سرویس تئاتر هنرآنلاین: آلمانیها دیگر یکی از مهمترین کشورهای دارندۀ تئاتر به شمار میآیند بنابراین دیدن هر کاری از آنها -حتی در سطح دانشگاهی- بسیار دیدنی است. در این نمایش هم که شکل یک بازی گرفته شده است، سعی شده تا برداشتی آزاد و تخیلی دگرگونه از اودیسۀ هومر (نویسنده یونان باستان) را به تماشا بگذارند. این نمایش به گفتۀ کارگردانش، بازسازی یا داستان واقعی اسطوره هومر نیست، بلکه دورنمای برگشتپذیری است که در زمان و مکان فعلی تجربه شده است. "کمپلکس اودیسه"، بازگویی یک شعر حماسی و قدیمی یونانی با زبان چندلایه امروزی و سفر اولیس (ادیسیوس) در کنار خانهبهدوشهای قرن بیست و یکم است. تماشاگران، شخصیت اصلی نمایش را در یک ادیسه ازنفس اُفتاده میبینند، او واقعیت را پشت سر میگذارد.
"کمپلکس اودیسه"، تماشاگر را به سفری بین واقعیت و خیال دعوت میکند. عناصر درونی و پنهان این نمایش، برای یافتن هویت کامل و واقعی به تصویر کشیده میشوند. بنابراین نوع نگاهی ذهنی بر کلیت اجرا غالب است. بازیگر میخواهد رودرروی مخاطب این حس اولیه را بدهد که شما دارید همزمان با ما وارد یک سفر خیالی خواهید شد. اما این سفر ریشه در واقعیتهای تلخ اجتماعی دارد. اینکه آدمهایی کیش و مات شده که اصطلاحا بیخانمان نامیده میشوند، محل چالش با قهرمان خیال انگیز نمایش کمپلکس اودیسه است.
او در ابتدا با اسلاید دربارۀ جهانی میگوید که در یک سفر دریایی مورد مکاشفه واقع میشود. این وضعیت به جریان بازی کمک میکند که او دقایقی امکانات یک سفر را مهیا گرداند. پس از این خواهد بود که آدمها به چالشی در جهان پیرامونی دعوت خواهند شد. ذن در اختیار مجریان کار است. همه انگار به جای بازیگر سوار بر کشتی شدهاند. این کشتی دقیقا یک میز و پرده سهپایه دار اسلاید است. باد هم از پنکه معمولی پایهدار وزیده میشود و باران هم از سقف بریده میشود. حالا در آب غرق شدنی است و شنا کردنی طولانی برای اینکه منجر به نجات از آب شود. او به حاشیۀ دریا میرسد و سر از دار و درخت و کلبهای در میآورد و انگار زنی مشرقی (شاید هم ژاپنی) مرد را کمک میکنند تا خودش را برای ادامۀ سوار آماده کند.
او همچنین در این هزار تو همچنان در تکاپو است. بین بازیگر در صحنه و آنچه تصویر واقعی است و بر پردۀ بزرگ آنچه نمایان میشود رفت و برگشتی است. بنابراین تصویر و واقعیت میتواند بیانگر فعل و انفعالات واقعی در جریان این سفر و در واقع تکاپوی ذهنی باشند. رفت و برگشت از صحنه به تصویر و بر عکس هم چنین رویا و واقعیتی را پیش رویمان قرار میدهد و این دلالتی آشکار برای حضور ذهنی در بطن کار خواهد شد.
ما قرار است همۀ سفر را در این هزارتوی معماگونه دنبال کنیم. هدف هم مستحیل شدن در جریان واقعی زندگی است. ماجراجوییهایی که به بریدن از نظم موجود منجر خواهد شد.
هدف بریدن از نظمی است که انگار دست و پاگیر است. این سفر ذهنی و روانی است و ما را به گونهای تعالی میرساند. البته منظور از تعالی به شناخت برمیگردد. بخشی از این شناخت تجلی و نمود عینیاش را در زندگی افراد مات شده و بیخانمان نشان میدهد. شاید این نوعی رویارویی و چالش با دنیاست که سفر روح را متعالی میگرداند. شناختی عارفانه که ما را به جایی دیگر میبرد. جایی که در آن هیچ مشخصۀوجود ندارد.
رضا آشفته