سرویس تئاتر هنرآنلاین: امروز پنج‌شنبه نهم بهمن‌ماه و در نهمین روز برگزاری سی‌و‌سومین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر، مجموعا 17 نمایش در سه بخش صحنه‌ای، خیابانی و رادیویی در قالب بخش‌های مختلف برای علاقه‌مندان تئاتر اجرا می‌شود که در میان این آثار پیشنهاد می‌کنیم تماشای 4 نمایش صحنه‌ای ˝کتاب‌ها˝، ˝وو WW˝، ˝صدای آهسته برف˝ و "کافه سایه" و نمایش‌ خیابانی ˝حایات˝ از دست ندهید.

نمایش "کتاب‌ها" محصول کمپانی کومونا از کشور لهستان امروز در قالب بخش‌های بین‌الملل و مسابقه بین‌الملل، ساعت 20 به مدت 65 دقیقه در سالن اصلی مجموعه تئاتر شهر روی صحنه می‌رود.

این نمایش که پیش از این در جشنواره‌های مختلف لهستان همچون؛ "کراکوف"، "بیالیشتوک" و هنرهای معاصر شرکت کرده با یک گروه 11 نفره در سالن اصلی تئاتر شهر اجرا می‌شود. مهم‌ترین نکته در اجرای این اثر، قصه‌گویی است. گروه نمایشی بدون هیچ مقدمه‌ای به سراغ قصه‌گویی می‌رود و تماشاگر را وادار می‌کند با علاقه ببیند و کشف کند.

این نمایش در سه بخش به تصویر کشیده می‌شود. بخش نخست، "کتاب مخترع" به ریچارد با کمینستر فولر (آرشیتکت آمریکایی) که گنبد ژئودزیک (گنبدِ ساخته شده با سطوحِ هندسیِ) را ابداع کرده، تقدیم شده است. او نویسنده کتاب "زمین، فضاپیما" است که جایگاه سیاره زمین در جهان هستی را بررسی می‌کند. بخش دوم نمایش "کتاب آتش انداز" داستان ییک امپراتور چینی را بازگو می‌کند. این امپراتور، ناوگان عظیمی می‌سازد که توانایی سفر دور دنیا و تصرف همه آبهای جهان را دارد. اما او تنها کاری که می‌کند، فرستادن هدایای مختلف برای پادشاهان هند و موگادیشو است. بعد از آن هم دستور می‌دهد که همه کشتی‌ها سوزانده شوند. بخش آخر این نمایش نیز "کتاب باغ" است که در جستجوی آرامش و صلح، بعد از به انجام رساندن درست کارهاست. این مکان جایی در میانه (برزخ) است. ولی حتی آن‌جا هم آن طور که باید باشد، نیست.

نمایش "وو WW" جدیدترین کار تینو صالحی دومین پیشنهاد ما برای نهمین روز جشنواره است که در دو نوبت 17 و 19 در قالب بخش‌های مسابقه بین الملل و تازه‌های تئاتر ایران در تالار حافظ اجرا می‌شود.

صالحی درباره نمایش خود گفته: نمایش "wow" یا به قولی "وو" به معنی جهان زن، داستان زنی در غربت را روایت می‌کند. این زن ده سالی است به دلایلی در یک کارگاه عروسک سازی مخفی شده و نمی‌تواند از آنجا خارج شود. وی از طرف صاحب آنجا و شوهرش تحت فشار قرار می‌گیرد و در پایان به خود زنی می‌افتد.

این کارگردان افزوده: من سعی کرده‌ام ساختار دیالوگ گویی منسجمی که در تئاتر مرسوم است به هم بریزم. صحنه‌هایی مونولوگ است که نباید باشد، در صحنه‌هایی تکرار کلماتی است که نباید باشد، جاهایی با گونه‌ای از حرف زدن منقطع رو به روییم که نباید چنین بیانی داشت و تمامی این‌ها جایگزین یک کلیشه شده به نام لهجه. اگر کلیشه شده کار می‌شد، از لهجه استفاده می‌کردم.

او درباره شیوه اجرایی نمایش توضیح داده: شیوه اجرایی این نمایش بیشتر تمرکزی است که بر تماشاگر دارد. جایگاه تماشاگر را تغییر می‌دهم و از حالت دو سویه خارج می‌کنم. این کار بر اساس تجربه‌ای که پیش از این از 1900 به بعد انجام شده است اما چون نتیجه‌ای در بر نداشته این تجربه باز هم تجربه‌پذیر است.

