سرویس مد و لباس هنرآنلاین: بهنود جواهرپور در خانوادهای اهل هنر و فرهنگ رشد کرد. پدرش، سعید جواهرپور، اولین تولیدکننده تجهیزات کوهنوردی و کمپینگ در ایران بود که از 50 سال پیش طراحی و تولید تجهیزات کوهنوردی را انجام میداد. او که استاد دانشگاه علم و صنعت بوده چند کتاب در مورد کوه، بهمنشناسی و طبیعت نوشته است. مادرش در زمینه پارچه فعالیت میکرد و عمویش، ناصر جواهرپور، خوشنویسی است که قرآن را کتابت کرده و در زمینه خط ناخنی هم تخصص دارد. رشد کردن در این فضا باعث شد بهنود به طراحی لباس علاقهمند شده و سرانجام برند خود را به نام behnoode در ایتالیا ثبت کند. او که برای افرادی مانند ماریو مارچی بازیگر ایتالیایی، شاهرخ خان، خانواده فِراری، شیخ محمد بن سعید آل نهیان و... طراحی لباس انجام داده است قصد دارد کار طراحی لباس را در ایران ادامه دهد. با بهنود جواهرپور در هنرآنلاین به گفتوگو نشستیم.
کار خود را به عنوان طراح لباس چگونه شروع کردید؟
من از کودکی در زمینه طراحی و نقاشی فعالیت میکردم و به دلیل علاقه زیادی که به خیاطی داشتم به پدرم در کار خیاطی کمک میکردم. بعد از اینکه برای ادامه تحصیل به ایتالیا رفتم ابتدا در رشته تجارت بین الملل و بعد در رشته طراحی لباس و مد در دانشگاههای میلان تحصیل کردم. پس از آن در سال 2005 برندی را با نام خودم راه انداختم و کار خود را با لباس مردانه شروع کردم. در آغاز کار بیشتر برای دوستان و آشنایان طراحی میکردم، اما بعد از مدتی با یک آقای مسن ایتالیایی به نام سنتیرو آشنا شدم که سالها به صورت حرفهای در زمینه لباس و پارچه کار کرده بود. او مشتریان زیادی از کشورهای اطراف داشت، اما چندان اهل تجارت نبود و ایده ای برای گسترش کارش نداشت. بنابراین من به او پیشنهاد همکاری دادم و پس از آن با یک شریک دیگر که کارخانه کفش دارد و تخصص او در چرم است، فعالیت خود را ادامه دادیم تا برند خود را گسترش دهیم.
چه طور شد که تصمیم گرفتید به ایران برگردید؟
من ایران را خیلی دوست دارم و به همین دلیل تصمیم گرفتم این کار را در ایران ادامه دهم. در این مدتی که به ایران آمدم متوجه شدم اینجا کارهای زیادی انجام میشود، اما مشکلاتی هم هست. خیلی از کسانی که به عنوان طراح کار میکنند در واقع طراح نیستند و فقط یک عکس از اینترنت برمیدارند و آن را تبدیل به مانتو میکنند. در خیابانها میبینیم که همه مانتوها شبیه هم هستند و فقط رنگ آنها فرق میکند. کسی خلاقیت به خرج نمیدهد. مانتو یک لباس فرانسوی است و فرهنگش از آنجا آمده است.
به جز طراحی، بخشهای دیگر تولید لباس هم در ایران مشکلی دارد؟
من چندبار نمونه لباس را برای خیاطها بردم تا مشابه آن مانتو یا کت را برایم بدوزند، اما چیزی که به من تحویل دادند تفاوت زیادی با اصل آن داشت. به نظرم تولید در ایران کمی سخت است، چون طرحی که میدهی توسط خیاط به یک چیز دیگر تبدیل میشود. در چند نمایش لباس هم دیدم کیفیت دوخت کارها کمی پایین است. کسانی که طراحی میکنند باید بیشتر روی کیفیت کار دقت کنند و در این صورت میتوانند محصول خوبی ارائه دهند. ایران امکان پیشرفت دارد و جوانان هنرمند خلاقی دارد که الان هم بسیاری از آنها در دنیا مطرح هستند.
