سرویس مد و لباس هنرآنلاین: بازار 15 خرداد از آن نام‌های آشنایی است که هر تهرانی با آن خاطرات مختلفی دارد. از بوی ادویه جات گرفته تا لوازم خانگی و لباس و خلاصه همه چیز در این بازار یافت می‌شود. بافت قدیمی و ترکیب سنتی آن هنوز هم از بسیاری جهات برای مردم مشتاق خرید جذابیت دارد. باور ارزان‌فروشی در این منطقه ریشه‌ای کهن دارد به همین خاطر در خیابان‌های نه چندان عریض این بازار به وفور می‌توان دستفروشانی را دید که با تبلیغات و فریاد حراج حراج، خیل زیادی از افراد را به دور خود جمع می‌کنند. قیمت‌هایی که در برخی موارد بسیار پایین‌تر از آن چیزی است که انتظارش را دارید همان اتفاقی است که در وهله نخست مشتریان را وسوسه می‌کند اما ماجرا تنها این نیست. این بازار علی‌رغم شکل سنتی که دارد جایگاه جدیدترین مدل‌هایی است که در ماهواره‌ها تبلیغ می‌شود. صدای دستفروش‌ها که فریاد می‌زنند جنس ترک به قیمت ارزان گرفته تا لیبل‌ها و تبلیغ‌هایی که به در و دیوار چسبانده شده بیانگر همین امر است.

دستفروشی ارزانی است یا بی‌کیفیتی؟

دستفروش کنار خیابان مدام فریاد می‌زند و شلوارهای کتان ترک را تبلیغ می‌کند. حلقه مشتریان به حدی زیاد است که به سختی می‌توان بساط فروشنده را دید. جالب اینجاست که هر کس به جای خرید یک لباس و پرو آن چند مدل مختلف را خریداری می‌کند. از یکی از خریدارها می‌پرسم که آیا جنس‌های با کیفیتی هستند یا نه؟ پاسخ بسیار تعجب برانگیز است. زن خریدار می‌گوید که کیفیت اجناس چه اهمیتی دارد همین که چند ماه لباس را بتوان پوشید کافی است!

وقتی می‌گویم چرا جنسی با کیفیت‌تر خریداری نمی‌کند زن تنوع را بهانه می‌کند و می‌گوید جنس‌هایی که ادعای خارجی بودن و با کیفیت بودن دارند هم همین لباس‌ها هستند و هیچ تضمینی برای درست بودن آنها نیست.

به حرف‌های زن که فکر می‌کنم تا حدود زیادی به او حق می‌دهم. عملا برند خاصی در ایران فعال نیست که بتواند ضمانت درستی برای محصولاتش قائل شود. این در حالی است که خرید یک مارک معتبر خارجی هم تضمینی بر کیفیت آن نیست اما اینکه چرا ما ایرانیان به دست فروش‌ها بیشتر از فروشگاه‌ها اعتماد داریم سوالی است که من فکر می‌کنم ریشه تاریخی دارد و تا حدود زیادی بر پایه منطق استوار است.

مارک‌هایی که جادو می‌کنند

بازار 15 خرداد مرکز اجناس مختلفی است. پشت مسجد امام خمینی (ره) سمت چپ راسته مشیر خلوت است. اینجا جایی است که زیورآلات، دکمه و اکسسوار عرصه مد و لباس به وفور یافت می‌شود.

اما تنها یک مغازه مارک لباس می‌فروشد. پرسان پرسان مغازه‌دار را پیدا می‌کنم و از قیمت مارک‌ها می پرسم. از مارک معتبر Zara گرفته تا نایک و پوما و اسپورت در این مغازه کوچک یافت می‌شود.

مارک‌ها در ابعاد 100 متری است و معمولا بر اساس برجستگی روی آن قیمت متفاوتی دارد. برخی از مارک‌ها که در پس زمینه مشکی کار شده‌اند طرحی برجسته و رنگی دارند که بیشتر به چشم می‌آیند و شیک نشان می‌دهند اما برخی دیگر ساده‌تر و به نظر زبرتر هستند. قیمت مارک‌ها از 30 تا 50 هزارتومان نوسان دارد. فروشنده اجازه عکس انداختن نمی‌دهد و با تمام اصرارهای من معتقد است که این کار درست نیست. در حین چک و چانه‌های من یک تولیدکننده از راه می‌رسد و صحبت‌ها شکلی کاملا حرفه‌ای می‌گیرد و معامله جوش می‌خورد. تولید کننده 5 بسته 100 متری مارک نایک سفارش می‌دهد و قیمت را پرداخت می‌کند. از او می‌پرسم که تولیدکننده چه محصولی است. مرد با کمی تردید و بدبینی می‌گوید که شلوار لی تولید می‌کند. از او می‌پرسم که قیمت تمام شده هر شلوار چقدر است. او که اینبار دریافته من یک خبرنگار هستم با خنده می‌گوید گفتن این حرف‌ها چه فایده‌ای دارد. هر شلوار لی بسته به جنس و طرحش نزدیک به 30 تا 50 هزار تومان به فروش می‌رسد اما خریداران شمال شهر از او مارک می‌خواهند تا همان لباس را به نام جنس ترک با سه برابر قیمت بفروشند و او بارها شاهد این مساله نیز بوده است.

