سرویس تئاتر هنرآنلاین: ایران سرزمین وسیعی است که هر گوشه آن مردمان و فرهنگهای مختلف در آن زندگی میکنند و بخشی از تاریخ و فرهنگ این سرزمین را تشکیل دادهاند. هنر تئاتر در ایران پیشینهای طولانی دارد و اولین تئاتر ایران به شکل امروزی در شهر رشت شروع به کار کرده است.
طی سالیان گذشته هنرمندان ایران، آثار بسیاری را به صحنه بردهاند و تاریخ تئاتر این سرزمین را زنده نگه داشتهاند. شاید با توجه به جمع شدن امکانات و نهادهای اصلی این هنر در تهران این جایگاه استانها کم رنگتر به نظر آید اما هیچگاه نمیتوان آن را نادیده انگاشت و از کنار آن به راحتی عبور کرد. اکنون بسیاری از هنرمندان نامدار تهران که آثار شاخصی را به صحنه میبرند ریشه در نقاط و قومیتهای مختلف ایران دارند و میتوان به راحتی ردپای فرهنگ و ملیت آنها را در کارهایشان مشاهده کرد.
نکته قابل توجه آن است که تئاتر استانهای کشور نیازمند آسیبشناسی و ایجاد زیرساختهای مناسب است، در این میان مدیران مربوطه فعالیتهای مانند ساخت تئاتر شهر و ایجاد زمینه مناسب برای اجراهای عمومی را به وجود آوردهاند اما این اقدامات تا رسیدن به نقطه و جایگاه مورد نظر هنوز فاصله بسیار دارد.
جشنواره بینالمللی تئاتر فجر به عنوان ویترین تئاتر ایران هر ساله موقعیت مناسبی برای حضور هنرمندان استانی به شمار میرود تا هنرمندان سراسر کشور بتوانند آثار خود را در معرض دید قرار دهند و خودشان را در اشلی بزرگتر معرفی کنند. این حضور در طی این سالها بسیار قابل توجه بوده و سهم عمدهای را به خود اختصاص داده است و این نشان از اهمیت این بخش و لزوم توجه بیشتر به آن دارد.
جشنواره سی و چهارم امسال نیز به مانند سالهای گذشته میزبان هنرمندان بسیاری از استانهای مختلف کشور است که بیشتر آنها کارگردانان، هنرمندان جوان و فارغ التحصیلان هنرهای نمایشیاند. بر اساس بررسیهای به عمل آمده، بیش از ۵۰ درصد آثار شرکتکننده در بخشهای گوناگون سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر حاصل حضور گسترده و تلاش هنرمندان، اساتید و پژوهشگران تئاتر استانهای مختلف کشوربوده و این رقم با حضور هنرمندان تهران در جشنواره برابری میکند.
بر اساس برنامه ریزیهای صورت گرفته در خصوص توجه افزونتر به ظرفیت مغفول مانده تئاتر استانها زمینه لازم برای بروز و ظهور این ظرفیت در جشنواره امسال فراهم شده تا برای نخستین بار علاوه بر حضور این عزیزان در بخش برگزیدگان استانی، سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجرمشارکت قابل تقدیر هنرمندان تئاتر سراسر کشور در سایر بخشهای جشنواره از جمله: مرور، نسل نو، تولیدهای تازه تئاتر، نمایشنامه نویسی، خیابانی و سمینار پژوهشی را به نظاره بنشیند.
بر همین اساس از مجموع تعداد ۱۳۳ اثر که تا این تاریخ در بخشهای مختلف جشنواره شامل: مرور تئاتر ایران، فجر استانی، نسل نو، تولیدهای تازه، سمینار پژوهشی، برگزیدگان استانی، نمایشهای خیابانی، و نمایشنامه نویسی پذیرفته شدهاند. تعداد ۶۸ اثر متعلق به هنرمندان، اساتید و پژوهشگران تئاتر استانهای سراسر کشور و تعداد ۶۵ اثر متعلق به هنرمندان تئاتر استان تهران بوده که نشانگر مشارکت ۵۱ درصدی ۳۱ استان کشور در بخشهای گوناگون سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر است.
