سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: داستان "سلاخخانه شماره پنج" در اواخر جنگ جهانی دوم اتفاق میافتد. بیلی پیل گریم، به عنوان دستیار کشیش ارتش از آمریکا به صحنه نبرد اروپا میرود. در تمام میدان نبرد حتی دست او به اسلحه نمیرسد و تنها با پایان یافتن جنگ و در میان ویرانهها است که میتواند هفت تیری به دست آورد: "از مشخصههای پایان جنگ یکی همین بود، بی بروبرگرد هر کس میخواست صاحب اسلحه شود امکان آن را داشت". بیلی پیل گریم مسافر زمان است. در طول داستان، خواننده با او و سفرهای زمانیاش همراه میشود و هر لحظه گوشهای از ماجرا را میبیند.
او توسط بیگانگانی از سیاره ترالفامادور دزدیده شده و در باغ وحشی به نمایش در میآید. ترالفامادوریها تصاویر را چهار بعدی میبینند و بعد چهارم دید آنها، زمان است. آنها تمامی لحظات زندگی خود را در آن واحد میبینند، ولی تغییری در سرنوشت خود نمیدهند. در عین حال میتوانند در لحظهای از زندگی خود که دوست دارند، متمرکز شوند.
در طول داستان، بیلی در میان زمان جست و خیز میکند و بخشهای متفاوتی از زندگی خود را دوباره از سر میگذراند؛ به همین دلیل دچار وحشتی دائمی میشود، چون نمیداند موقعیت بعدی که در زمان به سمت او هجوم میآورد، چیست.
او در ترالفامادور زندگی میکند، در درسدن دوباره بمباران را میبیند، قبل از دستگیری خود توسط آلمانها، با کرختی در میان برف و سرما به پیش میرود، بعد از جنگ در حالی در آمریکا زندگی میکند که ازدواج کرده است، سالها بعد به نقطهای میرود که کشته میشود و دوباره و دوباره زندگی خود را از نقطهای بی اهمیت از سر میگیرد. مرگ بیلی حاصل رشتهای غیر عادی از حوادث است. در طول جنگ، او یک جنگجوی بی عرضه و نالایق است که به نظر رولند ویری باعث گیر افتادن هر دوی آنها میشود. به دلیل این سرزنش ویری و سپس مرگ او که ویری در آخرین لحظهی عمر خود به خاطر آن بیلی را سرزنش میکند، دوست ویری، لازارو عهد میبندد بیلی را بکشد. چون اعتقاد دارد: "انتقام شیرینترین بخش زندگی است". لازارو، بعد از یک سخنرانی عمومی در آیندهای که ایالات متحده در آن تقسیم شده است، به او شلیک میکند. قبل از سخنرانی، او اعلام میدارد که با پایان حرفهایش کشته خواهد شد. سپس از آخرین فرصت استفاده کرده و میگوید زمان هم یک بعد در کنار سه بعد دیگر است. بنابراین، هر کسی همواره زنده است و مرگ اتفاقی ناگوار نیست.
کتاب در فصلهای کوتاهی تقسیمبندی شده است، پاراگرافها و جملهبندیهای جدا از هم که ترکیب آنها ساختمانی بدیع و یکپارچه میآفریند و معنایی کلی را القا میکند. ونهگات در این کتاب، ماجرا را از دید چندگانه روایت میکند. قصه او تنها تاکید بر تجربه شخصی خویش به ویژه در بمباران شهر درسدن نیست. او میخواهد معنای سمبولیک درسدن را به همه بشریت تعمیم دهد.
او قبل از آنکه این رمان را بنویسد آن را در زندان نازیها تجربه کرده بود. در این کتاب همهی رویدادها خواه مرگ یک سرباز باشد، خواه کشته شدن صد و سی و چهار هزار نفر غیر نظامی، با بیانی کاملا ساده و با این دلیل جبرگونه که "بله، رسم روزگار چنین است" بیان میشوند. در واقع این نحوه دید به مسائل زندگی، از سبک زندگی ترالفامادوریها گرفته شده است.
کتاب پس از چاپش در سال ، به رغم نظرات مخالف و موافق به سرعت فروش رفت و فیلمی هم بر اساس آن ساخته شد. "سلاخخانه شماره پنج" برای اولین بار در سال 1372 توسط انتشارات روشنگران و با ترجمه علی اصغر بهرامی در ایران روانه بازار شد.
انتهای پیام/
علیرضا سردشتی