سرویس تئا‌تر هنرآنلاین: با نزدیک شدن به ایام برگزاری جشنواره تئاتر فجر بیشتر فضاهای نمایشی شهر تهران میزبان گروه‌هایی می‌شوند که خود را برای حضور در بزرگترین رویداد نمایشی کشور آماده می‌کنند.

اداره تئاتر به عنوان بزرگ‌ترین و مهمترین مرکزی که محل تمرین گروه‌های نمایشی است؛ در حال حاضر روزهای شلوغ و پر رفت و آمدی را سپری می‌کند. چند روزی بیشتر به برگزاری سی و چهارمین جشنواره بین‌المللی تئا‌تر فجر باقی نمانده است و گروه‌های نمایشی حاضر در بخش‌های مختلف این دوره از جشنواره، تمرین‌های خود را از مدتی پیش در پلاتوهای اداره تئاتر آغاز کرده‌اند و در حال حاضر ۲۱ گروه نمایشی مشغول تمرین در این مکان هستند. در بعد از ظهر یک روز سرد دی ماه سری به اداره تئاتر و تمرین‌های گروه‌های نمایشی در این مرکز زدیم که در ادامه گزارش آن را مرور می‌کنید:

روایت‌های سینمایی این‌بار در تئاتر

گروه نمایش "سفر به ‌‌نهایت دور" به نویسندگی و کارگردانی محمد میرعلی اکبری یکی از گروه‌های نمایشی است که در پلاتو شماره ۲۲ اداره تئا‌تر مشغول تمرین هستند. به جمع این گروه جوان پرانرژی می‌پیوندیم و پس از آشنایی مختصر با عوامل کار، با کارگردان این اثر به گفت‌وگو می‌پردازیم.

اما پیش از گفت‌وگوی ما با عوامل نمایش؛ تمرین‌ که شروع شد هر یک از بازیگران به جایگاه خود رفتند تا به ترتیب هر یک بخش‌هایی از نمایش را به اجرا درآورند. کوچک‌ترین حرکت و واکنشی از نگاه کارگردان پنهان نمی‌ماند و وسواس و دقت او نسبت هر حرکت و میزانسن به حدی بود که گاهی یک بخش از نمایش چندین بار باید تکرار می‌شد تا به آنچه مطلوب کارگردان است برسد؛ این درحالی بود که بازیگران نیز ضمن پیروی از خواسته‌های کارگردان، پیشنهادات و نظرات خود را هم به راحتی مطرح می‌کردند. به این ترتیب تمرینات در فضایی جدی اما صمیمی و همراه با موسیقی نمایش پی گرفته می‌شد.

محمد میرعلی اکبری با این یادآوری که متن نمایش را سال ۸۶ نوشته که نگارش آن هم یک سال به طول انجامیده است، در رابطه با موضوع نمایش به خبرنگار تئا‌تر هنرآنلاین گفت: این نمایش در مورد جهان‌های موازی است. داستان نمایش در زمان شکل‌گیری جنگ جهانی سوم شکل می‌گیرد که آدم‌ها از ترس جنگ فرار می‌کنند و به جهان‌های دیگری می‌روند. به این واسطه اتفاقات ممتدی در جهان‌های مختلف پیش می‌آید.

میرعلی اکبری با بیان اینکه این نمایش از ساختاری پیچیده برخوردار است عنوان کرد: ما تمهیداتی را در کارگردانی و طرحی‌هایمان به کار بردیم تا به نقطه مدنظرمان برسیم. ضمن اینکه نمایش ما در سه ژانر اجتماعی، جنگی و تخیلی است، در واقع از زمان نوشتن می‌خواستم کار کردن در سه ژانر مختلف را تجربه کنم. این اتفاق در سینما و ادبیات پیش از این اتفاق افتاده است اما در مورد تئا‌تر اطلاعی ندارم. تمام تلاش خود را به کار برده‌ایم تا بتوانیم اجرای خوبی داشته باشیم و با تماشاگران‌مان ارتباط برقرار کنیم. در مرحله ارزیابی نمایش این اتفاق شکل گرفت. ما به واسطه زمان زیادی که برای این کار درنظر گرفته‌ایم هارمونی و هماهنگی لازم را ایجاد کرده‌ایم و اینگونه نیست که مخاطبان با دیدن آن گیج شوند.