طراحان لباس ایران چگونه میتوانند پیشرفت کنند؟
باید درس بخوانند، تجربه کسب کنند و خیاطی یاد بگیرند. شاید اگر تئوری کار را زیاد بلد نباشند مهم نباشد، اما کار عملی را باید خوب بلد باشند. در کار دوستان زیادی دیدم که جزییات را رعایت نمیکنند، در حالی که همین جزییات تاثیر زیادی در ارزش نهایی لباس دارد. کشور ایران خیلی بزرگ است و جای زیادی برای پیشرفت دارد، به شرطی که بتوانیم سطح کیفی کار را بالا ببریم. در کشورهای اروپایی و امریکا سنت و فرهنگ ایران خیلی طرفدار دارد و ما میتوانیم محصولات خود را صادرات کنیم. مشکل این است که مردم ایران فرهنگ غرب را بیشتر میپسندند، اما اگر روی کاری که انجام میدهند مطلعه کنند صنعت مد و پوشاک وضعیت خیلی خوبی خواهد داشت. البته شرایط فعلی از 10 سال پیش خیلی بهتر شده و عده زیادی در مجموعه مد و پوشاک کار میکنند. فشن شوهایی که برگزار میکنند باعث میشود رقابت بین طراحان خیلی بیشتر شود و افراد بیشتری روی این موضوع کار کند. با وجود این اوضاع میتواند خیلی بهتر از این باشد و الان من از یک تا ده میتوانم به صنعت مد و لباس ایران نمره 3 بدهم.
در طراحی لباس مردانه چه نکاتی اهمیت دارد؟
طراحی لباس بیشتر به نوع پارچه بر میگردد. اگر اطلاعات شما از پارچه زیاد باشد و بدانید که چند درصد از هر ماده در بافت پارچه استفاده شده، این اطلاعات در دوخت لباس تاثیر زیادی دارد. من پارچههای مورد نیازم را به کارخانه سفارش میدهم و درصد کتان، ابریشم و... را مشخص میکنم تا کیفیت کار بالا باشد. شاید پارچه ها در ظاهر به هم شبیه باشند اما جنس آنها در محصول نهایی تاثیر زیادی دارد. مشکلی که در ایران در زمینه لباس مردانه وجود دارد این است که الگوی پیراهن و کت در همه مناطق مثل هم است. از میدان انقلاب تا تجریش همه خیاطی های مردانه یک الگو دارند که مثل آن میدوزند و اگر یک کت دیگر به آنها بدهید نمیتوانند مثل آن را بدوزند.
چقدر امکان ایجاد تنوع در کت مردانه وجود دارد؟
از کت میشود طرحهای مختلف درآورد. دکمه، آستر، جیب و... هر کدام میتواند صد مدل داشته باشد. یا مثلا 25 مدل یقه پیراهن مردانه داریم اما در ایران از آنها استفاده نمیشود. در ایتالیا وقتی وارد فروشگاه لباس مردانه شوید 20 مدل کت با پارچههای مختلف میبینید. در بازار ایران میبینم که پوشاک مردانه خیلی ضعیف است و برش و دوخت خوب در آنها کم دیده میشود. به همین دلیل خیلی از افراد ترجیح میدهند لباس خارجی بخرند. نکته دیگری که اهمیت زیادی دارد و به خود مردم برمیگردد این است که در ایران هیچ وقت ندیدم کمربند، کفش و بند ساعت افراد با هم هماهنگ باشد، در حالی که این موضوع خیلی مهم است. این نکات کوچک اهمیت زیادی در خوشپوشی دارند اما شاید فقط دو درصد مردم آن را رعایت کنند.
