سرویس مد و لباس هنرآنلاین: زهره ارشدی، طراح جوانی است که پژوهش در آثار هنری را سرلوحه کارهای خود قرار داده است. او معتقد است تحقیق به آثار یک طراح جان و ایده میدهد، بر همین اساس نیز، دوره اوج و اعتلای هنر ایرانی به خصوص در بخش پوشش را مربوط به دوران صفویه میداند. آنچه میخوانید گفت و گوی هنرآنلاین به این طراح خوش فکر است.
چطور شد که وارد عرصه طراحی لباس شدید؟
از ابتدا به طراحی و دوخت و دوز علاقه زیادی داشتم. جدا از این مسئله، من در فضایی بزرگ شدم که مردم آنجا پوشاک برایشان خیلی اهمیت دارد و شاید تنها جایی در ایران باشد که بتوان پوشاک صفویه را در آن دید. خود من تقریبا یک گنجه نفیس از دوران صفویه دارم.
چرا تا این حد به این دوران علاقمند هستید و در آن جستجو میکنید؟
متاسفانه به دلیل این که لباس زیادی از این دوره به جا نمانده است مردم آگاهی دقیقی نسبت به آنچه داشتهایم و از دست دادهایم ندارند. من معتقدم این دوران هنر پوشش به رشد قابل توجهی رسیده است به همین خاطر در حال حاضر بر روی دوره صفویه تحقیق میکنم. دلیل عمده از بین رفتنِ این لباسها، الیاف ظریفی بود که در آن بکار میرفت و قابلیت نگهداری نداشت. ابریشم یکی از پرکاربردترین الیاف آن دوره محسوب میشود و از طلا برای تار و پود پارچهها استفاده میکردند. در مطلبی خواندم بخش زیادی از این پوشاک در اواخر دوره صفویه برای تامین آرایش سپاه خود سوزانده شد و طلای آن را جدا کردند تا از آنها برای ضرب سکه استفاده کنند و توانستند حدود بیست و پنج هزار نفر لشکر را آرایش دهند.
علاقه شما به این دوران چطور در لباسهایتان جلوه میکند؟
من کارهایم را با تغییرات کوچک در اصول لباس طراحی نمیکنم، کارهای من بر اساس تحقیق و بررسی بر روی دورههای تاریخی و اقوام محلی طراحی میشوند. نمیتوان گفت همه کارهایم ولی بعضی از آنها را بصورت ویژه طراحی میکنم. به همین خاطر در کارهایم از دورههای مختلف تاریخی الهام میگیریم.
لباسی که امروزه در بازار به نام سنتی و با الهام از موتیفهای تاریخی تولید میشود را چگونه ارزیابی میکنید؟
در سالهای اخیر پوشاک سنتی ایران مورد توجه بسیاری از مردم قرار گرفته است اما متاسفانه این کار و یا تلفیق آن با کارهای مدرن به شکل زیبایی ارائه نمیشود. بعضی از طراحان یا تولیدکنندگان با انجام کارهای خیلی جزئی و مختصر بر روی لباس، به عنوان لباسهای سنتی یا کارهای تلفیقی آنها را به مردم عرضه میکنند و دلیل سادهانگاری این طراحان و یا تولیدکنندگان، عدم آگاهی مردم از کار تلفیقی و سنتی است.
چند سال است در این حوزه مشغول به کار هستید؟
مدت زیادی است که طراحی را برای اطرافیان خودم انجام میدهم. ولی بیشتر از یکسال است که کارهایم را به صورت شو به معرض نمایش میگذارم و اجازه دادهام که مردم کارهایم را ببیند. البته من طراحیِ روی لباس را هم انجام میدهم و در این زمینه با برند آندیا همکاری میکنم. این برند برای من چیزی را تعریف نمیکند که چه باید بکنم. آنها کار خام را به من تحویل میدهند و در آخر این من هستم که طرح را پیاده میکنم. سال گذشته توانستم مدرک مالکیت معنوی را برای عدم کپیبرداری از طرحم در نمایشگاه مد و لباس دریافت کنم.
چه عواملی باعث موفقیت یک برند میشود؟
به نظر من خلاقیت در کنار بازاریابی و تبلیغات مناسب عمده دلایلی هستند که برند را شکل میدهند.
به نظر شما استانداردهای یک برند چیست؟
به نظر من نوآوری برای یک برند در درجه اول قرار دارد و سپس کیفیت کار مطرح میشود. متاسفانه من نوآوری چندانی در کارهای امروزی نمیینم و این بسیار آزار دهنده است و شاید دلیل این کار صرفا نگاه اقتصادی برای بعضی از طراحان و تولیدکنندگان است.
به نظر شما یک طراح خوب چه خصوصیاتی دارد؟
طراحی یعنی خلاقیت. در ایران متاسفانه بعضی از طراحان یک نمونه خارجی را میگیرند و بر روی آن اتود میزنند و با تغییراتی به عنوان طرح خود به مشتری یا بازار ارائه میدهند. یک طراح خوب باید فکر کند و در مورد لباسهای اقوام مختلف و ادوار تاریخی مطالعه داشته باشد. میشود از متدهای غربی الگو گرفت اما باید آنرا با سنتهای خودمان مطابق کند تا لباسی در خور فرهنگ و پوشش جامعه ما باشد.