میرعلی اکبری خاطرنشان کرد: تمرین‌هایمان کامل شده است و اکنون در حال روتوش کار هستیم. طراحی صحنه و دکور، بسیار سنگین است، بنابراین در حال طراحی و اجرای آن هستیم.

مجید آقاکریمی که به عنوان یکی از شخصیت‌های اصلی این اثر در نمایش حضور دارد، در رابطه با حضور خود در این نمایش گفت: واقعیت این است که هر نمایشنامه‌ای جهان ویژه و دغدغه‌های مخصوص خود را دارد و به تبع آن برای هر بازیگر دارای جذابیت‌های ویژه‌ای است. اما دلیل حضور من در این نمایش منحصرا به نو بودن موضوع نمایش بر می‌گردد. من به شخصه تاکنون پرداختن به جهان‌های موازی در یک نمایشنامه و نیز به صحنه بردن آن را ندیدم. همچنین جنبه سوررئال این نمایش یعنی چیزی بین فضای رئالیستی و آن فضای موهومی که ما در این اثر می‌بینیم و فرم جدید اجرایی و بازی برای من بسیار جذاب بود.

او با اشاره به نقشی که در این نمایش برعهده دارد، ادامه داد: شخصیتی که من در این نمایش ایفا می‌کنم تقریبا نقش اصلی این نمایشنامه است که پسری ساده و به اصطلاح بی‌شیله پیله است که در ابتدای نمایش می‌بینیم و بعد طی سفرهایی که در یک سری از جهان‌های موازی تجربه می‌کند، به کمک فردی به نام "کلاه به سر" و یک محرک فیزیکی دیگر سیری را طی می‌کند و به موجودی تبدیل می‌شود که ما در آخر نمایش می‌بینیم. البته داستان نمایش کمی طولانی است اما می‌توانم بگویم که عوامل متعددی بر زندگی این فرد تاثیر می‌گذارند و در ‌‌نهایت او را در جهان دیگر به نقطه‌ای نهایی می‌رسانند.

گروه تئا‌تر "اقیانوس" با نمایش "سفر به ‌‌‌نهایت دور" نوشته و کار محمد میر علی اکبری از تهران یکی از آثار راه یافته به بخش تازه‌های تئا‌تر سی و چهارمین جشنواره بین‌المللی تئا‌تر فجر است و مجید آقا کریمی، مجتبی پیرزاده، رامین سیاردشتی، آرش فلاحت‌پیشه، مسیح کاظمی، محمدرضا مالکی، کامبیز منصف، لادن نازی و آرزو نبوت در این نمایش ایفای نقش می‌کنند.

"فیزیکال، عروسکی، موزیکال" عنوان جدیدی در جشنواره تئاتر فجر

بعد از جدا از شدن از این گروه نمایشی، به پلاتوی ۳۲ (محل تمرین نمایش "کرکس شب بر لانه شهر" به کارگردانی علی اصغر ثلاثی) می‌رویم و با اجازه کارگردان وارد فضای تمرین می‌شویم. عده‌ای از عوامل کار در گوشه‌ای ایستاده‌اند و در سکوت کامل و با جدیت به حرکات فیزیکال و عروسکی بازیگران نگاه می‌کنند و حرکات این بازیگران تا پایان تمرین بدون هیچ وقفه‌ای ادامه میابد.

علی اصغر ثلاثی کارگردان نمایش "کرکس شب بر لانه شهر" با ارائه توضیحاتی در مورد این نمایش به خبرنگار تئا‌تر هنرآنلاین گفت: این متن اقتباسی آزاد از داستان "ضحاک" شاهنامه است که نگارش آن را از مهرماه سال گذشته آغاز کردم. نمایش از پادشاهی "ضحاک" تا به بند کشیدن او و دوران پادشاهی "فریدون" را به تصویر می‌کشد. نمایشنامه خیلی دور از متن اصلی شاهنامه نیست اما تلاش کردم نگرش شخصی‌ام را به عنوان نویسنده در کار داشته باشم. براین اساس مطالعات بسیاری داشتم.

