سرویس سینما هنرآنلاین: "خداحافظی طولانی" که امروز دوشنبه در تالار میلاد برای اهالی رسانه به نمایش درآمد، ماجرای مردی است که از اتهام یک قتل جنجالی تبرئه شده، ولی جامعه و اطرافیانش هنوز به عنوان مجرم نگاهش میکنند. مرد که درگیر یک رابطه عاطفی است، برای تداوم عشق و زندگی باید بر این بحران غلبه کند. فیلمی که بر خلاف ساختههای موتمن که شخصیتهایش آدمهای روشنفکری هستند؛ فیلمی است درباره زندگی آدمهای طبقه فرودست در یک ساختار کاملا مینیمالیستی. با موتمن درباره ساخته شدن فیلمش گفتوگویی انجام دادهایم.
آیا "خداحافظی طولانی" را میتوانیم یک درام عاشقانه سه ضلعی بدانیم؟
بله، خداحافظی طولانی در اصل یک مثلث عشقی است. لحظهای که در فیلمم دوست دارم. صحنهای مربوط به مغازه فالوده فروشی و خوردن فالوده توسط شخصیتهای اصلی فیلم است. طلعت میگوید: اسمم طلعت است و صحنه کات میخورد به صحنه خانه که تاریک است و یحیی وارد میشود و اولین چیزی که میگوید این است "ماهرو". بازی سعید آقاخانی در این سکانس موقعی که به دیوار تکیه میدهد و مینشیند بینظیر است. در اصل سرگردانی مردی را میان دو زن زندگیش نشان میدهد.
در این صحنههای سخت بازیگری چگونه سعید آقاخانی را آماده میکردید؟
من خیلی با سعید آقاخانی صحبت نکردم که چه بکند و چه نکند...
دوست داشتید در بازی سعید آقاخانی ایهامی باقی بماند؟
در دورخوانیها صحبتهایی با سعید آقاخانی داشتم که بیشتر در باره نحو خوانش دیالوگها و ممیک صورتش بود. همان دو سه تا پلان اول را که فیلمبرداری کردیم. خیالم راحت شد که آقاخانی نقش را درست فهمیده و خوبتر بازیش کرده است. بعد از این مرحله تصمیم گرفتم زیاد با سعید حرف نزنم؛ زیرا لزومی وجود نداشت و بازیش درست بود و آنچه بود که من میخواستم، انجام میداد. شاید اگر حرفی میزدم روی بازی خوب سعید اثر میگذاشت و کار را خراب میکرد. سعید شد یحیی که من میخواستم. بنابراین علی رغم اینکه باهم زیاد حرف نزدیم رابطه گرمی بینمان وجود داشت. خوبی سعید این است که روی نقشش خیلی متمرکز بود و کمتر بازیگری با این ویژگی در سینمای ایران دیده بودم و حواسش به همه چیز جمع بود. حتی پیش میآمد که در میان دو پلان میآمد درکنارم و در گوشم میگفت در صحنه قبلی مینیبوس در قاب بود حالا چرا در این برداشت مجدد در قاب نیست. بنابراین سعید روی همه چیز صحنه دقت داشت. چیزی را یادآوری میکرد که وظیفه منشی صحنه بود. شاید دلیل چنینی دقتی این است که خود سعید هم کارگردان است.
جنس دکوپاژهای فیلم چگونه بود؟
مدل دکوپاژم مدل کلاسیک نیست. یعنی ابتدا مصدر شات نمیگیرم و بعد به لانگ شات برسیم و همه چیز را نشان بدهم. من معمولا از یک مدلی استفاده میکنم که به آن افشای تدریجی میگویند و خرد خرد صحنه را برای مخاطب نشان میدهم. در "خداحافظی طولانی" هم چنین روشی را مورد استفاده قرار دادم.
