سرویس تئاتر هنرآنلاین: سعی نویسنده یک متن نمایشی برای شکلدهی به یک نمایش ظاهرا خاص که در آن پیچیدگیهائی باشد و تماشاگر به هنگام اجرا به آسانی و به گونهای سر راست به موضوع پی نبرد، او را وامیدارد که به ترفندها و طراحیهای نامتعارفی برای بیان و نشان دادن موضوع روی بیاورد، تا بلکه اثرش ساختار و سبک و سیاق بدیع و تازهای داشته باشد و همزمان تعلیقزا تر هم از کار درآید. اما این در شرایطی محقق میشود که ساختار موضوع و شیوه پردازش آن هم با ساختار تکنیکی اثر هماهنگ باشد و وقایع و حوادث درست و سنجیده شکل بگیرند تا هنگام اجرا برای تماشاگر قابل فهم، باور پذیر و تحلیل شدنی باشند. نمایش "کات" به نویسندگی فاطمه مکاری و کارگردانی صاحب آهنگر به اعضای خانوادهای که ظاهرا فقط برای نمایش و روی صحنه انتخاب شدهاند، میپردازد. در این خانواده یک زن فیلمساز وجود دارد که برای تهیه فیلمش به شکل ناشیانهای سوژهای مرتبط با خانواده خودش را برگزیده است و البته شیوه این فیلمسازی هم به گونه غلطی با یک میزانسن معمولی که فرد مقابل دوربین مینشیند و حرف میزند، پیش میرود. باید یادآور شد که این نوع نگرش نویسنده به چگونگی ساختن یک فیلم مستند، اساسا اشتباه و یک برداشت ذهنی سادهاندیشانه محسوب میشود و تماشاگری که با تهیه فیلم مستند آشناست، آن را باور نمیکند. در ادامه موضوع نمایش مشخص میشود که هرکدام از اعضای خانواده مشکلات و خطاهای هولناک و جبرانناپذیری مرتکب میشوند: زن میانسال که نقش مادر را ایفا میکند، خواهرش را به شیوه خود کشته و دخترش هم پدر خودش، یعنی شوهر زن مورد نظر را و پسرعمه این دختر هم که از آلمان به ایران برگشته، بیماری ایدز دارد و زن مورد علاقه و آلمانیاش هم خودکشی کرده است؛ در این طرح موضوعی ساختگی و جنائی همه اعضای خانواده دارای عارضهها و رفتارهای ناجورند و در آخر هم به شکل "گمانهزایی" در قالب یک "گرهگشایی"، از یک طرف ادعا میشود که همه چیز عملا برای شکلگیری فیلم مستند مورد نظر زن فیلم ساز بوده و از طرف دیگر ذهنیتی شکل میگیرد که گویا بخشی از این وقایع، واقعی بودهاند. درهر حال، حتی اگر رویدادهای فوق نوعی "وانموده سازی" برای ساختار دهی و تهیه یک فیلم مستند بوده باشند، درخود صحنه و حین اجرای نمایش "کات"، چنین صحنهها و حوادثی عملا فیلمبرداری نمیشوند تا تماشاگر آن را باور نماید.
در این اجرا دیالوگ به آن شکل که در تئاتر مطرح است، وجود ندارد: "جوری دستم را گرفته بود که انگار من زندگیام". "میخواست یک عمر به من بچسبه"، "ما بلدیم از چه راهی به خواستههایمان برسیم"، و ... درکنار این شیوه سخنگوئی و صرفأ برای خنداندن تماشاگران از زبان یک پرسوناژ عامی "جوشکار" جملاتی مثل "مردم چالشهای عمیقتری دارند" شنیده میشود.
زبان پرسوناژها، مخصوصأ زن فیلمسازی که ظاهرأ هنرمند معرفی شده و به طور متناقضی از همه بد عنُقتر و خودخواهتر است، اصطلاحاتی میشنویم مثل: "رگ زدم" ، "آویزونی"، "مُخت رو زدن"، "عمرأ"، "چندر غاز (به جای شندرغاز)" ، "جیره خور" ، "یُبس"، "پامنقل"، "گیر زذن" (به جای گیر دادن)، " گند زدن"، "حس و حال" و ...این اصطلاحات زبانی با شخصیت قراردادی او که زن جوانی هم است، جور در نمیآید.
اجرای نمایش "کات" به کارگردانی صاحب آهنگر، شلوغ، پر هرج و مرج و در بخشهای پایانی تا حدی گنگ و گمانهزا ست. ساختاردهی و پردازش موضوع به دلیل تلاش برای پیچیدهنمائی و خاص جلوه دادن آن، در شرائطی که موضوع اساسأ متمایز و نامتعارف نیست، منجر به ضعفهائی اساسی شده است. زن و شوهر جوان هیچ شباهتی به زن و شوهر ندارند و همانند دو نوجوان لجوج، بد عُنق و بدگو جلوه کردهاند .
در طراحی صحنه از تصاویر ویدیوئی به شکل جلوههای مونیتوری استفاده شده و درهر قاب، تصویر چهره یک زن دیده میشود که ترفندی آرایهای به شمار میرود و کارکردش اضافی است، چون داده و داشته مهمی به اجرا نمیافزاید. درچند صحنه بعد از صحنه اول، شیوه بیان دیالوگها گاهی درست نیست چون سلیس و رسا بیان نمیشوند.
در کارگردانی نمایش "کات" چیز برجسته و قابل توجهی دیده نمیشود. میزانسنها اغلب تکراری، بازی بازیگران معمولی و طراحی صحنه هم به اقتضای موضوع، ساده است. در کاربری نور و صدا هم ویژگی قابل تأملی وجود ندارد . ضمنأ دراین نمایش سعی شده شیوه اجرا در جاهائی شبیه فیلمبرداری و سینماتوگرافی باشد. به همین منظور "کات دادن"های چنین موقعیتهائی هم عملأ تداعی میشود، زیرا برخی صحنهها شبیه "پلان"ها یا "پلان - سکانس"های سینمائی شدهاند. نمایش "کات" به رغم این ترفندهای موضوعی و صحنهای، در کل فاقد جلوههای نمایشی لازم است .