او ادامه داد: کار دیالوگ محور نیست در واقع از فضای فیزیکال برخوردار است. بخشی از دیالوگ‌ها آوازی است که توسط راوی خوانده می‌شود و این اتفاق باعث فضاسازی و هم ارائه اطلاعات نمایش می‌شود. در واقع اطلاعات استعاری و به شکل ترانه گفته می‌شوند.

ثلاثی خاطرنشان کرد: از سوی دیگر تلاش کردم تحلیل و نگرش‌های مختلف نسبت به این متن را بدانم، اجرا‌ها و نمایشنامه‌های نوشته شده را بخوانم تا نگرش شخصی خود را به آن پیدا کنم. این اجرا به گونه‌ای است که باید دیده شود و هر مخاطب برداشت شخصی خود را نسبت به آن عنوان کند، این‌گونه نیست که دریافت‌های خودم را مانند دارویی به دیگران تجویز کنم.

این کارگردان جوان تئا‌تر که دانش آموخته تئا‌تر عروسکی است، در رابطه با بهره بردن از تئا‌تر عروسکی در اثرش عنوان کرد: عنوان این نمایش را "فیزیکال عروسکی موزیکال" گذاشته‌ام. نمایش هم بار موزیکال دارد و هم گروه کری که در بخش‌هایی مانند بازیگر بر صحنه حضور دارند. همچنین بازیگرانی داریم که ترکیب کارهای فیزیکال و عروسکی دارند. در واقع نگاهم به عروسک تعریف عام نیست و جنبه فانتزی‌تری پیدا می‌کند، زیرا می‌خواستم به این وسیله تعریف جدیدی از عروسک داشته باشم. در این تکنیک سعی کردم نگاه متفاوت‌تری به مقوله فیزیکال و عروسک داشته باشم. در واقع بررسی بدن به مانند عروسک است. در بخش محتوایی نیز به متن ضحاک پرداختم.

ثلاثی افزود: همچنین تلاش کردم در محتوا و فرم نیز این نگاه متفاوت را تعمیم بدهم و از تکنیک‌های تازه‌تری استفاده کنم. تکنیک‌هایی که شاید در ایران دیده نشده و در خارج از ایران نیز چندان مشهور نباشد. در این تکنیک از نمایش رقص‌های ژاپنی و در واقع تلفیقی میان نمایش‌های ژاپنی و ایرانی استفاده کردم.

او در بخش پایانی سخنان خود، در رابطه با بخش نسل نو جشنواره تئاتر فجر بیان کرد: این بخش برای جوانان و تجربه‌های نو است، بنابراین نیازمند حمایت‌های مالی و معنوی است. همیشه در این دو بخش کمبودهایی وجود دارد، چراکه سرمایه‌گذاران روی کارهای افراد جوان و ناشناخته سرمایه‌گذاری نمی‌کنند. در مرحله‌ای که تازه از دانشگاه فارغ‌التحصیل شدم و علاقمندم که به بهترین نحو کار کنم، با سختی‌های زیادی روبه رو بودیم و امیدوارم این مسائل حل شود.

نمایش "کرکس شب بر لانه شهر" با طراحی و کارگردانی علی اصغر ثلاثی و با بازی امید داستان‌پور، علیرضا عاشوری، امین جلالی، رضا موسوی، وحید رضاخانلو، سعید وفایی و کیا ثلاثی یکی از آثار پذیرفته شده در بخش نسل نو سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئا‌تر فجر است.

وقتی نویسنده نمایشنامه را به گروه نمایشی نمی‌رساند

پلاتوی ۳۲ دقایقی پس از ترک گروه نمایش "کرکس شب بر لانه شهر" میزبان گروه نمایش "سند چشم‌انداز" به نویسندگی و کارگردانی مهدی محمدی شد.

