سرویس تجسمی هنرآنلاین : ۳۶ اثر نقاشی از ۳۴ هنرمند به عنوان نمایندگانی از نسلهای مختلف نقاشان ایرانی در بخش نقاشی هفتمین جشنواره تجسمی فجر در این رویداد حضور دارند.
حسین محجوبی، محمد ابراهیم جعفری، همایون سلیمی، رضا بانگیز، مهدی حسینی، سرژ آواکیان، ناصر آراسته، یعقوب عمامه پیچ، جمشید حقیقتشناس، بهزاد شیشه گران، ساغر پزشکیان، همایون ثابتی مطلق، جواد نوبهار، خسرو خسروی، بهنام کامرانی، مرتضی گودرزی دیباج، احمد وکیلی، آنه محمد تاتاری و رضا هدایت تعدادی از هنرمندانی هستند که آثارشان در بخش نقاشی جشنواره تجسمی فجر به نمایش گذاشته شده است.
آنچنان که انتظار میرود در نمایشگاهی که قصد دارد چشم اندازی تاحدممکن جامع از موقعیت امروز نقاشی ایران در کنار آنچه دست آوردهای نسلهای پیشین قلمداد میشود، ارائه دهد؛ گرایشهایی متنوع را شاهد هستیم که هریک بخشی از رویکردهای معاصر نقاشی ایران را نمایندگی میکنند.
نقاشی فیگوراتیو، انتزاعی و آبستره، آثاری ملهم از زیباییشناسی هنر قرنهای گذشته و گرایشهایی از این دست؛ عمده رویکردهایی است که میتواند مروری بر یافتههای هنرمندان نقاش در ۶ دهه اخیر ایران تلقی شود، اما حضور تعدادی از هنرمندان نقاش ایران در این مجموعه که هر یک توانستهاند در مسیر تحول و گونه گونی این هنر به ویژه طی ۵ دهه گذشته منشاء اثر بوده و به سهم خود در پیشبرد این جریان بکوشند، هفتمین دوره جشنواره تجسمی فجر را از این جهت قابل تامل مینمایاند.
بر این اساس؛ بخشی از دست آوردهای نقاشی معاصر ایران، از خلال آثار به نمایش درآمده در این بخش انعکاس پیدا کرده و میتواند بیننده را به دریافتی از آنچه طی دهههای گذشته تا امروز بر نقاشی ایران گذشته رهنمون شود.
از گرایشهایی که به طور عمده در نمایشگاه نقاشی جشنواره تجسمی فجر قابل شناسایی است و از این میان آنها که بیشتر تاثیرگذار و برجسته است میتوان به چند مورد مشخص اشاره کرد.
تجریدگری و انتزاع گرایی نو نزد بعضی از نقاشان ایرانی که ادامه منطقی کارشان را در کاربست فرم و رنگ ناب دیدند یکی از گرایشهای اصلی نقاشی معاصر ایران است که تعدادی از هنرمندان حاضر در این نمایشگاه چون محمد ابراهیم جعفری و ناصر آراسته در این مجموعه نمایندگیاش میکنند. هنرمندانی که از تجربههای قبلی خود دست کشیدند وبا تاکید بر خویشاوندی هنر انتزاعی سده بیستم و هنر سنتی و کاربردی ایرانی پایههای نقاشی خود را بر روابط صوری خط و نقش استوار ساختند.
رویکرد ماده محور در هنرهای تجسمی که بخشی از گرایش عمده نقاشی در دهه ۴۰ است، از طریق یکی از نمایندگان شاخصاش در این مجموعه خودنمایی میکند. پرویز کلانتری که به استفاده از کاهگل به عنوان بستر اصلی نقاشیهایش شناخته میشود، هنرمندی است که شاید در تداوم این رویکرد در هنرهای تجسمی ایران یکی از شاخصترینها باشد. او برای بیش نزدیک به پنج دهه توانسته آثارش را بر مبنای یکی از متریالهای آشنای ایرانی نشانه گذاری کند و با پدید آوردن دهها اثر، این ویژگی را به عنوان رویکردی تثبیت شده و قوام یافته در هنر تجسمی ایران به ثمر بنشاند.
توجه جدی به طراحی و دیزاین که یکی از خصلتهای ویژه نقاشی معاصر ایران در عصر نوگرایی است هم از طریق تعدادی از آثار به نمایش درآمده در این مجموعه خود را به رخ میکشد. اینکه رسانه قدرتمند طراحی چگونه راه را برای ایجاد ساختارهای بصری تاثیرگذار میگشاید و در پی ریزی زیباییشناسی بومی نقش ایفا میکند. مهدی حسینی و بهزاد شیشه گران به عنوان هنرمندانی که طراحی را رسانهای جدی در آفرینش هنری خود یافتهاند و دریافتی تلفیقی از هنر و غرب را در آثارشان دنبال میکنند، از نمایندگان طراحی معاصر در بخش نقاشی هفتمین جشنواره تجسمی فجر هستند.
دیگر رویکرد عمدهای که در نقاشیهای به نمایش در آمده در این بخش خودنمایی میکند، نوعی فیگوراتیو ایرانی است که در اشکال مختلفی توسط نقاشان ایرانی بروز یافته. این رویکرد خواه ملهم از پدیدههای اجتماعی، خصلت تغزلی تفکر ایرانی و خواه نگارههای کهن هنر ایرانی؛ کارکردهایش را در نوعی از بازنمایی وفادارانه به عناصری میداند که بیشترین همذات پنداری با مخاطب وطنی را بر میانگیزند و عواطفی سرشار از مختصات بومی را در اثار جاری میکنند که شاید شاخصترین مصداقش را بتوان در نقاشیهای حسین محجوبی نقاش پیشکسوت یافت.
اما یکی از رویکردهای ویژه در بخش نقاشی هفتمین جشنواره تجسمی فجر، اختصاص جایگاهی به نقاشی خط در کنار آثار نقاشی است. نقاشی خطها که علیرغم سابقه نزدیک به ۵۰ ساله در هنرهای تجسمی ایران، در اغلب رخدادهای مرتبط با این حوزه، در رده و همجوار و هم با آثار خوشنویسی ارائه میشد، این بار به عنوان رویکردی مشتق از هنر نقاشی با کارکردهای ویژه بصری در نظر گرفته شده است. هفتمین جشنواره تجسمی فجر با نمایش آثاری از هنرمندان پیشکسوت این شاخه چون سرژ آواکیان، این رویکرد را با ارائه آثار نقاشیخط از نسلهای مختلف تکمیل میکند و به نظر میرسد قصد دارد با کنارهم قرار دادن دست آوردهای این شیوه هنری بار دیگر توجه مخاطب را به آن جلب کند.
همه اینها در کنار رهیافتهایی که هنرمندان نسلهای تازهتر در عرصه نقاشی ایران به آنها دست پیدا کردهاند، میتواند به تصویری عمومی از آنچه نقاشی معاصر ایران را شکل داده منجر شود. آنچه در این تصویر روشن گرانه میتواند مخاطب را رودرروی نقاشی معاصر ایران با بخشی از فراز و فرودهایش قرار دهد، مسیری است که هنرمندان شاخص این رشته نسل به نسل پی گرفته و به سرمنزل مقصود رساندهاند.
انتهای پیام/
روزبه صدر