به گزارش سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین؛ امروز در بخش سرای اهل قلم نمایشگاه کتاب با حضور میرجلال الدین کزازی، قدمعلی سرامی و یاسر موحد فرد از بازنوشت شاهنامه فردوسی به قلم میرجلال الدین کزازی و با نگارههایی از هنرمندان معاصر رونمایی شد.
در این نشست ابتدا یاسر موحد فرد، دبیرکل بنیاد فردوسی ضمن معرفی بنیاد فردوسی به عنوان سازمانی مردم نهاد به اقدامات مهم این نهاد اشاره کرد و گفت: ثبت هزاره فردوسی در سازمان یونسکو، برگزاری همایشها و برنامههای علمی به همراهی اندیشمندان در داخل و خارج از کشور، معرفی چهره فرهنگی و تمدن ایران زمین به کشورهای خارجی و ثبت جایزه فردوسی در یونسکو از اقدامات اخیر این نهاد است. او ادامه داد: هم اکنون قریب به 50 تن از روسای کرسیهای دانشگاههای داخلی و خارجی با بنیاد فردوسی همکاری می کنند تا در راستای شناساندن تمدن 10 هزار ساله ایرانی به جهان ما را یاری رسانند و چهره حقیقی تمدن ایرانی را بازنمایند.
بعد از آن قدمعلی سرامی، عضو هیات علمی دانشگاه تهران ضمن برخوانی ابیاتی از فردوسی گفت: حقیقت شاهنامه، حقیقت برتر انسانی است. در شاهنامه فردوسی پیش از همه چیز با تفکری انسانگرا و اومانیستی روبه رو هستیم. او ادامه داد: در شاهنامه، فردوسی به شدت به انسان گرایش دارد. همچنان که در کتیبههای بازمانده از دوره هخامنشی انسان به خداوندی که او و شادی را آفریده است میبالد، در شاهنامه نیز آفرینش انسان و بهجت و بهروزی او پاس نگه داشته می شود. نویسنده کتاب از "رنج گل تا رنج خار" گفت: فردوسی در سرآغاز شاهنامه به این نکته اشاره میکند که اول و آخر هستی انسان است. در تمامی ماجراهای فردوسی، دو قدرت قاهر وجود دارد؛ یکی آفرینشگر جهان آفرین و دیگری انسان که هستی با تعامل این دو پیش میرود.
او ضمن بیان وجه شباهت اقبال لاهوری و فردوسی گفت: هر دوی این شاعران وجود انسان را همچون موسیقیای میدانند که خدا همچون خنیاگری در آن میخواند و انسان با آن همنوایی میکند. به عبارت دیگر هم فردوسی و هم لاهوری انسان را دنباله حق تعالی میدانند.
او در پارهای دیگر از صحبتهایش با اشاره به سطری از شعرهای احمد شاملو (رستم از شانومه رفت/برکت از کومه رفت) گفت: فردوسی و شاهنامه او مخالفان و موافقان بسیاری دارد، اما حتی مخالفان او هم به ناگزیر از او یاد میکنند؛ کسانی همچون شادروان احمد شاملو یا دیگرانی که به هر ترتیب شاهنامه را اثری ماندگار میدانند چرا که سایه فردوسی در همه جای ادبیات فارسی حضور دارد.
او در ادامه گفت: با این که شاهنامه به عنوان اثری حماسی معروف است اما بسیاری از گونههای ادبی از جمله تعلیمی، غنایی و حتی طنز در آن موجود است، آن هم در بهترین وجه ممکن. او افزود: طنز شاهنامه در آن است که فردوسی با وجود اینکه در سراسر این کتاب برای پادشاهان فر پادشاهی قائل است و آنان را از دودمان اصیل ایرانی میداند، در طنزی ظریف شاهنامه را به پادشاه ترک غزنوی تقدیم میکند.
سرامی در پایان گفت: فردوسی خیلی پیشتر از مولانا به درآمیختگی سرکه و انگبین و ساختن سکنجبین اشاره داشت. به عبارت دیگر درس بزرگ فردوسی مدارا و سازگاری با خیر و شر بود چرا که اعتقاد داشت "هر چه از دوست رسد نیکوست".
