به گزارش هنرآنلاین به نقل از روابط عمومی سی و سومین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر، این کارگردان شناخته شده کشورمان، در نخستین جشنواره تئاتر فجر در بهمن 61، با نمایش "خانات"، جوایز اول نویسندگی، طراحی و کارگردانی را دریافت کرد. او همچنین در سال 62، به خاطر نمایش "مظلوم پنجم" موفق به کسب عنوان کارگردان برتر جشنواره دوم تئاتر فجر شد.
رضا صابری که از سال 61 تا سال 90 حدود 17 نمایش را در دورههای مختلف جشنواره فجر روی صحنه برده است، میگوید: دوره اول جشنواره، با گروه هنرمندان تئاتر مشهد، نمایش "خانات" را اجرا کردیم که مبتنی بر عناصر و شاخصههای نمایش ملی و ایرانی بود. این شیوه را سالهای بعد هم پیش گرفتم و همیشه به آن اعتقاد داشتم و دارم. در دوره دوازدهم جشنواره تئاتر فجر هم با نمایش "شنا در آتش" شرکت کردم و در دوره سیام با نمایش "خون رقصه" حضور داشتم.
این نمایشنامهنویس با اشاره به شیوه کارهایش توضیح میدهد: در نمایشهای ایرانی از ادا و اطوار خبری نیست و سرشار از صداقت است. من همیشه در کارهایم از آنچه که در تعزیه، بازیهای نمایشی سنتی و فرهنگ اقوام ایرانی آموختهام و مردم نیز با آنها ارتباط قوی داشتهاند، بهره بردهام. بدون شک لحنها، رقصها، مراسم و سنن ما برای جامعه ایرانی جذابتر است.
او با بیان اینکه چنین شیوهای در آغاز راه با مسائل و موانعی روبه رو بوده است، اظهار میکند: طبیعی است که در آغاز راه، از همان جشنواره سال 61، برخوردها و اتفاقات عجیبی برایمان اتفاق افتاد، اما ما ایستادیم و با قدرت کار کردیم، زیرا به تئاتر اعتقاد داشتیم. معتقد بودیم تئاتر این سرزمین باید سرو سامان پیدا کند.
این کارگردان با اشاره به این که جشنواره فجر را پیشانی تئاتر جمهوری اسلامی ایران میداند، میگوید:از نخستین سالی که جشنواره تئاتر فجر راهاندازی شد، اتفاقی شکل گرفت که به واسطه آن ما وارد حوزه جدیدی از هنرهای نمایشی کشور شدیم. بعد از آن، جشنواره فجر شکلی بینالمللی پیدا کرد و اکنون به استقبال سی و سومین دوره خود میرود.
رضا صابری ادامه میدهد: با شکل گیری این رویداد هنری، نویسندگان و کارگردانان خوبی به کشور معرفی و به بدنه تئاتر اضافه شدند. این اتفاقات محصول جشنواره بین المللی تئاتر فجر است. این رویداد برای بسیاری از هنرمندان شهرستانها یک آرزوست؛ جایی که علاقمندند تا در آن کارشان را نشان و در معرض قضاوت قرار دهند.
او در پایان تاکید میکند: ما متاسفانه تئاتر ایرانی را فراموش کردهایم. این وظیفه بدنه جشنواره فجر است که از تئاتر ملی حمایت کند. زیربنای فجر بایستی اشاعه تئاتر ایرانی باشد.
شرط سنی بخش نسل نو جشنواره تئاتر فجر باید برداشته شود
حسین فداییحسین میگوید نوع نگاه کارگردانان بخش نسل نو به شیوههای اجرایی آثارشان در جشنواره امسال قابل توجه بود. عضو هیئت انتخاب بخش نسل نو این دوره از جشنواره در رابطه با ویژگی آثار پذیرفتهشده، گفت: واقعیتش تفاوت خاصی میان آثار فرستاده شده برای بخش نسل نو و سایر بخشها وجود نداشت. به عبارت دیگر میان متنهای بخشهای مختلف مرز بندی مشخصی ندیدم.
او تاکید کرد: اگر برنامه مشخصی تدوین شود تا تجربههای متفاوت بتوانند در این بخش حضور یابند، بدون شک آثار از جایگاه بالاتری برخوردار خواهند شد. جوان بودن کافی نیست، بنابراین شرط سنی نباید ملاک پذیرش اثر در بخش نسل نو باشد.
این پژوهشگر تئاتر با اشاره به سطح کیفی آثار پذیرفته شده در بخش نسل نو توضیح داد: در حوزه متن با اتفاق خاصی روبهرو نبودیم. مهمترین نکته در این بخش، حوزه اجرا بود. نگاه جدیدی در تعدادی از آثار راه یافته وجود داشت که قابل توجه بود.
فداییحسین در ادامه صحبتهایش در رابطه با شکلگیری تعدادی از نمایشهای کارگردانان جوان با بهرهگیری از شیوه کارگاهی خاطرنشان کرد: آثار کارگاهی به دلیل آنکه متن از پیش تعیین شدهای ندارند، قابل توجهاند. اما گروهها باید از دراماتورژ یا نویسنده حرفهای استفاده کنند، زیرا حرکت کارگردان به تنهایی ممکن است نمایش را به سمتی ببرد که نتواند تبدیل به درام محکم و استخوانداری شود.