لباسهایی که برای خانمها طراحی میکنید چه ویژگیهایی دارند؟
من روی نکته خاصی تاکید ندارم و با توجه به رنگ و جنس پارچه، لباسها را طراحی میکنم. با توجه به اینکه لباس روز، شب یا عصر است طراحی را انجام میدهم، الگو در میآورم، میدوزم و رفع اشکال میکنم و بعد عرضه میکنم. پارچه برایم اهمیت زیادی دارد و به این فکر میکنم که چه لباسی میخواهم از چه پارچهای تهیه کنم.
به اهمیت پارچه در طراحی لباس اشاره کردید. به نظر شما در ایران هم امکان تهیه پارچههای با کیفیت وجود دارد؟
بیشتر مردم ایران و حتی طراحان لباس پارچه را نمیشناسند. آنها به فروشگاهها میروند و بر اساس زیبایی و طرح پارچه آن را خریداری میکنند، اما بیشتر پارچهها پس از شست و شو خراب میشوند. پارچههایی که من در کارهایم استفاده میکنم تا 5 سال خراب نمیشوند و حتی چون خودم زیاد به مسافرت میروم آنها را طوری سفارش میدهم که چروک آنها خود به خود باز میشود. در ایران هم تعداد زیادی کارخانه پارچه وجود دارد و فکر می کنم اینجا هم بتوانم پارچه های مورد نظرم را سفارش دهم. اگر تولیدات خوبی داشته باشیم مردم به سراغ جنس خارجی نمیروند.
طراحان ایرانی چگونه میتوانند کار خود را گسترش دهند و برای برندسازی چه نکاتی را باید در نظر بگیرند؟
اگر کسی در ایران بخواهد برند درست کند اول باید آموزش ببیند. همه آدمها دوست دارند برای خود لباس طراحی کنند و خیلی از آنها طرحهایی در ذهن خود دارند که چون اجرای آن را بلد نیستند، نزد خیاط میروند تا آن طرح را برایشان اجرا کند. این اتفاق در همه جای دنیا میافتد، اما در ایران وقتی یک نفر چیزی در ذهن خود دارد فکر میکند طراح لباس است. در ایران مزونهای زیادی وجود دارد و عده زیادی خود را طراح مینامند، ولی به نظر من طراحی لباس این نیست. شخص اول باید آموزش رنگشناسی ببیند، طراحی بلد باشد که بتواند طرح خود را روی کاغذ پیاده کند، بعد بتواند خوش الگو دربیاورد و نمونه اولیه آن را بدوزد و بعد آن را پیش خیاط ببرد. اما در ایران بسیاری از افراد چیزی را که در ذهن دارند به خیاط میگویند و با آماده کردن چند مانتو، نمایشگاه میگذارند.
به نظر من اگر کسی میخواهد وارد این کار شود باید این مراحل را بگذراند و بعد شروع به کار کند. نکته اصلی آموزش است و بعد از آن باید چند سال فقط لباس بدوزد و خراب کند تا تجربه کسب کند. وقتی لباسی طراحی میکنید و به یک نفر میفروشید او باید از دیدنش لذت ببرد و حس کند با دیگران فرق دارد. بنابراین اول باید سطح آموزش را بالا برد، بعد کیفیت خوب شامل استفاده از مواد خوب مثل پارچه، دوخت، چرخ خیاطی و... باعث میشود کمکم سطح کار بالا برود. من زمانی که 8 سالم بود به پدرم در خیاطی کمک میکردم و تفریح من بعد از بازگشت از مدرسه این بود. بعدا تجربهای را که از کودکی داشتم با تحصیلات کامل کردم تا توانستم این برند را راه اندازی کنم.