این روزها تب تلفیق مدرن و سنتی در بین طراحان داغ است. آیا تلفیق سنت و مدرنیته تعریف مشخصی دارد؟
بعضیها با گذاشتنِ یک بتهجقه بر روی کار خود آنرا کار تلفیقی میدانند که این عمل را رد میکنم. چون هیچ فکری در پشت این کار نیست و تنها کپی یک تکه از کارهای سنتی بر روی یک کار مدرن است . من تعریفِ کتابی و نوشته شده آنرا نمیدانم ولی به نظر من تعریف کار تلفیقی میتواند الهامی باشد از فکر و خلاقیت طراح در تلفیق سنت و مدرن.
چه باید کرد که این تلفیق سنتی و مدرن شکل و فرم خاصی بگیرد؟
به نظر من بهتر است این کار با تفکر و تحقیق انجام شود تا به شکل زیبایی در جامعه جلوه کند و زیبایی پوشش را چند برابر نماید. ما باید هم دانش روز داشته باشیم و هم دانش گذشته تا آمیزهی این ترکیب لباسی باشد قابل استفاده برای نسل جوان.
برای قویتر شدن در این حوزه یک طراح باید چه بکند؟
من ترجیح میدهم که برای قویتر شدن در این حوزه بروم و کارهای محلی را از نزدیک ببینم. اخیرا سفری به اصفهان داشتم تا کار فراموش شدهای را از نزدیک ببینم. این طرح کار یراقبافی دستی بود که تقریبا فراموش شده و به جز چند خانم مسن کسی این کار را نمیکند. دیدن کارهای تاریخی و اقوام ما را با برش و دوخت دوزهای مختلفی آشنا میکند. در کنار این مسئله مطالعه هم کمک زیادی به کار یک طراح میکند.
لباسهای قدیمی چه تاثیری در پوشاک امروزی دارد؟
کاری که برای دیدن آن به اصفهان رفتم با سرمه دوخته میشود و کار بسیار اصیلی است. از بین رفتن این کار یعنی گم شدن بخشی از هویت پوشاک ایرانی. هر چیزی یک عقبه دارد و اگر بخشی از آن نباشد شکل صحیح طراحی در این فرآیند شکل کامل به خود نمیگیرد.
رنگ در کارهای شما چه جایگاهی دارد؟
رنگ در کارهایم حرف اول را میزند. ما در گذشته چادر مشکی نداشتهایم. چادرها و بیشتر پوششهای ما سفید، آبی، گلبهی، و... بوده، اما حالا بیشتر رنگها سیاه شده است. من تنها برای لباسهای مجلسی از رنگ سیاه استفاده میکنم، اما با یک چیز براق آنرا درخشان میکنم. رنگ سیاه ساده اصلا برای من رنگ مطلوبی نیست.
بیشتر از چه رنگهایی استفاده میکنید؟
رنگ زرد، قرمز، عنابی، قهواهای رنگهای خاص و مورد علاقه من هستند. تندی این رنگها با آدم حرف میزند. پوشاک مردان و زنان ما در گذشته اختلاف زیادی با هم نداشتند. پوشاک آقایان هم از همین رنگها و همین پوشش استفاده میکردند. برش لباسها در آن زمان با هم تفاوت زیادی نداشتند. در آن زمان رنگ ارغوانی و یا قرمز در بین آقایان معمول بوده است. در آن دورهها رنگهای شاد و تند تنوع زیادی داشته و این باعث شادابی در حوزه لباس بود. اما این روزها تیرگی رنگها و یکنواختی کسالتآور است.
دیدن لباسهایی که مردم به تن میکنند و در خیابان ظاهر میشوند چه تاثیری بر روی شما میگذارد؟
لباسهایی که توجه من را جلب میکند مربوط به برندهای الیاف سنتی است. پوشاک عموم مردم خیلی برای من جذابیت ندارد. این روزها پوشش مردم یکنواخت شده است. بعضی اوقات در اماکن عمومی از خانم و یا آقایی که لباس متفاوتی پوشیده باشند تشکر میکنم. چند وقت پیش خانمی با لباس گلدار بلندی که تا مچ پایش میرسید را دیدم . لباس بسیار ساده با پوشش خیلی مناسب، مانتو نبود. پیراهن کاملا بلند، ماکسی گشاد و آزاد بود. همانجا رفتم و از او تشکر کردم. پوشاک ترکمن ما بسیار زیبا و چشم نواز است. این پوشاک قابلیت این را دارد که در اماکن عمومی پوشیده شود، اما متاسفانه مهجور مانده است. ما نباید همه یک طور لباس بپوشیم. لباسهای قومیتهای مختلف را میتوان با اندک تغییرات وارد جامعه عمومی کرد.
انتهای پیام/