سرویس تئاتر هنرآنلاین: نمایش "انقلاب بدن" فیزیکال است و در تلفیق با ویدئوآرت عرضه میشود. هدف بیان لحظات و تابلوهایی از جنگ در خاورمیانه و به ویژه سوریه است.
جنگ همواره دردناک بوده است و در خاورمیانه در سدههای اخیر جنگ یک امر عادی تلقی شده است و حالا درباره دلایلش میشود کتابها نوشت و در عین حال بیفایده هم هست که این نبردها سر چه چیزی است و در این نبردهای بیپایان چه کسانی سود میبرند؟!
نمایش "انقلاب بدن" که کنشی فیزیکال به مبارزه مقابل آنهایی است که جنگ راه میاندازند، با یک تصویر از زنان و کودکان عرب در یک قاب نیمه باز شروع میشود. در تلفیق بدن محرک و این عکسها و تصاویر است که رخدادی مشترک که همان ارائه تاثیرات و آسیبهای جنگ است نمایان میشود.
این یک کنش و موضعگیری سیاسی است که هنرمند عرب نسبت به واقعیتهای تلخ پیرامونیاش کنشمند است و البته تماشاگران کم صبر فکر میکنند که جای این کار در جشنواره فجر نیست! پس میشود پرسید جایش کجاست؟ آیا میشود ما نسبت به دردهای انسان آن هم در همسایگیمان بیتفاوت باشیم؟ ما داریم یک نمایش میبینیم درباره جنگ که خودمان هم از آن بینصیب ماندهایم. ما داریم خودمان را میبینیم حالا با این تفاوت که موضع این نمایش یک کشور عربی همانند سوریه است. و میتواند هر کشور دیگری باشد که در آن انسان مورد تعرض و تهاجم و تهدید واقع شده است. بیداری انسان به همسویی با دیگران ممکن میشود. مگر میشود گفت که به ما چه؟!
جهان نمایش برای تغییر و دگرگونی انسان است و چه بسا برخی با اعتراض به این نمایش نخواستهاند آن را تحمل کنند و حالا تاثیرش هم بماند. این حق طبیعی آنان است که موافق با این ایده باشند یا نباشند. به همین دلیل هم جای اعتراض باقی نیست که چرا برای فجر انتخاب شده است. این هم ژانر و گونهای است که برخی موافق و برخی با آن مخالف هستند و این درست نیست که انتظار یک شکل و نوع از نمایش را داشته باشیم.
"انقلاب بدن" فرم بدنی را در تلفیق با فرم تصویری قرار میدهد و نتیجه همان سنگ پرتاب کردنهایی است که در انتفاضۀ فلسطینیها خواهیم دید. به هر دلیل در این هجمه و یورشها بدن از انفعال در میآید و چون نیرویی پویا و موثر مقاومت میکند و این سر منشا همۀ مقاومتهایی است که مظلومان در طول تاریخ داشتهاند. انسان نمیتواند نافی و منکر انسانهای دیگر با ابعاد و ساحتهای متنوع درد باشد. درد هست و برای پالایش و آرامش نیازمند توجه به آن هستیم. "انقلاب بدن" میخواهد ما هم کنشگر باشیم و این مهم حتی در فکر کردن به دیگران هم محقق میشود و یک مرحله بالاتر در عمل کردن است که اگر بود الان جنگی نبود! پس ما بیتفاوتیم نسبت به همدیگر...
"انتظار" هم نمایشی به همینگونه و تلفیقی است و البته در آن حضور فیزیکال کمرنگ است و بازیگران پردهها را دست گرفتهاند و مقابل تصاویر بازی میدهند. در آنجا انتظار به بازی گرفته میشود. این هم یک مفهوم است و هنر مفهومی در آن تداعی خواهد شد که بدانیم انتظار از منظر آدمهای گوناگون چگونه خواهد بود. مطمئنا برای انسان اروپایی که در رفاه است، با کسی که آوارۀ جنگی و مهاجر است این مفهوم دامنه ریز و درشتی مییابد. و هر چه انتظار مفهوم دردمندانهتری داشته باشد درک انتظار هم سختتر و ناممکنتر میشود. پیرزنی که نیم ساعت تاخیر اتوبوس برایش خیلی است با زنی که منتظر آمدن یکی از دل جنگ است و ممکن است عزیزش را در جنگ از دست بدهد، این انتظار دردمندانهتر مینماید. به هر تقدیر انتظار همیشه همراه انسان است و بسیاری را به جاهای بهتر رهنمون کرده است چون تحمل درد بر خردمندی انسان میافزاید و البته اگر این خردمندی در جایی ثبت شود آثار درخشانی به لحاظ ادبی یا هنری آفریده خواهد شد. شاید آنان که همواره منتظرند در خلق هنر پویاترند تا آنانی که هنوز در درک مفاهیم و احساسات دچار دردمندی نشدهاند و به همین دلیل اجرای "انقلاب بدن" و "انتظار" اجرایش در اروپا مقتضیتر از ایران ماست که خودش از نزدیک با چنین دردهایی همواره آمیخته است.
رضا آشفته