شما برای افراد مطرحی طراحی لباس انجام دادید. آنها چگونه با کار شما آشنا شدند؟
چند سال پیش مسابقهای در امارات با موضوع طراحی کت و شلوار برگزار شد که از یک تا صد نمره داشت. من هم یک کت و شلوار درست کردم که مقام اول را به دست آورد و به خاطر ویژگیهایی که از نظر پارچه، دوخت، رنگ آستری و... داشت توجه زیادی را جلب کرد. علاوه بر این در فشن شوهای دوبی و ایتالیا هم شرکت کردم و مشتریانی از سراسر دنیا کارهایم را شناختند. البته فشن شو تاثیری در جلب بازیگران سینما و اشخاص معروف ندارد، چون آنها به این برنامهها نمیآیند. چیزی که بیشتر باعث شده مشتری ها جلب کار من شوند انتخاب پارچه مناسب و دوخت با کیفیت است. اگر لباس با کیفیت را با سود پایین عرضه کنید برایتان تبلیغ میشود. تبلیغات فقط این نیست که بیلبرد و آگهی بزنید، کار خوب تبلیغ است و همه را جذب میکند. امیدوارم این موضوع در ایران جا بیفتد و مردم بتوانند پیشرفت کنند، چون خیلی خلاق هستند و اگر آموزش خوبی داشته باشند در سطح جهانی پیشرفت میکنند. ما خیاطهای خوبی داریم که از خیاطهای ایتالیا بهتر هستند اما انگیزه کار کردن ندارند. اما اگر به این افراد انگیزه بدهیم پیشرفت زیادی خواهیم داشت.
در صحبتهای خود گفتید که شاید حضور در فشن شو چندان اهمیتی در کار طراح لباس نداشته باشد، اما با توجه به جدید بودن این موضوع در ایران، فکر میکنید باید چه نکاتی برای برگزاری چنین برنامههایی رعایت شود؟
اولین نکته این است که باید فشن شوی ایران با کشورهای خارجی هم زمان و در همان فصل برگزار شود. من دوست دارم طراحان زیادی در ایران فعال باشند تا رقابت زیاد شود و مردم بتوانند با مقایسه کارها اشکالات آنها را متوجه شوند. اما اشکال این است که در ایران کسانی کار خود را به صحنه میبرند که این کاره نیستند. در ایتالیا کسی که بخواهد در فشن شو حضور داشته باشد باید رزومهای از تعداد مجموعه های خود، افرادی که با آنها کار کرده و... ارائه دهد. اما چون اینجا رقابت کم است یک نفر با ده مانتو روی صحنه میآید. من دوست دارم سطح مد و پوشاک ایران بالاتر برود چون واقعا امکان آن را داریم، اما کسانی که در راس کار هستند باید افرادی را سر کار بیاورند که بدانند چه چیزهایی برای پیشرفت نیاز داریم.
یکی از نکاتی که در پوشش مردم ایران دیده میشود نوعی بدسلیقگی در پوشش، یا استفاده از یک لباس در موقعیتی نامناسب است. به نظر شما این اشکال از طرف طراحانی است که نتوانستند به مردم آموزش دهند یا مردم باید به شکل دیگری اطلاعات کسب کنند؟
فکر میکنم این آموزش باید از طرف طراحان باشد. یک نکته منفی که اینجا میبینم این است که شخصی به یک فروشگاه میرود تا لباس بخرد و لباسی که انتخاب کرده اصلا مناسب او نیست ولی فروشنده چون فقط به فروش جنس فکر میکند، به مشتری میگوید آن لباس مناسب است و اصرار میکند آن را بخرد. در حالی که اگر طراح یا فروشنده به مشتری اطلاعات بدهند که باید چگونه لباس بپوشد، بسیاری از مشکلات پوشش مردم حل میشود. علاوه بر این مردم باید در تلویزیون فشن شو ببینند تا با لباس بیشتر آشنا شوند. من خیلی خوشحالم که ایران آنقدر پیشرفت کرده که میتواند فشن شو داشته باشد ولی باید رقابت طراحان زیاد شود تا مردم آگاه شوند.
