزی روزگاری، یلدا، اصفهان، منتقدان و نویسندگان مطبوعاتی و ... که امروز دیگری اثری از آنها نیست.

انتهای پیام/