سرویس تئاتر هنرآنلاین: نویسنده و کارگردان معمولأ در وهله نخست به این موضوع مهم میاندیشند که قرار است چه چیزی نوشته یا اجرا شود و اساسأ ساختار متن و اجرا چگونه باید باشد. حتی اگر حرفهای مهمی و دیدگاههای انسانی و اجتماعی حائز اهمیتی در میان باشد، شرط اصلی برای ارزیابی یک نمایش به عنوان یک مدیوم هنری در وهله نخست "نمایش" بودن آن باهمه الزامات ایجابی ساختاری و محتوائی است؛ چنانچه در متن و اجرا به ساختار دراماتیک و ژانر ادبی و هنری نمایشنامه و نمایش توجه نشود، آنچه که درصحنه شکل میگیرد به رغم داعیههای شفاهی و گفتاری مهماش، به هیج وجه نمایش محسوب نمیشود و حتی یک ترفند و تمهید "ضد تئاتر" ی ارزیابی میگردد.
ساختار متن و اجرای نمایش "روزهای بیباران " به نویسندگی و کارگردانی امین بهروزی به دور از تعاریف نمایشنامه و نمایش است و صرفأ در روایتی "شبه قصه گوئی" که عمدهتأ چیزی جز شرح حال، خاطره گوئی و حرف زدن نیست، خلاصه شده است و حدود فقط یک پنجم آن به صورت نمایش و صحنههای رو در روی آدمها اجرا میشود که آن هم صرفأ حرفهای عوامانه، شوخی محور و مزه پرانی و نکتهپردازی است. این عارضه عملأ تماشاگران معمولی تئاتر را به عوامانه فکر کردن و حرف زدن مجذوب و نهایتأ عادتشان میدهد، زیرا تعداد قابل توجهی از تماشاگران هنگام شنیدن این حرفها میخندند و حظ میبرند.
در جاهائی از نمایش "روزهای بیباران" معلوم نیست کی کیه، کی کجاست و مکان چه جائیه است؟ کافه است یا بیمارستان یا خانه؟ این اجرا بدون موسیقی پیش میرود و داستان ندارد. در آن موقعیت مشخصی هم به بیان نمایشی و تئاتری قابل قبولی درنمیآید و فقط حرف زدن یا شرح حال گوئی است که اغلب با میزانسن غیرنمایشی مستقیم و خطاب به تماشاگران انجام میشود؛ ضمنأ هنگام بیان این گفتارها و روایتها راوی در مواردی مضامین گفتارهای طولانی و شخصی خود و دیگران را نقد هم میکند.
بعد از شوخیهای طولانی به صورت ناگهانی و مقطعی به سرطان یکی از آدمهای نمایش هم اشاره و نهایتأ با همان موضوع و روایتهای دیگری از راوی که خودش هم یکی از آدمهای نمایش است، اجرای این نمایش تا حدی به گونهای بیسرانجام، گمانهزا به آخر می رسد .
از آن جائی که این اجرا ساختار کاملأ نمایشی ندارد، شخصیت پردازی هم در آن شکل نمیگیرد و "پرسوناژ" به معنای تئاتری آن در این اجرا وجود ندارد، ضمنأ نمایش فوق در پایان با فرصت دادن کوتاهی به فردی که سرطان دارد تا حدی به شکلگیری یک "کنُش دراماتیک" نزدیک میشود، اما چون موضوع همان طور خود به خود رها میگردد، نهایتأ "کنُش دراماتیکی" مهمی که نشانهای از نمایشی بودن یک نمایش خوب است، در این اجرا وجود ندارد. ارزیابی بازیگری بازیگران هم به دلیل حرف زدن زیاد، شرح حالگوئی و بازگوئی خاطرات خوب و بد، اساسأ منتفی است. این عارضهها احتمالأ تماشاگران را در آخر اجرا به همان توضیحی که در ابتدای این نوشتار داده شد، میرساند: آنچه اجرا میشود نمایش نیست و استفاده "بیش از حد" از راوی و روایت عملأ ساختار متن و اجرا را برای نویسنده که خودش هم کارگردان اجراست، بسیار آسان و سهل الوصول کرده است .
حسن پارسایی