به توانمندی طراحان ایرانی اشاره کردید، به نظر شما چگونه طراحان ایرانی میتوانند وارد صحنه بینالمللی شوند؟
به نظر من باید طراحان بیشتر کار کنند و دنبال این باشند که وارد بازار بینالملل شوند. شاید طراحان ایران اعتماد به نفس ندارند و تولید مانتو برای داخل کشور برایشان کفایت میکند، اما کشورهای زیادی هستند که جمعیت مسلمان دارند و میتوانند بازار خوبی برای محصولات ایرانی باشند. فیلیپین، مالزی، روسیه، قزاقستان، کشورهای عربی، افغانستان و... میتوانند هدف طراحان ما باشند. شاید برای طراحان مسخره به نظر برسد که برای افغانستان لباس طراحی کنند اما واقعیت این است که کشورهایی مانند گرجستان، قزاقستان و... بازارهای خوبی هستند و روابط خوبی هم با ایران دارند، ولی آگاهی و اطلاعات ما پایین است و اصلا به ذهن طراح نمیرسد که در این کشورها شو لباس بگذارد. اشکال این است که آدمها دوست دارند فقط در ایران معروف شوند و به ذهنشان نمیرسد بینالملی کار کنند. البته من نمیگویم به کشورهای اروپایی بروند چون با شرایط فعلی و با این طرحها این کار عملی نیست. شاید در آیندهای نه چندان دور طراحان ما بتوانند برای اروپا کار کنند، ولی تا جایی که مطالعه کردم و به بیشتر این کشورها سفر کردم تا سطح تولیدات آنها را ببینم، فکر میکنم در حال حاضر کشورهای اطراف بازار خیلی خوبی برای ما هستند.
اینها نکتههایی است که مسئولین باید دنبال آن باشند تا طراح جوان ما به بازار غرب فکر نکند. زمانی میتوان به بازارهای بزرگتر فکر کرد که ایران به بازار بینالملل راه پیدا کرده باشد. من دوست دارم مد و پوشاک در ایران پیشرفت کند و همه مردم خوشتیپ باشند، اما نه با پرداخت مبالغ بالا. در ایتالیا با اینکه کشور پولداری نیست از موتورسوار تا راننده اتوبوس و مدیر همه خوشتیپ هستند چون به پوشش خود اهمیت میدهند. کشورهای اطراف ما مثل ترکیه هم در سالهای اخیر پیشرفت کردند و در عین خوشتیپ بودن سبک لباس پوشیدن خود را دارند. چرا ما نباید این کار را انجام دهیم و چرا ایران با وجود تواناییهایی که دارد این طور نیست؟
با توجه به نوع پوشش خانمها در ایران و رعایت حجاب اسلامی، فکر میکنید چنین طرحهایی هم در کشورهای دیگر پذیرفته میشود؟
به نظر من پوشش اسلامی در دنیا خیلی جا افتاده و با توجه به اینکه اسلام پیروان زیادی دارد من خودم مشتریهای زیادی از لبنان، اوکراین، روسیه و... دارم. حتی افراد غیر مسلمانی هستند که به لباس پوشیده علاقه دارند و با توجه به کلاس خاص این نوع لباسها طرفدار آن هستند. اگر به سایتهای روسی نگاه کنید متوجه میشوید خیلی از خانمهای غیرمسلمان هم از لباسهای پوشیده استفاده میکنند.
با توجه به چشمانداز نظام نسبت به تهاجم فرهنگی-سیاسی غرب و رعایت اصول اقتصاد مقاومتی توسط سیاستگزاران و مسئولین، حرکت بزرگی به سمت رشد همه جانبه صنعت مد و پوشاک ایرانی و چند ملیتی، و همچنین توجه به متخصصان ایرانی به وجود آمده که این موضوع امید به فردای بهتر در این صنعت را برای طراحان ایرانی و ایراندوست به وجود آورده است. از همین رو امیدوارم طراحان بزرگ ایرانی در سراسر دنیا به این موج بپیوندند تا مردم ایران از پوشاک مرغوب ایرانی-اسلامی بهرهمند شوند.
انتهای پیام/
مریم درویش