با توجه به این مسئله امید است در آینده شاهد حضور بیشتر هنرمندان استانهای مختلف و ایجاد شرایط اجرایی بهتر برای آنها در جشنواره تئاتر فجر باشیم، به خصوص امکان اجراهای عمومی در شهرها و استانهای مختلف، تا به این طریق امکان معرفی و تبادل اندیشه میان هنرمندان سراسر کشور شکل بگیرد. بر این اساس نگاهی اجمالی به ۱۰ اثر برگزیده در بخش برگزیدگان تئاتر این دوره از جشنواره خواهیم داشت:
˝آنتولوژی صبح فرحناک یک چاقو˝ نگاهی متفاوت به زندگی
نمایش "آنتولوژی صبح فرحناک یک چاقو" کاری از گروه تئاتر "شادن" از استان کهگیلویه و بویر احمد است که به عنوان یکی از آثار برگزیده استانی سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر به صحنه میرود. رضا گشتاسب نویسنده و کارگردان این اثر در رابطه با چگونگی شکلگیری این نمایش به هنرآنلاین گفت: این اثر در رابطه با زندگی نویسنده و اتفاقاتی است که پیرامون او شکل میگیرد. گاهی حرفهایی از سوی نزدیکانمان بیان میشود که بیشترین جراحت را به لحاظ روحی به ما وارد میکند. این نوع برخورد و چگونگی ارتباط آدمها سبب شکلگیری این ایده شده است.
او ادامه داد: اتفاقهایی که برای نویسنده میافتد، برآمده از محیط درون و بیرون اثر است. پیشنهادهایی که گاهی به صورت یک نوع فراموشی و تهی شدن از درون است. اگر حساسیتها کنار گذاشته شود میتواند به شخص جدیدی تبدیل شود، اما سماجت و پافشاری روی ایدهها سبب ایجاد جراحت میشود.
گشتاسب با اشاره به حذف جشنواره منطقهای به عنوان یکی از مراحل راهیابی به جشنواره فجر خاطرنشان کرد: تمریناتمان را از اوایل تابستان شروع کردیم. این قاعده شهرستان است که از زمان حضور در جشنواره استانی تا اعلام نتایج قطعی تمرینات تعطیل میشود. با اعلام نتایج جشنواره تمرینات را از سر گرفتیم تا روتوش نهایی روی کار داشته باشیم.
این نمایشنامهنویس عنوان کرد: در این دوره از جشنواره اتفاقات بهتری افتاده است. تمام مراحل و اعلام اسامی آثار راه یافته طبق زمانبندی مشخص از سوی دبیرخانه شکل گرفته است. نظمی که در کارها وجود دارد بسیار خوب است. بعضی از گروهها را دورادور میشناسم و به نظرم آثار خوبی هستند. نکتهای که باید به آن اشاره کنم، حذف جشنواره منطقهای است که به نظر من آسیب رسان است. گروههای فعال مثل رودخانههای فصلیاند و صرفا برای جشنواره کنار یکدیگر جمع میشوند، زیرا منابع مالی گروهها نمیتواند آنها را به مدت یک سال دور هم نگاه دارد. جشنواره منطقهای امکانی برای دیدن شدن آثار فراهم میآورد. البته خارج از محاسن آن هزینههای برگزاری جشنوارهها و طی مسافت برای اجرا در استانهای دیگر نیز حذف شده است. اما این را نباید از یاد برد که آن لذتی که بچههای تئاتری داشتند نیز از بین رفته است. امیدوارم روندی مناسب برای اتفاقهای هنری شکل بگیرد.
او همچنین در بخش دیگری از سخنان خود در رابطه با نمایش «آنتولوژی صبح فرحناک یک چاقو» بیان کرد: گروه «شادن» همیشه تلاش داشته تا به سمت تجربههای رفتارهای تازه برود که برآمده از دل جریانهای زندگی است. همیشه نسبتی از تخیل و خیال انگیزی در ایده و رفتار بازیگران داریم، در این اثر هم نوع دیگری از زندگی کردن را نشان میدهیم، نوعی که کمتر دیده شده باشد.