این گروه جوان و پرانرژی به محض استقرار کامل در پلاتو، تا پیش از ملحق شدن کارگردان به گروه، با شور و هیجان و انرژی خاصی مشغول تمرین شدند. در دست برخی از بازیگران نسخه‌ای از متن وجود دارد و گاهی به کاغذهایی که در دست‌شان است نگاهی می‌اندازند و چند خطی را زیر لب می‌خوانند و بعد گویی که تمام دیالوگ‌ها به آن‌ها الهام شده باشد، بدون نگاه کردن به متن با غرق‌شدن در نقش، جمله‌ها را یکی پس از دیگری و به درستی ادا می‌کنند.

مهدی محمدی کارگردان نمایش "سند چشم‌انداز" بعد از دقایقی به گروه ملحق شد و تمرین همزمان با اجرای موزیک از سر گرفته شد.

او درباره موضوع این اثر نمایشی به خبرنگار هنرآنلاین گفت: این نمایش درباره یک گروه نمایشی در تهران است که در یکی از تماشاخانه‌های خصوصی برای اجرا آماده می‌شوند اما نویسنده گروه مدتی است که ناپدید شده و متن را هم به گروه نمایش نرسانده است؛ همین مسئله باعث ایجاد اختلاف‌هایی میان اعضای گروه شده که باعث می‌شود در ‌‌نهایت کار به نتیجه نرسد و نمایش ناقص بماند و در واقع آنچه در این نمایش می‌بینیم تمرین پشت صحنه یک تئا‌تر است و معضلاتی که یک گروه تئاتری در حال حاضر با آن درگیر است.

این کارگردان تئا‌تر با این توضیح که داستان در یک ساختار کاملا رئالیستی روایت نمی‌شود، افزود: ما یک بخش کاملا رئالیستی داریم و بخش‌هایی هم به شکل نمایش‌های ایرانی، تعزیه، نقالی و فضاهای فرمالیستی که همراه با موسیقی و حرکت است به اجرا در می‌آیند و این‌ها در واقع بخش‌هایی است که در دل این قسمت‌های رئالیستی گنجانده شده است. به این ترتیب در این نمایش با یک ساختار ترکیبی روبرو می‌شویم که هم فضای رئالیستی و هم فضای غیر رئالیستی دارد؛ به علاوه در این نمایش به وفور از موسیقی و ریتم و آواز بهره گرفته شده است.

این کارگردان تئا‌تر در اظهار نظری در رابطه با جشنواره سی و چهارم جشنواره تئا‌تر فجر، بیان کرد: خوشبختانه اتفاق مثبتی که در جشنواره امسال شاهد آن هستیم این است که کارهای جشنواره بر پایه یک نظم خاص بنا ارزیابی و زمان اعلام نتایج پیش بینی شد و حتی به تعداد انتخاب آثار به تمامی پایبند بودند. امسال خوشبختانه نسبت به سال‌های گذشته همه نمایش‌ها به شکل منظم و سر زمان مشخص با‌‌ همان تعهداتی که در فراخوان وجود داشت انجام شد و امیدوارم اتفاقات بعدی هم به همین نظم و دقت پیش برود. البته امید دارم خروجی‌های امسال جشنواره به نفع تئا‌تر ما باشد چراکه بسیاری از مواقع جشنواره تمام می‌شود و بعد همه چیز به پایان می‌رسد و آن شور و هیجان و تمام نیرویی که در این مدت صرف شده است بین تمام گروه‌ها از بین می‌رود، امیدوارم که این اتفاق نیافتد و کار‌ها بعد از جشنواره به اجرای عموم برسند.

نمایش "سند چشم انداز" نوشته رضا شاه‌بداغی به کارگردانی مهدی محمدی یکی از آثار انتخاب شده برای حضور در مرحله نهایی تولیدهای تازه تئا‌تر ایران در سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئا‌تر فجر است. نسیم اسدپور، معصومه باقری، سمیه بختیاری، مهناز حسینی، نگارسرلک، مسعود شاه کرمی، فرشته طاهری، فاطمه قاسمی، خشایار قائد رحمتی وگلاره مقدم در این نمایش ایفای نقش می‌کنند.

انتهای پیام/