بعد از سخنرانی قدمعلی سرامی، مجتبی حسن بیگی به عنوان نقال بخشی از شاهنامه را برخوانی کرد و پس از آن یاسر موحد فرد پس از معرفی دو کتاب دیگر از دکتر کزازی با عناوین فرزند ایران(داستان زندگی فردوسی) و پدر ایران(شرح زندگی کوروش بزرگ) که در نشر معین به انتشار رسیده است تریبون را در اختیار کزازی، نویسنده دفتر دانایی و داد قرار داد.
کزازی در این مراسم گفت: شمایان چه بدانید، چه ندانید، و چه بخواهید، چه نخواهید فرزندان فردوسی هستید و در دامان شاهنامه پرورده شدهاید چرا که این نامه سپند اهورایی چیزی نیست جز منش ایرانی. اگر امروز خود را ایرانی مینامیم، بر آن مینازیم و بدان سر میافرازیم باید آن را در گرو شاهنامه بدانیم. او ادامه داد: اگر فردوسی سر بر نمیآورد و شاهنامه را نمیسرود، به گمان بسیاری اکنون خود را ایرانی نمیدانستند و به زبان شیرین و شکر بیز فارسی سخن نمیگفتند. هر ایرانی وامدار فردوسی و اثر سترگ او شاهنامه است و باید این وام را به طرزی شایسته بتوزد(ادا کند).
کزازی ضمن بیان اینکه این کتاب را به دو طرز چاپ کرده است؛ یکی در نشر معین و اکنون در نشر زرین و سیمین گفت: یکی از هنرهای کمتر شناخته شده که پیشینهای دیرینه در ایران دارد، هنر کتاب آرایی است. این هنر نزد ایرانیان بسیار گرامی بوده است همچنان که مانی معجزه خود را همین هنر کتاب آرایی میدانسته است.شاپورگان، انگلیون و ارتنگ همه از نمونههای ناب این هنر دیرینه هستند که اینک در این کتاب به نمایش گزارده شده است.
کزازی با اشاره به عنوان اصلی این کتاب گفت: نام حقیقی این کتاب "دفتر دانایی و داد "است و نه بازنوشتی از شاهنامه فردوسی. او افزود: نام این کار را "دفتر دانایی و داد" نهادیم چرا که دو ویژگی بنیادین که همواره در شاهنامه با آن رو با روییم یکی داد است و دو دیگر دانایی. کزازی توضیح داد: داد بر جهان چیره است و اگر داد نبود ما با دانشهای گوناگون جهان را نمیشناختیم. جهان با داد به سامان است و خردی سترگ بر آن فرمان میراند. خرد در شاهنامه آنچنان شایسته نموده شده است که هر کجا استاد به ناچار بایست یکی از این دو را برگزیند بی دریغ و درنگ خرد را برمیگزیند چرا که در چشم او آنچه انسان را ارجمند میکند خرد است، نه جان.
کزازی همچنین گفت: سخنی که بازگویی آن را بایسته میدانم این است که اگر بر سر آن افتادم که داستانهای شاهنامه را در این کتاب به نثر دربیاورم تنها از این روی است که خواستم ایرانیان امروز با جهان شاهنامه پیوند بیایند. او ادامه داد: خواننده ایرانی هنوز با شاهنامه آشنا نیست و من از این رو این دفتر را نگاشتم تا خواننده ایرانی با میانجیگری این دفتر که فشردهای است از شاهنامه، با شاهکار فردوسی آشنا شود و این دفتر او را برانگیزد تا شاهنامه را بخواند.
کزازی در آخر گفت: آنچه این کتاب را از کتابهای همانند جدا میدارد این است که کوشیدهام آن را با زبانی همسو و همساز شاهنامه بازنویسی کنم تا خواننده با خواندن این دفتر خود را در جهان شاهنامه بازیابد.
در پایان این مراسم داوودی پور، مدیر انتشارات زرین و سیمین در میان گروهی از خبرنگاران، عکاسان و بازدیدکنندگان از این اثر رونمایی کرد. این اثر در قطع رحلی، در دو مجلد و شامل 200 نقاشی مینیاتوری به زیور طبع آراسته شده است.
انتهای پیام/