سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: "جادههای این سرزمین خالیاند" اثر ازرا پاوند ماه گذشته در نشر افراز منتشر شد. مترجم این کتاب، مرتضی پاشاپور را پیش از این به واسطه مجموعه شعری با عنوان "کم کم سرزمینشان را از دست میدهند" میشناختیم؛ مجموعه شعری محتوی شعرهایی با زبان و تصاویر ساده که بیش از همه همین سادگی ویژگی بارز آن بود.
مرتضی پاشاپور درباره ترجمه اخیرش از شعرهای ازرا پاوند میگوید: این کتاب اولین مجموعه شعر مستقلی است که از ازرا پاوند رد ایران ترجمه شده است. پیش از این به صورت پراکنده شعرهایی از این شاعر منتشر شده بود و عباس صفاری نیز ترجمههای ازرا پاوند از شعرهای مصر باستان را برگردانده بود اما شعرهای ازرا پاوند به صورت مستقل اولین بار در کتاب "جادههای این سرزمین خالیاند" ترجمه شده است.
پاشاپور درباره چرایی و چگونگی این انتخاب توضیح داد: من از ازرا پاوند از آنجایی که اثر قابل توجهی از او در ایران منتشر نشده بود، چیزی نخوانده بودم و اطلاعاتم از او صرفا خواندههایی پراکنده و شنیدههایم بود. بعد از جست و جو در اینترنت و خواندن شعرهایی از پاند در بعضی از وب سایتها به او علاقهمند شدم.
پاشاپور ادامه داد: از طرفی نبود مجموعه شعری از ازرا پاوند به عنوان یکی از شاعران مهم در قرن بیستم مرا بیشتر از پیش به ترجمه شعرهای او ترغیب کرد.
پاشاپور گفت: اما آنچه به نظر من باید گفته شود این است که تنها شعرهای پاوند نیست که قابل توجه است و اندیشه این فرد نیز اهمیت خاصی دارند. تاثیرگذاری پاوند بر شعر آن روز تا جایی بود که میتوان گفت تا دو نسل بعد از او نیز از شعرهای او وام گرفتهاند. نظریه پردازیهای او در مکتب ایماژیسم، ویرایش "سرزمین هرز" تی.اس.الیوت، انتشار "چهره مرد هنرمند در جوانی" جیمز جویس و از این قبیل کارهای او، پاوند را به چهرهای پر اهمیت در ادبیات مدرن و در آن بازه زمانی تبدیل کرده بود.
مرتضی پاشاپور ادامه داد: اگر بخواهیم جایزه نوبل را معیار این تاثیرگذاری قرار دهیم - که البته معیار چندان مناسبی هم نیست- میبینیم که کسانی همچون همینگوی، تاگور (که به نوعی ازرا پاوند معرف او در ادبیات بینالمللی بود) یا تی.اس.الیوت از ازرا پاوند تاثیر گرفتند و میبینیم که تا چه میزان میتوان ادبیات آن دوره زمانی را وامدار ازرا پاوند دانست.
پاشاپور همچنین درباره گرایشهای فاشیستی پاوند در سیاست که بخشی از کتاب "جادههای این سرزمین خالیاند" نیز به آن اختصاص داده شده است، گفت: به نظر من اشتباهی بوده است که پاوند مرتکب شده. هر چند این نوع تفکر پاوند نیز از یک پایه نگرشی خاص نشأت میگیرد. اهمیت مبحث اقتصاد در آرای پاوند و آنچه که او ذیل عدالت اقتصادی مطرح میکرد او را به فاشیسم نزدیک کرد؛ به قول خودش این اقتصاد نیاز به یک دیکتاتور خیرخواه داشت تا بتواند نبض اوضاع را در دست بگیرد.
پاشاپور در پاسخ به این سوال که چطور با اینکه خود به شعرهایی با ماهیتی ساده گرایش دارد، به سراغ ترجمه شعرهایی میرود که شاعرش به پیچیدهنویسی مشهور است، گفت: من به سراغ آن بخشی از شعرهای پاوند رفتم که پیچیده نبوده است. شعرهای پاوند در نیمه اول دوران شعریاش؛ شعرهایی ساده بودهاند که اتفاقا شعرهای کتاب مورد بحث نیز شامل چند مجموعه اول ازرا پاوند میشود. پاوند در بعضی از شعرهایش همچون کانتوها خیلی پیچیده مینویسد اما شعرهای ساده نیز دارد و اتفاقا خود او در تبیین شعرهای ایماژیستی میگوید که شعر باید شفاف و دقیق باشد و بدون هیچ پیچیدگی زبانی نوشته شود. مضاف بر اینکه معتقدم این دو وجه با هم منافاتی ندارند و میتوان در عین حال که شعر ساده نوشت، شعر پیچیده نیز ترجمه کرد.
او در پایان گفت: این مجموعه دو بار مقابله شده است و توسط دوستانی از جمله آقایان پوری، زارعی و حسنی مورد ویرایش قرار گرفته است که من از زحمات این دوستان متشکرم.
انتهای پیام/