سرویس تجسمی هنرآنلاین //

بخش تصویرگری ششمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر را باید یکی از نمایشگاه‌های جذاب این رویداد هنری به حساب آورد. آثار زیبا و دلنشین تصویرگران حاضر در نمایشگاه در کنار بخش کاریکاتور این جشنواره به پویا و پرنشاط شدن جشنواره افزوده و سرزندگی خاصی به این نمایشگاه بخشیده است. از آنجا که اغلب آثار این بخش اختصاص به تصویرگری کتاب کودک و نوجوان دارد، تصویرگران موفق شده‌اند با ایجاد فضاهای رنگین و طراحی عناصر خیالی و فانتزیک مجموعه‌ای پر از نشاط و تازگی به وجود بیاورند و جلوه‌های تاثیرگذاری از هنر تصویرگری را پیش روی بیننده قرار دهند.

مواجه شدن مخاطب با فضاهای آشنایی همچون قصه‌ها و شعرهای کودکان که تعداد زیادی از آثار این نمایشگاه بر مبنای آن‌ها شکل گرفته‌اند علاوه بر ایجاد نوستالژی در بیننده او را با تصویرهایی تازه از متن‌های آشنا روبه رو می‌کنند.

اما یکی از آسیب‌های عمده در این بخش نزدیک بودن فضا و نوع برخورد هنرمندان با آثار است که موجب شده علیرغم موفقیت‌های تکنیکی و جذابیت‌های بصری این آثار از نظر نوع نگاه و زاویه دید به تصویرسازی‌ها مشابهت‌های زیادی داشته باشند و آثار تقلیدی از نمونه‌های خارجی نیز بخش بزرگی از آثار را به خود اختصاص دهند. به بیان دیگر هویت‌های فردی و مستقل در این مجموعه آن چنان که باید مجالی برای بروز نیافته است که بی‌تردید این آسیب منحصر به جشنواره هنرهای تجسمی فجر نیست و در حقیقت از وضعیت تصویرسازی عمومی کشور و دوسالانه‌های تصویرگری متاثر است.

واقعیت این است که داشته‌های ما از نظر هنری یعنی آثار و تولیدکننده یعنی هنرمند در حوزه تصویرگری محدود است یعنی هم تعداد هنرمندان محدودی در تصویرگری داریم و هم تولیدات‌مان در یک سیکل محدود حرکت می‌کنند و با اینکه تصویرگری ما از نظر تکنیک و فضاسازی و خلق آثار حرفه‌ای از نظر ظاهر چیزی از تصویرگری روز جهان کم ندارد یعنی کارهای جشنواره‌ای و هنری‌مان عقب نیست اما در بحث روایت‌گری و مخاطب‌شناسی دچار مشکل هستیم. مسئله اینجاست که خیلی از جوان‌هایی که تصویرگری می‌کنند سازوکار متن را نمی‌شناسند و نقاط اوج و فرود، خط روایت، تفاوت فضا‌ها در متن را نمی‌توانند تشخیص بدهند و کارکرد‌ها و ویژگی‌هایی متن و تصویر برای بسیاری از تصویرگران مشخص نیست.

آسیب دیگر وجود آثار تقلیدی در جشنواره است. واقعیت این است که در یک دهه اخیر و به ویژه در خلا دوسالانه تصویرسازی در کشور هنرمندان جوان سمت و سوی کاریشان را از جشنواره‌های خارجی گرفته‌اند و سلایق این جشنواره‌ها را کشف و کم کم به این شیوه کار کرده‌اند که می‌بینیم با سلیقه یا درک مخاطب ما تناسب ندارند. در تصویرگران جوان به دلیل اینکه در یازده سال گذشته محل دیگری برای محک زدن کارشان نداشته‌اند رو به سوی جشنواره‌ها و دوسالانه‌های موجود کرده‌اند و راه‌کار، سلیقه یا جریانی در داخل به شکلی حساب و مطالعه شده و یا اصولی در اختیارشان نبوده است.

در خصوص چیدمان نمایشگاه هم باید گفت که لازم است دقت بیشتری در چیدمان آثار جشنواره انجام شود و در حقیقت چیدمان آثار با هدفمندی صورت بگیرد. برای مثال سیر زمانی تولید آثار و توالی زمانی در چیدمان نمایشگاه می‌توانست مسیری که در این سال‌ها طی شده را در تصویر‌ها نشان بدهد. یا آثار تصویرگری با رعایت تاریخ خلق اثر کنار هم قرار می‌گرفت تا مخاطب نمایشگاه بتواند به راحتی سیر حرکتی و نوع برخورد تصویرگر را در آثارش و همچنین با یکدیگر مقایسه کند.

در مجموع آنچه در بازدید از سالن تصویرگری ششمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر برداشت می‌شود این نکته است که جشنواره تجسمی فجر با پتانسیل و ظرفیتی که در جذب مخاطب جوان دارد می‌تواند با تدبیرهایی به دنبال رسیدن به هویتی خاص در تولید اثار تصویرگری باشد تا بیشتر آثاری در این مجموعه قرار بگیرند که نگاهی مستقل و فردی‌تر به تصویرسازی داشته‌اند و بر اساس تقلید از نمونه‌های خارجی به وجود نیامده‌اند در صورتی که سیاست‌گذاری جشنواره در دوره‌های بعدی در این مسیر قرار بگیرد آنگاه می‌توانیم شاهد تشخص و هویت ویژه‌ای در تصویر سازی جشنواره هنرهای تجسمی فجر باشیم.

انتهای پیام/

روزبه صدر