سرویس مد و لباس هنرآنلاین: صنعت مد یکی از صنایع پیچیده و عظیمی است که در سراسر دنیا عده زیادی را به خود مشغول کرده است. کار گروهی و استفاده از تواناییهای افراد مختلف، اولین اصل در این صنعت است. اگر چه طراحانی وجود دارند که به تنهایی و برای مخاطبان محدود خود طراحی لباس انجام میدهند، اما نقش اصلی در این صنعت بر عهده طراحان لباس و برندهایی است که لباسهای آماده را برای عموم مردم جامعه عرضه میکنند.
از سوی دیگر بسیاری از طراحان لباس تمایل دارند لباسهای خاصی طراحی کنند که ویژگیهای هنری آن بیشتر باشد، لباسهایی که مخاطب خاص دارد و در هر موقعیتی قابل استفاده نیست. با توجه به این نکات بسیاری از طراحان مطرح دنیا آثار خود را در دو بخش با مخاطب عام و خاص عرضه میکنند. این لباسها از نظر مواد به کار رفته، شیوه طراحی، جایگاه استفاده، قیمت، محل عرضه، مخاطب و... متفاوت هستند و همین تفاوتها کمک میکند که یک برند در میان اقشار مختلف جامعه طرفدار داشته و قابل استفاده باشد.
اما صنعت پوشاک در ایران داستان دیگری دارد. تولیدیهای لباس از سالها پیش در کشور ما مشغول به کار بوده و لباسهایی برای عموم جامعه تولید میکردند. در طول سالها مد در ایران یا وجود نداشته و یا تحت تاثیر مدهای خارجی بوده است. بر همین اساس مقولهای به نام طراحی مد در ایران وجود ندارد و تنها چند سال است که موضوعی به نام طراحی لباس مورد توجه عدهای از مردم قرار گرفته است.
با ایجاد رشته طراحی لباس در دانشگاهها، موج جدیدی در پوشاک ایرانی شکل گرفت که در آغاز محدود به عدهای خاص و جمعهای کوچک بود. طراحان لباس در مزون خود طرحهای متفاوت یا به اصطلاح هنری را برای مشتریان خاص خود تولید میکردند و کمکم دیده شدن این لباسها در اجتماع عده بیشتری را به آنها علاقهمند کرد. همین موضوع باعث افزایش روزافزون مزونها شد و بخشی از افراد جامعه به جای خرید لباسهای روزمره خود از محصولات تولیدی، آنها را از مزونهای شخصی تهیه کردند.
استقبال از طرحهای جدید و لباسهای متنوع باعث شد تولیدیهای لباس هم که سالها بی توجه به خلاقیت و تنوع، به تولید طرحهای تکراری مشغول بودند شیوه جدیدی در پیش بگیرند. عدهای از آنها تصمیم گرفتند از طراحان لباس در کار خود کمک بگیرند تا برای مشتریانی که با دیدن رسانههای مختلف داخلی و خارجی، دیدگاه جدیدی به لباس پیدا کرده بودند محصولاتی متنوع و جذاب تولید کنند. اما در سوی دیگر تولیدکنندگانی بودند که راه کم خرجتری را انتخاب کردند و با استفاده از تصاویر لباسهای طراحان مختلف در فضاهای مجازی به کپی کردن و تولید انبوه طرحهای آنان پرداختند.
در چند سال گذشته طراحان لباس و تولیدکنندگان نظرات متفاوتی نسبت به کار یکدیگر داشتهاند و معمولا هر کدام از طرفین، دیگری را متهم به عدم آگاهی یا ناتوانی از ارائه کار مناسب دانستهاند. اختلاف نظر در مورد چگونگی طراحی لباس برای عموم، نحوه محاسبه هزینه طراحی لباس، ترس از کپی شدن طرحها و... از نکاتی است که در صحبتهای هر دو گروه شنیده میشود.
تولید کننده نمیتواند بر اساس سلیقه خاص تولید کند
بهامین رنجبریان تولیدکنندهای است که عقیده دارد یک تولیدی وقتی میتواند طرح اختصاصی تولید کند که بتواند آن را ثبت کند تا تولیدیهای دیگر از آن کپی نکنند. او در مورد شرایط استفاده از طرح یک طراح لباس به هنرآنلاین گفت: شاید یک طراح لباس طرح بسیار زیبایی برای مانتو داشته باشد ولی ما که کار خود را در سراسر ایران پخش میکنیم نمیتوانیم بر اساس سلیقه خاص تولید کنیم. صنف تولیدکننده به اکثریت توجه دارد و برای عامه مردم لباس تولید میکند. اگر من قصد تولید 200 مانتو داشته باشم میتوانم از یک طرح خاص استفاده کنم اما لباسی که باید به شهرهای مختلف ارسال شود باید همه جا قابل پذیرش باشد، در غیر این صورت مشتری خود را از دست میدهیم.
