سرویس تجسمی هنرآنلاین: همه ساله در سراسر دنیا شاهد برگزاری آرتفرها و دوسالانههای بسیاری هستیم، اما در این میان جشنوارهها نیز از جایگاه خاص و ویژهای برخوردار هستند. از جمله این جشنوارهها، جشنواره بینالمللی هنرهای تجسمی فجر است که همه ساله بهمن و اسفند در تهران برگزار میشود. در هشتمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر تهران، امسال شاهد اتفاقات هنری از نوعی دیگر بودیم. در جشنواره امسال دیوار میان هنرها برداشته شد و هنرها بیش از پیش به یکدیگر نزدیک شدند. در واقع میتوان گفت در جشنواره امسال هنرها به شکلی مدرن و معاصر به نمایش درآمدند. در هشتمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر شاهد آثاری از هنرمندان نامدار و پیشکسوت در کنار آثار هنرمندان جوان و جویای نامی بودیم که هر کدام به شیوه خود آثارشان را ارائه کردهاند. ضمن این که در این میان برخی از هنرمندان که خود در جشنواره امسال سمتی داشتند، نیز دیوارهایی از این مجموعه را به آثار خود و سایر هنرمندان اختصاص دادند. در ادامه نگاهی میکنیم به برخی از این آثار که حتی به عنوان برگزیده انتخاب شدند. عشق و عرفان
مجموعه صبا در این دوره شاهد آثار درخشانی است. یکی از این آثار کار فریبا دادگر است که در طبقه زیرین مجموعه صبا به نمایش درآمده است و توانسته است جزو آثار برگزیده هیات داوران جشنواره هشتم واقع شود. در "عشق و عرفان" کالبد زنان در زمینه کاسه سفالی نیشابور به گونهای که تصاویر متعدد ظروف به وسیله ویدئو پروژکتور بر روی مجسمه و کاسه بدون نقش افتاده و در نهایت اثری زیبا از حجم و نقش خلق میشود. موسیقی بیکلام سنتی از ناحیه خراسان این اثر را کامل میکند.
شهر فرنگ
شهر فرنگ عنوان اثر شیوا کاکاوندی است که در آن از آینههای مودب و مقعر برای سفر به زمان استفاده کرده است. در واقع هنرمند معتقد است چشم به عنوان روزنهای از عقلانیت همواره به دنبال تصویر واقعی خود است.
مقاومت کودکانه
کریم الهخانی از جمله هنرمندانی است که چیدمانی خاص در نمایشگاه هشتمین جشنواره هنرهای تجسمی دارد. از دیدگاه او هنر جدید از قابلیتهای بیانی بسیاری برخوردار است که دامنه آن در پرداختن به مضامینی چون معنویت، آرمانگرایی، مقاومت و... که گاه کلمات و تصاویر قادر به بیان شفافی از آن نیستند، میتواند بهتر ظاهر شود و با مخاطبان خود در تعاملی مثبت باشد. گهوارههای خالی، صدای گریه کودکانه این فضا را دو چندان وهم آلود و غمانگیز میکند برای مخاطبی که جنگ را لمس کرده است.
شکستنی، لطفا با احتیاط حمل شود
راحله فیلسوفی با اثر "شکستنی، لطفا با احتیاط حمل شود" به جشنواره هشتم آمده است. در واقع این هنرمند با اثرش روایتگر مهاجرت است. مهاجرت آوارگانی که گاه به سلامت به مقصد میرسند و گاه زخمی و آسیب دیده؛ ده کوزه از مکانی دیگر سفر کردهاند. از جنوب فلوریدا در آمریکا به مقصد ایران. هر کوزه سفر را به نوعی تجربه کرده است و انعطاف و شکستگی خود را در قالب فرم و دگردیسیاش بر اساس همان جابه جایی و انتقال به نمایش گذاشته است. ارتباطی بنیادین بین یک شی (سرامیکی) و جابه جایی فیزیکیاش وجود دارد که ممکن است شامل گونهای آسیب باشد و یا نباشد. چگونه میتوانیم اشیا را قضاوت کنیم آنها که از سفر دور خود هرگز به مقصد نرسیدهاند آنها که بدون هیچ آسیبی رسیدهاند یا آنها که بگونهای تغییر یافتهاند یا شکستهاند. پاسخ به این سوال درباره کوزهها به عنوان اشیا ساده است، اما زمانی که این کوزهها استعارهای میشوند برای ما انسانها جواب چندان آسان نخواهد بود. شرایط فعلی مهاجران و آوارگانی که هر روز در سراسر دنیا درحال حرکت هستند حکایت دیگری را بازگو میکند.
شهر من لباس من است
مسعود نیکدل نگاهی دیگر به شهر دارد. او معتقد است شهر همانند لباسی است که باید همواره پاکیزه نگاه داشته شود در حالی که اینگونه نیست. او لباسهایی را به دیوار آویخته است که در هر کدام از آن اشغالهایی است که ما روزانه آنها را در شهر رها میکنیم و چهره آن را زشت و زشتتر. در واقع هنرمند با ارائه این اثر به زشتیهایی که با دست خودمان بر دل شهر وارد میکنیم اشاره کرده است.
سفر دریا به قطره شدن
اثری است از معصومه رضا زاده که معتقد است سالیانی نه چندان دور خط و خطوطی در لوح جان سایهوار بر روان بی ساکنام نقشهایی میبستند و به رنگ آفتاب میشدند. او نقشهایی بر سنگوارهها زده است که نشان از گذشت سالیان دراز دارد.
