سرویس تئاتر هنرآنلاین: "پذیرایی" بیشتر از آنکه به تئاتر شبیه باشد، بیشتر شبیه به فیلمهای اصغر فرهادی و عبدالرضا کاهانی است. نمایشی شبه واقعی که در آن روابط خانوادگی و شلوغی آدمها مسیر پردازش قصه یا درام را مشخص میکند. این رویکرد شاید به ظاهر قابل قبول باشد اما در باطن به مصداق درست تئاتری از شکل طبیعتگرایانه یا چیزی شبیه به آن منجر نمیشود. برای همین باید با آن مخالفت کرد و اگر هم اصراری هست که چنین جریانی منجر به تئاتر بشود، باید به دنبال ارائه کدهای تئاتریتر رفت. تئاتر در صحنه و در یک نمای کلیتری نسبت به سینما که با دکوپاژ و لوکیشن در تنوع نماها نمایان میشود، اتفاق میافتد. بنابراین بدون الگوی حرکتی که میزانسن نامیده میشود، ساختار تئاتر از بین میرود. تو میتوانی حرکت را به دلخواهت تعریف بکنی اما این حرکت 2500 سال در شکل یونانیاش و در شکلهای هندی و چینیاش چیزی فراتر از این تاریخ پیشینه دارد. هیچکس بدون ارجاع به تاریخ تئاتر غربی و شرقی نتوانسته و نخواهد توانست به حرکتی نو در تئاتر برسد. الگوبرداری از ساختار فیلم واقعگرایانه هم هیچگاه ربطی به تئاتر نداشته و نخواهد داشت. بیایید آگاه شویم بر کارهایمان، آنگاه این مسیر ما را با نوآوری مواجه میکند.
برادران کاهانی هر دو چنین روالی را در کارهایشان تجربه کردهاند. رسول کاهانی در "به اتفاق خانواده" و ابوالفضل کاهانی در "پذیرایی"، زمانی پیش از یک رویداد شاداب را بررسی میکنند. یکی عروسی و دومی مراسم عقدکنان را در برگرفتهاند. اما پیش از این زمان موعد و شادابی اجتمالی شاهد تراژدی خواهیم بود. در "پذیرایی" تراژدی میتواند طلاق فاطمه، یکی از سه خواهر این خانواده باشد. همچنین مرگ نگهبان یک تراژدی است که علی (یکی از برادرهای این خانواده) مامور کنترل ساخت و سازهای غیرقانونی شهرداری میتواند یکی از عاملان این قتل باشد. همچنین تراژدی چهارشبنه سوری و صورت درب و داغون یکی دیگر از پسران خانواده به دلیل انفجار ترقه است. همچنین چیزهای دیگری که به گونهای در برهم ریختن روابط و بیچارگیهای پیرامونی تاکید میکند. این تراژدی در "پذیرایی" خیلی بهتر از نمایش "به اتفاق خانواده" نمایان میشود. اما شاید مرکز ثقل و خط و ربطهایش چندان معلوم نیست. اگر فقط یکی از این افراد محور میشد آنگاه بهتر میتوانستیم دربارهاش داوری کنیم. فاطمه (سوگل قلاتیان) و علی (نادر فلاح) هر دو قابلیت بیشتری برای دامن زدن به تراژدی دارند. طلاق یک زن که بین جامعۀ سنتی و مدرن سرگردان است خودش سوژهای است ناب برای پرداخته شدن. آن هم اینکه نقطۀ مقابل فاطی همانا یک جوان بازیگر تئاتر به نام حمید (رامین سیار دشتی) است. یعنی میشد این سوژه را سمت و سوی خاصتری هم داد. یک هنرمند که شیشهای (مواد مخدر صنعتی) و زنباره خوانده شده و حالا زن مناسبتی نمیبیند که این طلاق را پس از دو هفته همچنان ادامه دهد.