قابل تولید بودن طرحها نیز یکی دیگر از نکاتی است که همواره مورد مناقشه قرار میگیرد. عدهای از طراحان لباس عقیده دارند تولیدیها توان دوخت طرحهای آنها را ندارند و از سوی دیگر تولیدکنندگان عقیده دارند طراح به قابل تولید بودن طرح خود توجه نمیکند. آنها عقیده دارند زیبا بودن طرح روی کاغذ دلیل بر زیبایی آن در هنگام تولید نیست و حتی ممکن است طراح به دلیل عدم آشنایی با نوع پارچه، الگوسازی، دوخت و... لباسی را طراحی کند که پس از اجرا هیچ جذابیتی نداشته باشد.
اولویت جنبه مالی بر کیفیت
اما شبنم مختاریان طراح لباس جوانی است که عقیده دارد تعیین نوع پوشش مردم در درجه اول به دست تولید کننده است و عده کمی از مردم به لباسهای طراحی شده در مزون دسترسی دارند. او از تولید انبوه کارهایش هم استقبال میکند و در عین حال با اشاره به تفاوت کار در مزون و تولیدی عقیده دارد هماهنگ کردن طراحی لباس با تولیدی دشوار است. مختاریان به هنرآنلاین گفت: تولیدی میخواهد قیمت محصول را پایین بیاورد و محدودیتهایی به وجود میآورد که برای طراح آزارنده است. علاوه بر این تولیدی بیشتر به جنبههای مالی کار اهمیت میدهد و کیفیت در مرحله بعدی قرار دارد. همچنین یک مدل خاص که در مزون طرفدار زیادی دارد ممکن است دور ریز پارچه زیادی داشته باشد و تولیدی با محاسبه مقدار دور ریز در تولید انبوه، از آن طرح صرف نظر میکند.
طراحانی شکننده و نبود مجالی از سوی تولیدکننده
ناهماهنگی بین طراح لباس و تولیدکننده شاید به این دلیل باشد که هر کدام از آنها فقط به کار خود فکر کرده و نظرات یا شیوه کار طرف دیگر را در نظر نمیگیرد. فرامرز احمدی نژاد، تولیدکنندهای است که به مشکلات هر دو طرف توجه کرده و به هنرآنلاین گفت: طراحان لباس معمولا برای دل خودشان طرح میزنند و روی چیزی که دوست دارند تمرکز کرده و به سایر مسائل تولید فکر نمیکنند. طراحان معمولا ظریف و شکننده هستند و اگر به کار آنها کوچکترین ایرادی گرفته شود ناراحت میشوند و احساساتی با موضوع برخورد میکنند. از سوی دیگر تولیدکننده هم مجالی برای طراحان تحصیل کرده در نظر نمیگیرد تا موقعیتی برای آزمون و خطا داشته باشند. تولیدکننده میخواهد طراح فوری کار خوب و بدون اشکال ارائه دهد تا آنها به مطلوب خود برسند. به اعتقاد من هم تولیدکننده باید به طراح فرصت دهد تا خود را با محیط کار وفق دهد، و هم طراح باید صبر و حوصله به خرج دهد تا تفاهمی بین آنها برقرار شود و از ظرفیتهای یکدیگر بهره ببرند. از طرف دیگر طراح باید دانش خود را برای تولید در تیراژ بالا به کار برد و بداند ریسک تولید با در نظر گرفتن هزینههای کارگر، مواد اولیه و... بسیار بالاست. پس او باید همه این مشکلات را درنظر بگیرد و بعد شروع به طراحی کند.
بازگشت سریع سرمایه مناقشه طراح و تولیدکننده
طراحان لباسی که سابقه همکاری با تولیدیها را دارند دیدگاه متفاوتی نسبت به سایر طراحان دارند. ترانه فضل علیزاده که به عنوان طراح با تولیدهای لباس همکاری کرده است میداند که هر تولیدی با یک قشر مخاطب سر و کار دارد و باید حتما خواستههای آنها را تامین کند. او در مورد شیوه کار خود به هنرآنلاین گفت: گاهی اوقات ما طرحهایی میزنیم که ممکن است خیلی دیر مورد قبول مردم واقع شود و با توجه به اینکه تولیدیها به فکر بازگشت سریع سرمایه هستند نمیتوانند منتظر بمانند که آن طرحها جا بیفتد و از خیر اجرای آن میگذرند. طراح وقتی در مزون خود کار میکند محدودیتی برای کار ندارد و هر ایدهای داشته باشد را عملی میکند اما در تولیدی محدودیت زیادی در مورد طرح و رنگ وجود دارد و به همین دلیل نمیتوان تنوع زیادی در کارها ایجاد کرد.
با توجه به این نکات طراحان لباس باید توجه داشته باشند که کار در تولیدی و مزون دو مقوله جدا و کاملا متفاوت هستند. تولیدیها چهارچوب مشخصی دارند و با توجه به سرمایه زیادی که در کار خود صرف میکنند توجه آنها بیشتر از طراحی و خلق مد به فروش محصولات است. از سوی دیگر تولیدکنندگان هم اگر به سرمایهگزاری بلند مدت فکر کرده و با بهره گیری از طرحهای خلاقانه طراحان لباس، هویت خاصی در محصولات خود ایجاد کنند میتوانند مشتریان بیشتری را به خود جلب کرده و در ارتقای سطح سلیقه جامعه تاثیرگزار باشند.
انتهای پیام/