گشتاسب در توضیح این مسئله اظهار کرد: ما برشی از زندگی را نشان میدهیم، قسمتهایی که نسبت واضحی با هرکدام ما دارد. در واقع از این وضعیت آشنا فرار میکنیم و شیوه و رفتار تازهتری را که در روابط علی و معلولی پیرامونمان را مشاهده میکنیم. سویه عظیمت کنشهایمان برآمده از اجرا است که گاهی با رفتارهای واقعی متفاوت است. قرارداد و نشانههایی که از دل اثر بیرون میِ آید و نسبتاش با زندگی عادی فرق میکند.
او در رابطه با وضعیت تئاتر استان کهکیلویه و بویراحمد نیز گفت: خوشبختانه مدیران کل توجه ویژهای به تئاتر استان داشتهاند طی دو سال اخیر نیز توجه و اهتمام خاصی به خصوص از سوی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به تئاتر نسبت به سایر هنرها شده است، اما هنوز تا رسیدن به نقطه مورد نظر فاصله بسیار است. تئاتر تنها محدود به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نمیشود، دو گروه تئاتر دانشگاهی استان به دلیل نداشتن شرایط و وسیله حمل و نقل نتوانستند در جشنواره تئاتر دانشگاهی شرکت کنند و متاسفانه هیچ نهادیی از آنها حمایت نکرد.
"تب سرد روی پیشانی داغ" درامی اجتماعی و خانوادگی به روش پازل گونه
نمایش "تب سرد روی پیشانی داغ" به کارگردانی مهدی ضیاء چمنی یکی از آثار برگزیده استانهاست که از خراسان رضوی در این دوره از جشنواره حضور دارد. مهدی ضیاء چمنی با ارائه توضیحاتی در رابطه با متن این اثر به هنرآنلاین گفت: نمایشنامه کار نوشته علی حاتمینژاد یکی از بهترین درامنویسان مشهد است. کاری که پیش از این توسط خود او و گروهاش اجرا شده، زمانی که نمایش را دیدم بسیار آن را دوست داشتم و در ذهنم مانده بود.
او در ادامه بیان کرد: نمایش درام اجتماعی و خانوادگی است که به مفهوم رفتارشناسی و روابط میان آدمها میپردازد. نکته جالب این اثر بهره بردن از یک روش پازلی است. درام در سه بخش گذشته، حال و آینده است و به صورت قصه جلو میرود و به ضوابط و روابط بسیار تکنیکی پرداخته شده است.
ضیاء چمنی با تاکید بر تاثیر این روش پازلی بر نحوه کارگردانی عنوان میکند: نمایشنامه به گونهای است که باید آن را اینگونه اجرا کنید وگرنه تبدیل به نمایشی دیگر میشود. نویسنده به گونهای اثر را نوشته که باید آن را به همان روش کار کرد، براین اساس نمایش را کدگذاری کردهایم تا تماشاگر فضاها را از یکدیگر تفکیک کند. این اتفاق با بازیها، نریشن، طراحی نور و حتی لباس ایجاد میشود. سعی کردم به واسطه این شکل پازل گونه مخاطب دچار سردرگمی نشود.
این کارگردان جوان تئاتر در رابطه با تاکید بر گروهگرایی در این دوره از جشنواره تئاتر فجر توضیح میدهد: به نفسه این اتفاق خوبی است که گروهها شکل کمپانی پیدا کنند، روندی که در خارج از ایران سالهاست اتفاق افتاده است. در این میان نکتهای که باید در نظر گرفت، آن است که برای چنین اتفاقی استانداردهای لازم به خصوص برای فعالان این عرصه در شهرستان وجود ندارد. مشهد بعد از تهران حرف اول را میزند، اما بازهم با کمبود نویسنده، کارگردان و... مواجهایم. امیدوارم به واسطه ایجاد این اتفاق و ایجاد رابطه بین گروهها، زمینهای برای اجرای گروههای نمایشی در پایتخت و شهرهای دیگر شکل بگیرد.
ضیاء چمنی با ارائه توضیحاتی در مورد مسائل موجود در تئاتر مشهد و برگزاری جشنواره در این شهر خاطرنشان میکند: نزدیک ۱۲ سال است در مشهد کار میکنم و سه دوره در فجر حضور داشتهام. در تمام این سالها با مشکلات اقتصادی روبهرو بودهایم و گویی امسال جدیتر است. برگزارکنندگان تمام تلاش خود را به کار بستهاند تا بتوانند به بهترین نحو آن را رقم بزنند اما مسائل بسیاری مقابل آنها قرار دارد و بدون شک تمام این مسائل در سطح کیفی کارها تاثیر میگذارد.