او عاشق حمید است و حتی حاضر است کتک بخورد و فحش بشنود اما همچنان همسرش باشد. او اتکایش به یک مرد است. زن هنوز سنتها را غالب بر خودش میداند هر چند به ظاهر نیز رفتار مدرن را هم پذیرفته است. اما حمید بازیگری است که دیدگاه مدرنی دارد و اگر اصرار بر بودن در یک رابطۀ زناشویی دارد به دلیل سادهای چون دلسوزی و ترحم است. اما حضور حمید تا استقرار یک رویداد دیگر که ازدواج مجدد است پذیرنده خواهد بود. رفتن به سمت اجرای "در انتظار گودو" با این بازنمایی موقعیت هیچگاه منطقی نیست، برای همین از کادر و ایدۀ اصلی بیرون است. اگر هم باز اصراری بر آن است باید دلایلش معلومتر باشد. در این نمایش تکگویی و رقص لاکی که رامین سیاردشتی از اجرای همایون غنیزاده با خودش به این نمایش آورده است دقیقا وصلۀ نچسب و ناجوری است که خیلی گل درشت به ذوق میزند. با تاکید میگویم که باید با تمهید و تفکر بهتری از این دو لحظه برای بازنمایی در یک نمایش شبهواقعگرایانه بهرهمند شد. مشکلی در تلفیق و الهام گرفتن و وام گرفتن از آثار دیگران بنا بر ماهیت بینامتنیت نیست اما باید دلایل محکمی برای این امر نوآورانه بجوییم. وگرنه دلبستگیهای سطحی بیشتر از پذیرندگی حس طرد شوندگی را در یک جریان معمول رقم خواهد زد.
در این نمایش برای بازیها بسیار جذاب و گیراست هر چند ماهیت تعریف شده و یکدستی بر آنها حاکم نیست. البته بخشهایی قابل قبول و بخشهایی رد شونده است. بازی قلاتیان زیباست و گویای زنی بیچاره و عاشق است اما رامین سیاردشتی در این رابطه به زیبایی بازی میکند اما بازی او در نمایش "در انتظار گودو" بیخط و ربط است. فروغ قجابگو خط اتصال درستی برای این بازیهاست و کسانی که در مدار این مرکز ثقل واقع شدهاند زیباتر تکاپوی حسی دارند مثل بازیگر پسری که به فرانسه جملاتی را ترجمه میکند!
نادر فلاحیان هم درست وارد عمل میشود. پیر پسری که دوست دارد پدری کند و بسیار قلدر است و به اشتباه گاهی مداخله میکند. داماد تازه حضورش با بازی درست نمایان نیست! رضا اخلاقی نمیتواند نقش رفیق را با تسلط و آمادگی ابراز کند. در صحنه حرکتش درست نیست، نگاهش اشتباه است و صدایش بیجهت میلرزد. او کسی است که آمده تا علی را متقاعد کند که پیش پلیس برود و توضیح بدهد که مرگ نگهبان چگونه به وقوع پیوسته است اما ترسش بیمورد است. علی نباید وحشتناک باشد چون در غایت این درام او قاتل نیست. بقیه بازیگران بینام کار بسیار افراطی و عصبی هستند و بی دلیل همه را در صحنه لت و پار میکنند. فکر میکنند این نوع حضور باز هم تئاتری است. تئاتر ضد خشونت است چون در آن انسان درک و معنا میشود. نمایاندن خشونت به شکل خشن در تئاتر اسمش تئاتر نیست! واقعگرایی هم در تئاتر حدود ثغوری دارد و در شیوههای تئاتریکال که هیچگاه نیازی به کتک زدن نیست! بیایید در تئاتر برای جسم و روان بازیگران ارزش قائل شویم، هر نوع لطمه و آسیبی حتی به شکل مشت و لگد و سیلی واقعی در تئاتر ممنوع است چون نیازی به آن نیست! این اسمش القای بازی حسی نخواهد بود. بازیگر در همۀ حالتها فقط دارد بازی میکند و تئاتر در بیان واقعیت میکوشد و هیچگاه واقعی نخواهد بود. همین!...