صالحی در ادامه با اشاره به جمله آنتونن آرتو جمله‌ای دارد که می‌گوید "در آرزوی تئاتری هستم که به جای این که مخاطب تئاتر را در بر بگیرد و یا مخاطب رو به روی تئاتر باشد، تئاتر، مخاطب را در بر بگیرد" می‌افزاید: براساس این جمله جای تماشاگر را عوض کردم. تماشاگر مشارکت نمی‌کند اما مشارکت ذهنی دارد و خودش را در جایگاه بازیگران می‌بیند.

این بازیگر و کارگردان تئاتر در ادامه درباره طراحی صحنه این نمایش نیز عنوان کرده: در این نمایش از طراحی پیچیده‌ای استفاده نکردم بلکه طراحی من بر اساس سالن حافظ است و هر آنچه در سالن حافظ می‌بیند. اگر قرار بود جای دیگری کار می‌کردم، هر آنچه در کل ساختمان بود، دکور من می‌شد.

"صدای آهسته برف" نوشته مشترک جابر رمضانی و پیام سعیدی با کارگردانی جابر رمضانی، سومین پیشنهاد ما برای امروز است که ساعت 17 و 20 به مدت 70 دقیقه در قالب بخش های مسابقه بین الملل و مرور تئاتر ایران در سال 1393، در تالار سمندریان تماشاخانه ایرانشهر اجرا می‌شود.

جابر رمضانی کارگردان نمایش "صدای آهسته برف" درباره این نمایش می‌گوید: این نمایش به لحاظ موقعیت خاص و ناب نمایشی که دارد تجربه متفاوتی است برای مخاطبان و در دایره زیبایی‌شناسی آن‌ها قطعا نمایش متفاوتی خواهد بود.

او می‌افزاید: داستان این نمایش درباره یک خانواده است که در روستای کوهستانی زندگی می‌کنند و برف آن‌قدر در این منطقه سنگین است که کوچک‌ترین صدا منجر به ایجاد بهمن می‌شود. سکوت خانواده را برای اجتناب از این اتفاق نشان می‌دهد و ما را در فضای متفاوتی قرار می‌دهد. برخلاف آن‌چه که فکر می‌شود، این نمایش هم دیالوگ دارد، هم اکت، اما بنا به شرایط خود نمایشنامه همه اتفاقات در یک صدای آهسته قرار دارد. در این نمایش طراحی صدا مهم‌ترین ویژگی آن محسوب می‌شود، که بامداد افشار کار طراحی سکوت را در این نمایش برعهده دارد.

رمضانی با اشاره به سبک اجرایی "صدای آهسته برف" اضافه می‌کند: سبک اجرایی این نمایش فضا و اتمسفر است و عنصر مهم و قالبی است. شاید یکی از مهم‌ترین تجربیات متفاوت برای تماشاگران هم همین باشد. چرا که "صدای آهسته برف" شبیه دیگر نمایش‌ها نیست که مخاطب با خیال راحت به صندلی تکیه داده و مطمئن باشد همه چیز را دریافت می‌کند و اتفاق خاصی رخ نمی‌دهد. در واقع در این نمایش جزئیات پیش برنده داستان است و تماشاگرباید با دقت نظر بیشتری کار را ببیند.

او خاطر نشان می‌کند: یکی از ویژگی‌های نمایش "صدای آهسته برف" وجود یک آشوب درونی است که باید دید چقدر اتفاق می‌افتد. تماشاگر برخلاف پوسته ظاهری و بیرونی کار که با یک نمایش آهسته، طرف است، با یک آشوب که درون او اتفاق می‌افتد روبروست و تا انتها کار را دنبال می‌کند. این آشوب ممکن است بهمنی باشد که آدم‌ها را مورد خطر قرار می‌دهد. از سوی دیگر داستان دیگری در دل نمایش وجود دارد و شیوه اجرایی و طراحی صحنه تزئینی نیست و کاربردی است و جزیی از نمایش است. به همین دلیل نیز ما در تمرینات نیز با این دکور کار کردیم، چرا که جزء لاینفک نمایش است. ما با یک تیم متخصص همراه بودیم و با انتخاب‌های درست از تمام ارکان بهره گرفتیم. سعی کردیم از آدم‌های متخصص درهر حوزه استفاده کنیم تا یک نمایش کامل و به معنای کلمه حرفه‌ای را برای مخاطب به اجرا بگذاریم. در واقع برای تمام ارکان نمایش دقت نظر و وسواس وجود داشته است و همین امر هم فکر می‌کنم باعث شده تا استقبال خوبی از کار صورت بگیرد و نظرات مثبتی وجود داشته باشد.