مهسا غفوریان، محمدرضا صولتی، ندا اسدی و مهدی ضیاء چمنی بازیگران این نمایشاند.
˝تعبیر خواب˝ نمایشی برگرفته از دغدغههای روزمره زندگی
صمد آذرخش میگوید با نمایش ˝تعبیر خواب˝ از استان قم به صحنه میرود. آذرخش به هنرآنلاین گفت: افرادی که به تماشای آثار نمایشی مینشینند باید کاری را ببینند که برگرفته از دغدغههای روزمره زندگیشان باشد. اتفاقی که در بیشتر نمایشها نمیافتد و آثار برگرفته از مسائلی است که به موضوعات روز ما توجه ندارد.
او ادامه میدهد: نمایش "تعبیر خواب" برگرفته از اتفاقی واقعی است که چندی پیش در یکی از استانهای کشور رخ داد. نمایش روایتگر داستان مردی است که برای تعبیر خواباش به سراغ رمال میرود. رمال به او میگوید باید به غسالخانه برود و توسط مردشور شسته شود. حضور این مرد در این مکان و ترس از حضور او سبب مرگ یکی از مراجعین به این مکان میشود. این حادثه در تمام رسانههای مجازی پخش شد و جوکها بسیاری هم در مورد آن ساخته شد.
آذرخش عنوان میکند: این اشخاص گناهکاران بیگناهاند. در این اثر ما به این موضوع که ریشه در یک مسئله اجتماعی دارد میپردازیم، هرکدام از این آدمها روایت زندگی خودشان را بیان میکنند و از زاویه دید این مسئله را مطرح میکنند. چرا باید در مورد هر قشر و اتفاقی به راحتی لطیفه ساخت و به یک موضوع تراژدی خندید.
این کارگردان جوان تئاتر در رابطه با شیوههای اجرایی این اثر خاطرنشان میکند: در اجرای این نمایش از تکنیکها و شیوههای نمایش ایرانی مانند تعزیه، نقالی، سایه بازی و... استفاده کردهام.
آذرخش همچنین در رابطه با وضعیت تئاتر استان قم و فعالیت در آن توضیح میدهد: تئاتر کار کردن در قم بسیار سخت است. این استان هنرمندان بسیاری دارد که اکنون در تهران فعالیت میکنند. آنها بعد از مدتی مهاجرت کردند و اکنون حتی نمایشهایشان از استان تهران در جشنواره تئاتر فجر به صحنه میرود. متاسفانه تئاتر شغل به شمار نمیرود. از سوی دیگر فردی مانند من که تحصیلات و فعالیتام در این رشته بوده است کاری به جز تئاتر بلد نیستم. نمیدانم شاید من هم مجبور شوم در آینده در شهر دیگری به کارم ادامه دهم.
محمد یوسفی، علی عابدی، علی رفیعی، علی اصغر تقیپور، سامان سهیلی و صادق مقدسیان بازیگران این نمایشاند.
نقد دنیای مجازی با داستانهای معروف دنیا
مهدی شایان از استان گیلان با نمایش "ادامه مطلب" به صحنه میرود. شایان با اشاره به اینکه ایده اصلی نگارش این اثر دو سال پیش شکل گرفته به هنرآنلاین گفت: این اثر روایتگر داستان تولد دختری، پیش از به دنیا آمدن اوست. او پیش از به دنیا آمدن احساسات و روابط خود را تجربه میکند و هویتی برایاش شکل میگیرد. ما این هویت را دستمایهای قرار دادیم تا به هویت انسان معاصر بپردازیم. از سوی دیگر داستان در فضای مجازی میگذرد و ما آن را نیز به عنوان یکی از مسائل دیگر انسان معاصر مورد بررسی قرار میدهیم.