یکی از فضاهایی که در فیلم زیاد مورد استفاده قرار گرفته است ریل راه آهن و حرکت قطار است. به چه دلیل روی چنین فضایی تاکید داشتید؟
در فیلمنامه اصغر عبدالهی چنین فضاهایی وجود داشت. اول قرار بود فیلم را گروه دیگری بسازد. بنا به دلائلی که مطرح کردنش اینجا نیست از ادامه کار انصراف دادند و فیلمنامه برا ی ساختن به من پیشنهاد شد. این خانه قبلا برای فیلمبرداری فیلم انتخاب شده بود. موقعی که برای بازبینی خانه رفتم، بنظرم آمد که خیلی کوچک است و جا و فضای زیادی برای فیلمبرداری در آن وجود ندارد و ما را محدود میکند. در نتیجه از گروه تولید خواستم که خانه دیگری را برای فیلمبرداری پیدا کنند و حتی گفتم که اولویت هم ندارد که این خانه حتما کنار ریل باشد. اما خانهای باشد که مناسب سطح زندگی یحیی باشد. هر خانه بزرگتری را که دیدیم متوجه شدم که از وضعیت اجتماعی یحیی دورتر است و مناسب نیست و در نهایت تصمیمی گرفتم خانه را بر طبق نظراتم دوباره بازسازی کنم و به نوعی خانه دوباره ساخته شد.
آیا در انتخاب بازیگران فیلم به بازیگران کمتر شناخته شده هم فکر کرده بودید؟
فیلم "خداحافظی طولانی" فیلم شخصیت محور است و شخصیت اصلیش یحیی است. تقریبا در تمام صحنههای فیلم یحیی حضور دارد. در مورد چنین فیلمی غیرعاقلانه است که کارگردان بخواهد دو بازیگر زن چهره و معروف انتخاب کند که هر کدامشان فقط در یکی از نیمههای فیلم حضور دارند و در مقابلش بازیگر مرد را ضعیفتر انتخاب کند. به بازیگری احتیاج داشتیم که با تمام قوا و تواناییهای حرفهایش این نقش را درست بازی کند.
به چه دلیل تا به حال فیلمی در باره آدمهای طبقه پایین جامعه نساخته بودید؟
برای اینکه فیلمنامه این نوعی به دستم نرسید. ضمن اینکه من فیلمسازم و موقعی که در دشت مغان زندگی میکردم. دیدن فیلم با دستگاه بتاماکس را رها نکرده بودم و "پییرو خله" گدار را میدیدم!. بنابراین آدم چند وجهی هستم و خوب توی این مملکت زندگی کردهام.
چقدر جنس آدمی مثل یحیی که یک کارگر است را میشناختید؟
زندگی و آدمهای طبقه کارگر را کما و بیش میشناسم. البته بخشی از کار تجربه تحقیق میدانی درباره شخصیت فیلمهاست و بخش مهم دیگر تخیل است. در فیلمسازی یک چیزهایی با تخیل به فضا و شخصیتها اضافه میشود. فکر میکنید این کاراکتر در چنین شرایطی این نوعی عمل میکند. یک بخشهای از کار را بازیگر به وجود میآورد. موقعی که سعید آقاخانی نقش یحیی را بازی میکند او هم یک شناختی از کارگر کارخانه و آدمی که یک سال زندان بوده دارد. بنابراین سعی میکند که درست نقش را کار دربیاورد.
آیا سعید آقاخانی گزینه اولتان برای بازی در فیلم بود؟
نه ، سعید گزینه اول نبود. برای انتخاب بازیگران این نقش به خیلی از بازیگران سینمای ایران مثل فریبرز عربنیا فکر کردم و مدت زمان زیادی درباره بازیگر این نقش فکر کردیم. تا انتخابمان تکراری و کلیشهای نشود. میخواستیم نقش بد نشود. جنس بازی را هم خیلی واقعی میخواستیم. بتدریج در این زمینه به یک بحران رسیدیم. روزی در دفتر دور هم بودیم و هرکسی اسمی را مطرح میکرد. مدیر تولید فیلم گفت میخواهم اسمی مطرح کنم که شاید باعث تعجب شما بشود و نام سعید آقاخانی را برد. با شنیدن این نام در دفتر سکوتی برقرار شد. من سکوت را شکستم و گفتم بگوئید بیاید. نمیدانستم چرا زودتر به یاد سعید نیافتادم. سعید آقاخانی همسایهام است و بیشتر روزها میدیدمش. سعید را بیشتر به عنوان بازیگر سریالهای کمدی میشناختم. اما تا مدیر تولید نام سعیـد آقاخانی را برد. من یاد فیلم سال قبلش "لامپ 100" افتادم و اتفاقا کار جدی ساخته بود و نه کمدی. پس این بازیگر به درام و کار جدی علاقه دارد.
انتهای پیام/
احمد محمد اسماعیلی