به گزارش سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین ؛ دیگر همه میدانند اگر بخواهند یک شغل بیآب و نان در فهرست بلند بالای مشاغل نام ببرند چه بگویند؛ نویسندگی، شاعری و مترجمی احتمالا بهترین گزینه برای فقیر بودن و فقیر ماندن است.
اگر بگذریم از این مقوله که فرهنگ و ادبیات یک ملت تا چه میزان میتواند موجب حفظ هویت ملی باشد، تاریخ ساز باشد و حتی در دیگر بسترهای اقتصادی، اجتماعی و ... تاثیرگذار باشد، باید به خانوادهها این توصیه هشدار دهنده را بکنیم که "حتیالامکان فرزندان خود را از ادبیات دور نگه دارید" چرا که ممکن است بچه شما به واسطه مطالعه کتابهای ادبی پیوند اخوتی با ادبیات ببندد که ناگسستنی خواهد بود و صد البته خانمان سوز.
این را ما نمیگوییم البته، اصحاب قلم میگویند. مثلا سهیل سمی، مترجم پرکار معاصر معتقد است که در ایران هنوز ادبیات یک تفنن لوکس محسوب میشود و کسانی که توانایی اقتصادی داشته باشند میتوانند به این تفنن بپردازند. او درباره امکان امرار معاش از راه ادبیات در ایران میگوید "بستگی دارد به اینکه معیار شما چه باشد. با یک لقمه نان هم آدم میتواند امرار معاش کند. اما آنچه تجربه شخصی من است نشان میدهد که وحشتناک است؛ نصیب گرگ بیابان هم نشود."(ایسنا)
سهیل سمی مترجم است، مترجم توانا و پرکاری هم به حساب میآید. کازئو ایشی گورو، جان آپدایک، ساموئل بکت، جان بارت و خیلیهای دیگر را ترجمه کرده است و میکند و با این وصف میبینید که چه تزی دارد: "نصیب گرگ بیابان هم نشود".
اما فقط او نیست. احمد پوری میگوید که حرفه اصلیاش ترجمه نیست. یعنی نمیتواند این حرفه را به عنوان شغل اول خودش انتخاب کند چرا که درآمد مکفی ندارد. از او که سوال میپرسیم چرا دائم ترجمه نمیکند، سری تکان میدهد و "شاملو" میخواند:"غم نان اگر بگذارد". میگوییم پس چه میکنید که جواب میدهد:" من حدود دو تا 3 ساعت کار میکنم، به شرطی که درگیر کار پروژهای نباشم. من به شخصه از راه ترجمه امرار معاش نمیکنم و منبع درآمدم اصولا از راه تدریس است." (هنرآنلاین)
هر دو نفری که گفتههایشان نقل شد مترجمان مطرحی هستند و اتفاقا کتابهایشان به خوبی فروش میرود اما با این حال هرگز از کار خودشان به لحاظ جیبی - مالی راضی نیستند. به همین دلیل هم اصلا سراغ نویسندهها و شاعران نرفتیم. بدهی بود چه میگویند. جواب از پیش دانسته آنها به کار نمیآمد، در حوزه ترجمه باز هم امیدکی هست، آنچنان که مهدی غبرایی به ایسنا میگوید:" من معتقدم در شرایط کنونی ایران، قطعا به هیچ وجه از راه شاعری یا نویسندگی نمیتوان امرار معاش کرد. اما از طریق ترجمه، اگر هزار سد و بند و مانع بر سر راه نگذارند، بهخصوص مترجمانی مثل من که پس از چند دهه کار شناخته میشوند، شاید بتوانند از طریق این حرفه امرار معاش کنند؛ چنان که من کردهام. البته زندگی ما با توجه به این که همسرم شاغل بوده و الآن بازنشسته شده، اداره شده است. اگر آن قید و بند و سد و مانع نباشد، که متأسفانه هست این امر ممکن میشود. یک مترجم بعد از حدود 20 سال کار میتواند زندگیاش را اداره کند به شرطی که اگر زن است، شوهرش و اگر مرد است زنش هم شاغل باشد و درآمدی کسب کند. اگر همسرم شاغل نبود، حتما حداقل تا 20 سال با بخور و نمیر وحشتناکی روبهرو میشدم. "
اما مهدی غبرایی هم مترجمی است شناخته شده و کاملا مطرح. خیلی از مترجمها هرگز به این کار به عنوان شغل اول نگاه نمیکنند و مترجمی را به عنوان کار جنبیشان انتخاب میکنند. در این میان تک و توک مترجمانی هم که درآمد بدی ندارند اظهار لحیه نمیکنند و اتفاقا از گفتن اینکه از ترجمه درآمد خوبی دارند پرهیز میکنند، به نحوی که وقتی یکی از مترجمان شناخته شده به ما گفت که درآمد خوب و مناسبی از کار ترجمه دارد تاکید کرد که اسمی از او نبریم چرا که صورت خوشی ندارد.
بگذریم که این "صورت خوش نداشتن" اصلا اهمیت ندارد و اتفاقا باید در این زمینه تابوشکنی شود تا دستکم پول درآوردن از راه ادبیات به یک "قبح" تبدیل نشود.
شاید بد نباشد بگوییم ادبیات نان خودش را در میآورد، هر چند اندک، هر چند بینمک، اما اهل قلم بیآب و نان هم نماندهاند و نمیمانند.
انتهای پیام/