او با ارائه توضیحاتی در مورد نحوه اجرای این اثر به واسطه موضوع خاص آن یعنی به تصویر کشیدن دنیای قبل از تولد و دنیای مجازی ادامه میدهد: برای نشان دادن این دو فضای مجازی، از دو داستان معروف «لوبیای سحرآمیز» و «سیندرلا» استفاده کردم. این دو داستان به صورت موازی پیش میروند و در جایی با هم ترکیب میشوند. ما به واسطه این دو داستان، فضا و مفهوم جدیدی را خلق میکنیم.
این کارگردان تئاتر در رابطه با گروگرایی در این دوره از جشنواره تئاتر فجر خاطرنشان میکند: تشکیل گروه و گروهگرایی در بیشتر کشورهای جهان شکل گرفته و اتفاق جدیدی نیست. کار ما گروهی است و بدون آن معنا پیدا نمیکند. بدون شک تاثیرگرفتن و رفتن به این مسیر تاثیرگذار است. تنها نکتهای که باید به آن توجه شود حمایت مالی است که با وجود آن گروه میتواند به فعالیت مداوم و مستمر خود ادامه دهد.
شایان همچنین در رابطه با وضعیت تئاتر استان گیلان میگوید: گیلان استان فعالی در تئاتر بوده و در تاریخ تئاتر مهره مهمی به شمار میرفته است. اساتید برجستهای در این تئاتر رشد یافتهاند. اما این روزها کار تولید میشود اما به لحاظ کمی چندان قابل توجه نیست. گویی تئاتر گیلان غمگین است و جریانی در آن وجود ندارد. کارهایی تولید میشود اما مستمر نیست.
"خانم" تعبیری امروزی از "کلفتها"
نمایش "خانم" نوشته و کار امیر حسین طاهری از کرمان یکی دیگر از آثار راه یافته به جشنواره سی و چهارم است. طاهری با اشاره به شکلگیری این اثر به هنرآنلاین میگوید: تابستان گذشته با حضور آقای محمودرضا رحیمی کارگاه آموزشی دو ماههای را در سیرجان برگزار کردیم. چند کار زیر نظر این هنرمند تمرین شد. ایده کار ما بر اساس متن "کلفتها" بود، بنابراین آن را بازنویسی کردیم و آن را به فضای تاریخی و جغرافیایی خودمان آوردیم. این مسئله به مفهوم ایرانیزه کردن نیست بلکه به معنای بیان حرف امروز و گفتوگو است.
او ادامه میدهد: طی این تغییرات شخصیت «خانم» که شخصیت غایب کار است حذف شد. روایت کار تغییر کرده است. بن اندیشه متعلق به ماست، اما رد "ژان ژنه" را میتوان در آن دید. این کار دیالوگی میان ما و "ژان ژنه" است.
طاهری با ارائه توضیحاتی در رابطه با این گفتوگو خاطرنشان میکند: هر اثر هنری که خلق میشود برگرفته از درک امروزین ما نسبت به آن است. بر این اساس سعی کردیم آن گفتوگو را به تصویر بکشیم. آنچه متن در اختیار ما میگذاشت مربوط به زمان و جغرافیای دیگری بود و ما باید آن را در زمان و جغرافیای خودمان تعریف میکردیم.
این کارگردان تئاتر با توضیح شیوه اجرای این نمایش بیان میکند: ما در اجرا به سمت تئاتر فیزیکال رفتیم. البته نمایشنامه ژنه کاری دیالوگ محور است که ما تلاش کردیم آن را با تصویر به نمایش درآوریم. فضا استرلیزه و سیاه و سفید است. دو بازیگر با طنابی که به یکدیگر وصل شدهاند و نکته مهم در نوع حرکت آنهاست.
طاهری که اولین تجربه حضور خود در جشنواره تئاتر فجر را پشت سر میگذارد، در رابطه با گروهگرایی در این دوره توضیح میدهد: ۱۵ سال از آغاز کارم در حیطه تئاتر میگذرد، در طی این مدت فعالیت گروهی داشتهایم. رویکرد ما رفتن به سمت اجرای عموم بوده است، بنابراین مخاطب خوبی را در سطح استان به دست آوردهایم. به مفهوم واقعی یک گروهیم و کلیه تصمیمهایمان نیز گروهی گرفته میشود.