او در مورد لزوم بازبینی مجدد تعدادی از نمایشهای این بخش از جشنواره گفت: بازبینیها شکل پیشنهادی دارند، یعنی ما پیشنهاداتی را برای ارتقاء کیفیت یا نکاتی که توسط گروه مورد غفلت قرار گرفته بود، مطرح کردیم تا آنان دنبال کنند.
تندیسهای جشنواره بهتر است کم شود
تینو صالحی از جمله کارگردانانی است که در بخش تازههای تئاتر ایران با نمایش "وُو" (wow) حضور دارد.
او در باره متن این کار گفت: این نمایشنامه اولین متنی است که به صورت مستقل نوشتهام و به گونهایست که میبایست حتماً در اجرا دیده شود تا بتوان روی آن حرف زد. من ذاتاً نویسنده نیستم و با توجه به طرحی که روی این کار داشتم، آن را نوشتم، به همین دلیل بسیار اجرایی است. متن نمایشنامه بالغ بر بیست و چند صفحه است، اما در اجرا متفاوت خواهد بود.
این کارگردان، زبان را موضوع محوری این اثر دانست و ادامه داد: نمایش، روانشناسی زبان زنی در غربت است. او ساکن کشوری دیگر است و شناختی نسبت به زبان آنجا ندارد، بنابراین مشکلاتی برایش به وجود میآید. بر این اساس در کار به شدت بر زبان و بازیهای زبانی تاکید میشود و تماشاگران با شیوه دیالوگگویی تازهای روبهرو خواهند شد.
او در مورد فرم اجرایی این اثر عنوان کرد: فرم کار، بیشتر بر مبنای جایگرفتن تماشاگر در صحنه است. این نمایش، ساختار تئاتر یکسویه را میشکند.
صالحی با بیان اینکه نمایش "وُو" برای سالن حافظ نوشته شده است، اظهار کرد: ما با تلاش بسیار و هماهنگیهایی که با بنیاد رودکی داشت، توانستیم بازبینیمان را هم در این سالن انجام دهیم. این نمایش قابلیت اجرا در سالن دیگری را ندارد، چراکه طرح کار بر اساس این مکان نوشته شده است و از تمام سالن استفاده کاربردی میشود.
او با تاکید بر اینکه کار ساختارشکنی را به صحنه میبرد، یادآور شد: تغییرات و ساختارهای متفاوتی برای کار ایجاد شده است، این تغییرات در زمینه بازیگری، متن، طراحی لباس، نورپردازی و صحنه بوده است. چنین تجربهای برای اولین بار بسیار جالب بود، زیرا نمی دانستیم با چه بازخودی از سوی تماشاگران روبهرو میشویم. خوشبختانه روز بازبینی، چند تماشاگر در کنار بازبینها در سالن حضور داشتند که بازخورد مناسبی نشان دادند.
این کارگردان با اشاره به اینکه طی پنج سال گذشته، در چهار دوره از جشنواره تئاتر فجر حضور داشته است، توضیح داد: در این چند سال دبیران مختلفی کار کردهاند و جشنواره تغییرات بسیاری داشته است. شاید سال گذشته یکی از سختترین دورههای جشنواره بود که ما آن را پشت سرگذاشتیم. امسال اردشیر صالحپور به عنوان دبیر جشنواره از پشتوانه اجرایی و علمی تئاتری خوبی برخوردار است و با بیشتر گروههای تئاتری و مسائل آنها آشناست. این نکته مثبتی است که ما در رویکرد مدیریتی باید آن را مدنظر بگیریم، نه آنکه فردی بیاید و هیچ شناختی از تئاتر نداشته باشد.
او یادآور شد: یکی از مسائلی که تئاتر فجر با آن روبهروست، در بخش چشمانداز سابق که امسال تحت عنوان تازهها میشناسیم، آنست که تعهد اجراییاش از بین رفته است. پیش از این همه میدانستند کارهایی که در این بخش حضور دارند، اجراهای عمومی در سالنهای خوب خواهند داشت، به همین دلیل افراد نامدارتری در این بخش شرکت میکردند.
تینو صالحی افزود:نکته دیگر، تعدد جوایز است، به گونهایکه هر کس به جشنواره بیاید، میتواند تقدیرنامه و تندیسی با خود به خانه ببرد. زمانیکه ما دانشجو بودیم، یک بخش بینالملل بود که تندیس تنها به نفرات برتر آن تعلق میگرفت و هرکس آن را دریافت میکرد، خوشبختی به سمتش میآمد، اما اکنون اینگونه نیست. امیدوارم در سال های آینده تنها یک بخش و تنها یک تندیس باشد.
آزاده صمدی، بهاره کیان افشار، بهرام افشاری و علیرضا مهران بازیگران نمایش "وُو" هستند.
سی و سومین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر از اول تا دوازدهم بهمن ماه به دبیری اردشیر صالح پور برگزار میشود.
انتهای پیام/