رمضانی در پاسخ به این پرسش که چرا از این شیوه و سبک اجرایی بهره گرفته است، عنوان کرده: دو ضرورت اجرایی برای من وجود دارد. یکی خود شیوه اجرایی نمایش است، چرا که تئاتر ما در حوزه فضا و اتمسفر تئاتر غنی نیست و تجربیات بسیار خوبی را برخی اساتید در دهه 40 انجام دادند و بعدها کمابیش سایر دوستان آن را اجرا کردند و بعد هم رها شد به گونه‌ای که در دایره زیبایی‌شناسی‌ مخاطب این تئاتر جای کمتری دارد و ضرورت دارد با آن بیشتر آشنا شوند. دوم ضرورت تماتیک و محتوایی آن است و بیشتر از هر اتفاقی این نمایش درباره اعتراض و صداست. این که چقدر آدم‌ها همراه یک خفقان هستند و چطور جلوی آن می‌ایستند و این ضرورت در جامعه امروز وجود دارد.

چهارمین پیشنهاد ما برای نهمین روز جشنواره تماشای نمایش "کافه سایه" نوشته ابراهیم عادل‌نیا با کارگردانی مجید واحدی‌زاده از اردبیل است که در تالار استاد انتظامی خانه هنرمندان ایران ساعت 17 و 19 به مدت 60 دقیقه اجرا می‌شود.

مجید واحدی‌زاده کارگردان نمایش درباره روند شکل‌گیری این اثر نمایشی گفته: از ابتدای سال، نمایشنامه های تولید شده توسط گروه‌مان را به شکل نمایشنامه خوانی اجرا می‌کردیم. این نمایشنامه نیز یکی از تولیدات گروه بود که توسط ابراهیم عادل‌نیا، یکی از اعضای گروه نوشته و خوانش شد. این متن از قابلیت‌های اجرایی کافی برخوردار بود، بنابراین به جشنواره سراسری سوره ماه راه یافت و سپس به عنوان اثر برگزیده راهی فجر شد.

او در ادامه افزوده: این نمایش به بررسی یک اتفاق در سه دوره زمانی متفاوت، حال، دهه 40 و دوره قاجار می‌پردازد.

واحدی‌زاده با اشاره به شیوه‌های اجرایی نمایش "کافه سایه" اظهار کرده: تلاش کردیم در این اجرا از نمایش ایرانی و انتزاعی بهره ببریم. در نمایش از عروسک‌های خیمه شب بازی استفاده کردیم، در واقع از عروسک‌ها به سمت آدم ها می‌رویم.

بهار دالوند، مجید واحدی‌زاده، علی دانش، فرشید سلامت، نوید واحدی‌زاده و کیوان باقلچی بازیگران این هستند.

تماشای نمایش خیابانی حایات را از دست ندهید

مهدی صالحیار نویسنده و کارگردان نمایش "حایات" که فردا ساعت 16:30 در محموطه تئاتر شهر اجرا می‌شود، در رابطه با نام و داستان این اثر می‌گوید: حایات، واژه‌ای کردی به معنی حیات و زندگی است. موضوع این نمایش در خصوص حمایت از کودکان سرطانی است و براین اساس، شخصیت‌ها و کاراکترهای نمایش همگی کم سن و سال هستند.

این کارگردان که از شهر مرند در جشنواره امسال شرکت کرده است، ادامه داده: در این نمایش، تعدادی کودک، طی یک داستان کوتاه از هم سن و سالان خود که مبتلا به بیماری سرطان هستند، حمایت می‌کنند و زندگی را به آنان باز می‌گردانند.

صالحیار با بیان این‌که این نمایش از جمله کارهای فولکلوریک است که داستانی امروزی را روایت می‌کند، خاطرنشان کرده: تقریباً نزدیک دو سال است که با کودکان کم سن‌و‌سالی که روی فرم حرکات بدنی و رقص تسلط دارند، برای اجرای این نمایش تمرین کرده‌ایم.

انتهای پیام /