او اضافه میکند: ایده گروه گرایی فجر اتفاق خوبی است اما فکر میکنم هنوز تا رسیدن به مرحله اجرایی فاصله دارد، زیرا استقرار گروهها و ثبت نهایی نشده است. مسئلهای که ما بیشتر با آن درگیر بودیم، حذف جشنواره منطقهای بود، به نظرم اگر این اتفاق در مورد جشنواره تئاتر استانی رخ میداد بهتر بود، چراکه در جشنواره منطقهای تعامل و گفتوگوی بسیاری میان گروههای نمایشی ایجاد میشود. دیده شدن گروههای استانی در فجر کمتر است و کارها تحت تاثیر نامها قرار میگیرند.
الهام ثوره خسروی و صالحه آقا بیگیپور بازیگران این نمایشاند.
"یک زندگی بهتر" داستان بدهیهای یک خانواده
نمایش «یک زندگی بهتر» نوشته مسعود هاشمینژاد و کار سید محمدرضا مرتضوی از استان البرز یکی دیگر از آثار برگزیده استانها است. مرتضوی با ارائه توضیحاتی در مورد این اثر به هنرآنلاین گفت: این اثر داستان خانوادهای است که پسر بزرگ آنها خارج از ایران به سر میبرد. آنها منتظر آمدن او به تهراناند تا بخشی از بدهیهایشان را پرداخت کنند.
او ادامه داد: کار فضایی کاملا رئالیستی دارد، ما نیز تلاش کردهایم تا اتمسفر یک زندگی واقعی را ایجاد کنیم، البته در طراحی دکور به طرف رئالیسم نمیرویم این اتفاق درمورد بازیها و کارگردانی رخ میدهد.
مرتضوی بیان کرد: در انتخاب نمایشنامههایم سعی میکنم متنی را انتخاب کنم که نگاهم را جلب میکند و با تفکرات من همسو است. اجرای کارهای رئالیستی بسیار سخت است. عدم موفقیت بسیاری از کارها آن است که تلاش میکنند آن را کارگردانی کنند، منظورم از بیان این مسئله آن نیست که نباید کارگردانی شود. بازیگردانی، ساخت اتمسفر و ایجاد ریتم مناسب مهمترین مسائلی است که باید در اجرای این آثار به آنها توجه داشت. تلاش ما بر آنست طی ۸۰ دقیقه مخاطبان را با خودمان همراه کنیم.
این کارگردان جوان اظهار کرد: حمیدرضا معدنکن، سحرناز عباسزاده، دنیا رحیمی، سعید دشتی و رضا ربات بازیگر این نمایشاند. بازیگرانی که همگی اهل استان البرز و تئاتریاند. تمرینات طولانی مدتی را پشت سر گذاشتند و اکنون جنس بازیها یکساناند.
مرتضوی همچنین در رابطه با گروهگرایی فجر سی و چهارم خاطرنشان کرد: اصل ایجاد گروه بسیار خوب است، اما نکته مهم این است که شرایط ایجاد آن هم وجود داشته باشد. ایجاد گروه تنها به معنای ثبت یک نام نیست بلکه باید ساختار درستی نیز برای آن ایجاد کرد. ما چند گروه داریم که از شرایط اجرایی و سالن برخوردارند هنوز هم گروههای نمایشی نیازمند حمایت دولتیاند.
او در بخش دیگری از سخنان خود گفت: یکی از سختترین بخشهای جشنواره، بخش استانی است چراکه گروههای متقاضی باید چندین مرحله سخت را سر بگذارند تا به فجر برسند. با توجه به این مسئله اگر نتوانیم به بخش مسابقه راه یابیم چه فایدهای دارد، دادن اجرای عمومی در استانهای دیگر برای ما مفیدتر است.
"شرم و دغدغه" روایت بزرگترین قتل خانوادگی کشور
سید جواد اشکذری نویسنده و کارگردان نمایش "شرم و دغدغه" از خراسان جنوبی نیز با اشاره به نگارش این نمایشنامه به هنرآنلاین گفت: خانواده موضوع محوری این اثر است، سال ۹۱ در یکی از روزنامهها مطلبی در مورد بزرگترین قتل خانوادگی کشور در مشهد خواندم، قتلی در نزدیکی محل سکونتمان. اتفاقی که در خانوادهای فرهنگی و تحصیل رخ داده بود و سه تن از اعضا خانوادهای کشته شده بودند و اکنون برادر بزرگ باید تصمیم به اعدام برادر کوچک میگرفت.