جنگل هیرکانی
عمادالدین انوشیروانی نگاهی به جنگل هیرکانی و قطع شدن درختان دارد. این اثر که مورد وثوق هیات داوران قرار گرفته است، اثری است که در واقع هنرمند با چیدمان آن اعتراض خود را نسبت به قطع کردن درختان اعلام کرده است. او نوشته طبق گزارش خبرگزاریها در سال 92 بیش از 368 درخت برای احداث جاده ای در جنگل ابر قطع شدهاند. این در حالی است که طبق مصوبه هیات دولت قرار بوده این جاده تنها 5 متر عرض داشته باشد و صرفا یک جاده برای دسترسی محلی اهالی روستا باشد. اما این جاده بیش از 24 متر عرض دارد. به شهادت اهالی روستا این جاده صرفا بنا دارد تا دسترسی را برای ویلاهای مجاور آسان کند چون پیش از این نیز اهالی روستا از جاده دیگری استفاده میکردند. دراین بین گفته میشود زمین بخشی از درختهای قطع شده برای احداث ویلا واگذار شدهاند و در حال ساخت و ساز هستند. روند تکمیل این جاده به دلیل اعتراضات و پیگیریهای مردمی فعلا متوقف مانده است اما 348 درخت قطع شده احتمالا الان تبدیل به نازلترین نوع MDF شدهاند که کارخانهاش در نزدیکی همین جنگل قرار دارد.
دنیای دیوانه دیوانه
دنیای دیوانه دیوانه عنوان اثر احسان روحالامین است. دیر زمانی بر اساس متون ودانی (سانسکریت) دئوها خدایان منیری بودند که با پیدایش تفکر جدید، تلالو آنها بر لبه تقابل میان خیر و شر راه تاریکی را در پیش گرفت.
4-7 سونات سرد
مریم فرزادیان نمایشی هایپر رئال از سنگها دارد. در واقع ترکیبی از سنگ و قیچی، یا همان سنگ... کاغذ...قیچی بازی که در دوران کودکی همه آن را تجربه کردهاند اما این بار در قالبی دیگر از آن استفاده شده است.
مجموعه حافظ
رضا یساولی عضو شورای هنری جشنواره هشتم در پروژه هنری خود در این جشنواره، با نمایش آثاری از فرح اصولی به همراه چیدمانی جدید و نمایش یک ویدئو آرت دیوار خود را کامل کرده است. او با نمایش اثری از فرح اصولی از مجموعه حافظ به همراه نگاه دقیق و موشکافانه مرضیه ولیپور نگارگری را به نوعی دیگر در معرض دید مخاطبان قرار داده است. در واقع یساولی در این دیوار مرز میان خیال و واقعیت را بهم گره زده است. خیال نگارگری فرح اصولی همراه با چیدمان و نگاه یساولی درهم آمیخته است و فضایی را خلق کرده که تاکنون در هنر نگارگری اینگونه به پرواز درنیامده است.
خالکوبی
خالکوبی عنوان اثری است از صادق ادهم، مجموعه آثار صادق ادهم با موضوع خالکوبی روی شیرهای سنگی را میتوان نقطه عطفی در نگاه به کارکردهای هنری آثار تاریخی دانست. شیرسنگیهای خالکوبی شده به حاملان روایت تاریخی بدل میشوند به ابژههایی که نماد ویژگی غیر انسانی تاریخ و زمان از دست رفته هستند. خالکوبیهای روی بدن شیرها در حقیقت گشوده شدن زبان تازه و رسانهای جدید برای خوانش دوباره رویدادهای تاریخی است. ویژگی انعکاسی و بازتاب افراد و شخصیتهای تاریخی به یکباره در بدن و ساختار شیرهای سنگی جاری و ساری میشود شیرهایی که به یکباره جایگاه هستی شناسانه یافته و بازگو کننده معرفت تاریخی رازهای پنهان در زیر خاک هستند. هستی شناسی و تاریخ با ارواح و اشباحش وارد میان می شود پریدن از خواب عمیق تاریخ به زخمها و خالکوبی نیاز دارد.
گربه های اشرافی
رضا امیر یاراحمدی یک اثر بدون عنوان در جشنواره ارائه داده است، او درباره این اثر نوشته فضای رسانهای التهاب و تلاطم را ویژگی محتوم هویت انسان معاصر ساخته است. دراین میان تنها پناه او ساحل آرامش طبیعی است تا تالمها و اضطرابها را از سر بگذراند و در مراقبهای درونی به حیات ازلی و ابدی خود مشغول باشد.
هرچند اینها تنها بخشی از آثاری است که در جشنواره هشتم هنرهای تجسمی فجر به نمایش درآمده است. قطعا هر سال که از جشنواره هنرهای تجسمی میگذرد، جلا یافته و میتواند از عیار بیشتری برخوردار باشد و نگاه نو، آثار جدید و افکار مدرن هنرمندان ایرانی را در معرض دید جهانیان قرار دهد. اما نباید از آثار هنرمندان خارجی که دراین نمایشگاه آثارشان به نمایش درآمد نیز غافل ماند. آثاری که هر کدام برای خود جایگاهی خاص و حرفی ویژه دارند. برای دیدن آثار هشتمین جشنواره بینالمللی هنرهای تجسمی فجر میتوانید همه روزه تا 17 اسفندماه به موسسه فرهنگی هنری صبا در خیایان ولیعصر، نرسیده به چهار راه طالقانی، جنب ساختمان فرهنگستان هنر مراجعه کنید.