حالا که مشخص شد خبرنگارم مرد مارک فروش می‌گوید که آنها مقصر فروش مارک نیستند زیرا مردم ایران به جنس داخلی اعتمادی ندارند و مدام به دنبال چشم و هم چشمی هستند لذا تولیدکنندگان نیز برای حفظ سرمایه و اشتغال خود مجبور به این کار هستند.

هر چند حرف‌های تولیدکننده و فروشنده مارک‌ها تا حدود زیادی منطقی است اما قطعا از دست رفتن اعتماد مردم به اجناس داخلی امری نیست که حاصل امروز و دیروز باشد. کیفیت و زیبایی توقعی است که هر خریدار در سراسر دنیا از تولیدکننده دارد حال اگر این خواسته‌ها با پولی که پرداخت می‌شود تناسب ندارد، باید دید دقیقا کجای تولید و فروش ایران دچار مشکل است.

حراج مانتو از 20 تا 100 هزارتومان

بازار قدیمی گلوبندک قطعا محل گذر و خرید اقشار مختلف جامعه از فقیر گرفته تا غنی است. در این میان حراجی‌های عجیب و غریب مانتو جالب توجه هستند. مانتوهای مدل عبایی که چند سالی است مد شده‌اند و امسال اصطلاحا دیگر روی مد نیستند به مرز 20 هزار تومان می‌رسد. پارچه‌هایی بسیار نازک با دوختی کثیف بدون استفاده از دکمه و اکسسوار در این بازار مورد توجه قشر زیادی از بانوان است به نحوی که تقریبا مغازه جای سوزن انداختن ندارد. جنس برخی از پارچه‌ها به شدت نازک و بدن نماست و مشخص است که به سرعت رو به خرابی می‌رود اما ظاهرا خریداران به این مسائله توجه نمی‌کنند.

این در حالی است که پاساژ رضا به عنوان یکی از مراکز خرید این بازار با قیمت‌هایی بالاتر و مدل‌هایی که چندان نوآوری ندارند در انتظار خریداران است. مانتوهای موجود در این پاساژ با قیمت‌هایی به اصطلاح حراج از 50 تا 100 هزار تومان در نوسان است اما جالب اینجاست که اغلب مدل‌ها کوتاه و اندامی هستند. شاید بهتر باشد مدل‌ها را خود شما قضاوت کنید.

بازار در چنگ دکمه‌های ایرانی و چینی

کمی پایین‌تر در همان راسته مشیر خلوت دکمه‌فروشی و ارائه انواع سنجاق سینه و اکسسوارهای زیبا وجود دارد. دکمه‌ها به گفته یکی از فروشندگان اغلب ایرانی است زیرا واردات این روزها دچار مشکلات تازه‌ای شده است اما آنهایی که خارجی هستند نیز بیشتر متعلق به کشور چین است. دکمه خود می‌تواند یک عامل مجزا و موثر در ایجاد مدل باشد مدلی که کاملا وابسته به نوع پارچه و طرح است اما ظاهرا آنچه امروز در بازار موجود است جواب‌گوی چنین بخشی نیست. یکی از فروشندگان معتقد است که هیچ ارتباطی بین بخش اکسسوار مد و پارچه‌ها موجود نیست به همین خاطر اغلب طراحان و تولیدکنندگان از این بخش‌ها ناراضی هستند. مساله دیگر اینجاست که تجار ایرانی به دنبال سلیقه خود و بر اساس معیارهایی که خود دارند اکسسوار را سفارش می‌دهند.

بخش‌های طلایی و دکمه‌هایی که آبکاری دارند چه چینی و ایرانی تضمینی برای سیاه شدن ندارند و اغلب آنها بر اساس نگین طراحی شده‌اند. این نوع طرح‌ها با زرق و برقی که دارند طراحی تازه به لباس می‌دهند اما اینکه تا چه حد می‌توان روی یک لباس گران قیمت برای سیاه نشدن اکسسوارش حساب کرد، همان نکته‌ای است که ایرانیان همواره به آن اعتراض دارند.

زیورآلات لباس نظیر کمه سر آستین و سنجاق سینه و غیره طرح‌های جالبی دارند. قیمت عمده اغلب این طرح‌ها بالغ بر 5 هزار تومان برای هر دانه است اما اینها هیچ کدام ایرانی نیستند و علاوه بر چین تایلند و مالزی نیز برای ارائه آنها دخیل هستند. این طرح‌ها نمونه‌هایی است که اغلب در شوهای مالزی و کشورهای مسلمان‌نشین به عنوان تازه‌ترین نمای لباس‌ها ارائه و چندی بعد بدون توجه به ذائقه ایرانی وارد کشور می‌شود. هر چند که واقعا نمونه‌های زیبا و جذابی در بین آنها یافت می شود.

گشت و گذار در این بازار آن هم به قصد دیدن تازگی‌های موجود در آن طی یک مدت زمان کوتاه امکان‌پذیر نیست اما یقینا اینجا می‌تواند پایلوت خوبی برای شناخت سلیقه مردم و نقص‌های موجود در عرصه تولید و عرضه کشور باشد.

انتهای پیام/

سمیه باقری