او ادامه میدهد: این موضوع و شرایط بحرانی که برای آن خانواده پیش آمده بود را دستمایه کار خود قرار دادم. در واقع این نمایش مستند داستانی است و براساس واقعیات شکل گرفته از خانوادهای که به آن اشاره کردم شکل گرفته است.
اشکذری عنوان میکند: تحقیقات میدانی بسیاری داشتم، چراکه بیشتر از قتل شرایط بحرانی آن خانواده بعد از این جریان برایم اهمیت داشت و به آن پرداختم. شخصیتهای این نمایش همگی خاکستریاند، مرز خوشبختی و بدبختی آنان بسیار کم است. این کارگردان تئاتر در رابطه با شیوه اجرای این نمایش خاطرنشان میکند: نمایش "شرم و دغدغه" کاری تکنیکال و مدرن است. شیوه اجرا بر اساس ارتباط شکل گرفته است، فکر میکنم در این دوره کاری متفاوت را به صحنه خواهیم برد، زیرا گروه زحمات بسیاری را پشت سر گذاشتهاند و روی کارگردانی و بازیها به شدت کار کردهایم.
اشکذری در بخش پایانی سخنان خود در رابطه با وضعیت تئاتر خراسان رضوی اظهار میکند: تئاتر استان به شهر مشهد خلاصه میشود. مشهد از وضعیت مناسبی نسبت به سایر استانها برخوردار است، اما با این وجود هنوز هم با نقطه مورد نظر فاصله دارد. با توجه به جمعیت استان و زوار باید ظرایط مساعدتری شکل بگیرد.
محمدرضا صولتی، الهه پژوهی، فائزه علی آبادی و کوروش شاهونه بازیگران این نمایشاند.
"ساده با تو یک ترانه" داستان دردسرهای یک گروه موسیقی
نمایش "ساده با تو یک ترانه" نوشته و کار ندا قربانیان کاری از گروه تئاتر "هورپاک" استان البرز است که به عنوان یکی از آثار برگزیده استانی در سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر حضور دارد. قربانیان با اشاره به اینکه نمایشنامه این اثر در واقع یک فیلمنامه بلند بوده است به هنرآنلاین گفت: فیلمنامه بلندی با موضوع اجتماعی نوشته بودم که به مسائل گروه موسیقی و ضبط آلبومشان میپرداخت. آنها برای رفع مشکلات خود در طول ماه محرم در یک هیئت روضه خوانی میکنند تا بتوانند پول آلبومشان را به دست آورند. دو سال پیش تصمیم گرفتم آن را بازنویسی و تبدیل به نمایشنامه برای اجرا کنم.
او تصریح میکند: این اثر رئال نوشته شده است و اجرایی کاملا ناتورال خواهد داشت. در اجرایی که در استان داشتیم کار ارتباط خوبی با مخاطبان برقرار کرد. بسیاری از تماشاگران ما آن را همانند زندگی توصیف کردند.
قربانیان با بیان اینکه این نخستین تجربه رئال او محسوب میشود خاطرنشان میکند: به دلیل اینکه فیلمنامهام را تبدیل به نمایشنامه کردم و بستر اصلی آن رئال بود، نمیتوانستم آن را به گونه دیگری اجر کرد. این نمایش برشی از زندگی چند نفر است و باید مانند زندگی اجرا شود.
این کارگردان تئاتر درباره تاکید بر گروه گرایی در این دوره از جشنواره اظهار میکند: ایجاد کار گروهی در ذات خود بسیار پسندیده است. در استان البرز ما به کار انفرادی عادت کردیم و گویی میترسیم در کنار یکدیگر فعالیت کنیم. امیدوارم این اتفاق زمینه ساز روند خوبی در مورد فعالیت گروهی باشد.
او همچنین در رابطه با وضعیت تئاتر استان عنوان میکند: ما در البرز به سختی کار میکنیم. تئاترشهر در موقعیت جغرافیایی مناسبی قرار ندارد و دسترسی به آن راحت نیست. بزرگترین مسئله ما نبود مکان مناسب است. تئاتریهای کرج بسیار فعالاند و اجراهای عمومی تداوم دارد، اما استقبال خوبی از نمایشها نداریم.
عبدالرضا یعقوبی، ندا قربانیان، محمود حقیقی، مجید کوچکی، سجاد قهرمانیپور و ژینوس رحمتی بازیگران این اثرند.
"مرگ کسب و کار من است" یک اینستالیشن - نمایش است
نمایش "مرگ کسب و کار من است" نوشته صحرا رمضانیان و کارگردانی پیمان کریمی از اصفهان دیگر اثر راه یافته به این جشنواره است. کریمی با اشاره به ویژگی نمایشنامه این اثر به هنرآنلاین گفت: زاویه دید خانم رمضانیان در نگارش متنهایشان بسیار به سلیقه من نزدیک است. قبل از آشنایی با آثار این نویسنده با مشکلات بسیاری در انتخاب متن مواجه بودم. این حرف به معنای نبودن نمایشنامههای خوب نیست، بلکه مقصودم هم راستا نبودن با مفاهیم و روشهای کاری من است.
این کارگردان تئاتر عنوان میکند: متن به موضوع مرگ میپردازد، بنابراین تلاش کردیم تا در اجرا به لحاظ مفهومی به این موضوع نزدیک شویم. بر این اساس در اجرا به هنر مفهومی یا چیدمان (اینستالیشن) پرداختیم. اگر طراحی صحنه نمایش را جدا از اجرا درنظر بگیرید با یک چیدمان روبه رو خواهید شد که به واسطه آن میتوانید فلسفه مرگ را درک کنید، این اتفاق در مورد سایر عناصر مانند طراحی لباس هم ایجاد شده است.
او اضافه میکند: تحصیلات دانشگاهی من مجسمهسازی است. پیش از تحصیل در این رشته همیشه با دیدن عکس نمایشها این مسئله برایم ایجاد میشد که چرا در آثار کارگردانان خارجی فضایی خاص حاکم است. بعدها با مطالعه و تحقیق در این حوزه دلیل آن را ارتباط میان هنرهای نمایشی و تجسمی یافتم. آنچه بر صحنه میبینیم هر لحظه آن مانند یک قاب تصویری است.
کریمی با مثبت ارزیابی کردن این دوره از جشنواره تاکید میکند: به نظرم دوره سی و چهارم یکی از بهترین دورههای تئاتر فجر خواهد بود و امیدوارم این روند تا پایان جشنواره ادامه داشته باشد. خوشبختانه همه اتفاقها طبق زمانبدی مشخص و به دور از نگاههای سلیقهای شکل گرفت و این یکی از نقاط قوت جشنواره به شمار میرود.
زهرا رستمی، شبنم پای اندام، شمیلا تابش، مرتضی خانجانی و ایمان نظیفی بازیگران این نمایش «مرگ کسب و کار من است» هستند.
"مجلس قربانی سنمار" داستان شاه ایران
"مجلس قربانی سنمار" نوشته بهرام بیضایی مهمترین نمایشنامه نویس ایران است که در این دوره به صحنه میرود. به گفته شیما جوادپور یکی از دلایل محبوبیت آقای بهرام بیضایی در نوع بکارگیری زبان نوشتاری و پرداخت به مضامین ملی و حماسهای میهنی است که آرزوی هر قوم و ملتی است.
این نمایش راوی داستان شاه ایرانی است که به تنهایی به بیابان میرود. به منجمان و فرمانروایان چیره دستور میدهد تا بنایی بسازد تا به همگان ثابت کند اعراب چیزی از ایرانیان کم ندارند. بنابراین بهترین معمار را فراخواند از قضا این معمار، ایرانی است و...
مهرماه گذشته نمایش "مجلس قربانی سنمار" در بیست و هفتمین جشنواره تئاتر فجر استان بوشهر به عنوان یکی از سه نمایش برتر به بخش نهایی راه یافته و در بخش طراحی صحنه جواد متین؛ بازیگر اول مرد میلاد مرادی و بازیگری سوم مرد سهیل عرب موفق به کسب جایزه شد.
میلاد مرادی، سهیل عرب، سید اکبر موسوی و ناهید ثناگو در این نمایش نقش آفرینی میکنند.
مهرانگیز قهرمانی