به گزارش هنرآنلاین //
جشنوارههای سهگانه فیلم، موسیقی و تئاتر فجر را اکنون و پس از دورههای متوالی پیش از هرچیز باید فراگیرترین عرصه رقابت و ارائه آثار برای هنرمندان و گروههای هنری از سراسر کشور به حساب آورد. این نکته به جز آمارها و بیلانهایی که خروجی جشنوارهها به دست میدهد بیشتر در فضای هنری کشور قابل مشاهده است. تکاپوهایی که چندی قبل از آغاز هریک از این سهگانهها به چشم میخورد -جدای از موج اخبار و اطلاعات- گویای این است که بخش وسیعی از هنرمندان، این رویدادها را در تقویم فعالیتهای خود قرار دادهاند و برای حضور در آن برنامه دارند. حالا میتوان گفت این جشنوارهها آن اندازه جای خود را باز کردهاند که بتوان از یکی دوماه مانده به برپاییشان گفت بوی جشنواره فیلم، موسیقی و تئاتر فجر میآید.
اما جشنواره هنرهای تجسمی فجر هم اکنون در آستانه برپایی ششمین دوره، نشانههایی از عزمی جدی برای بودن با خود دارد. این جشنواره که به زعم مسئولین و برنامهریزانش با قصد پوشش شاخههای مختلف هنرهای تجسمی به موازات جشنوارههای سه گانه فیلم، موسیقی و تئاتر فجر پابه عرصه گذاشت، هنوز هم آن چنان که پیدا است سودای دستیابی به چنین جایگاهی را درسر دارد و دنبال میکند.
فارغ از اینکه این رویداد هنری در طول پنج دوره برگزاریاش چه طیفهایی از هنرمندان شاخههای مختلف تجسمی را پوشش داده و اساسا در چه گسترهای توانسته تولید هنری آنها را تحت تاثیر قراردهد، به نظر میرسد همین تعیین نقطه هدف مشخص یکی از مترهایی باشد که موجب شده این جشنواره پس از ۶ سال لااقل از حیث گستردگی بر حرف اولش -اگرچه بلندپروازانه- بماند. اگرچه به ویژه در دورههای اول این جشنواره شتابزدگیهایی در وعدههای داده شده برای افزایش مخاطب داده میشد که اساسا ناسنجیده و بیجا بود. اعزام برگزیدگان جشنواره اول به دوسالانه ونیز یکی از این وعدهها بود که از ابتدا ناشدنی به نظر میرسید و اصولا نمیشد آن را دراندازهها و ظرفیتهای چنین رویدادی تعریف کرد.
بدیهی است که میزان فراگیری و دوام هر رویداد هنری را میتوان در ظرفیتهای نهفتهاش محاسبه کرد. ایده اولیه شکلگیری جشنواره تجسمی فجر شکافی را نشانه رفت که میان هنرهای تجسمی و دیگر هنرهایی که هر کدام به جشنوارهای فراگیر دست پیدا کرده بودند وجود داشت. اگر از شبه جشنوارههای ریز و درشتی که با موضوعات و اهداف گوناگون در عرصه هنرهای تجسمی برگزار میشود بگذریم، فضا برای تولد جشنوارهای در ابعاد ملی آماده به نظر میرسید. خیل عظیم هنرجویان و علاقه مندان به هنرهای تجسمی به ویژه در استانها که هر روز هم رو به تزاید است یکی از بسترهایی است که چنین رویدادی را لااقل از دغدغه مخاطب داشتن میرهاند.
جشنواره تجسمی فجر همچنین در آستانه ششمین دوره نشان داده که لااقل در کمیت روبه گسترش بوده و نه تقلیل. این امر را میتوان در چند مصداق دنبال کرد. افزوده شدن تدریجی شاخههای تجسمی به بخشهای این جشنواره یکی از این مصداقها است. جشنوارهای که در آغاز با چند شاخه اصلی نقاشی، مجسمه سازی، خوشنویسی و عکاسی فعالیتش را آغاز کرده بود به مرور شاخههای دیگری چون کاریکاتور، تصویرسازی و سرامیک را هم پوشش داد. گرایشهایی که در هرکدام از این شاخهها تعریف شده بود هم خودبه خود و به مرور تصویری متکثر از این رویداد ساخت که علاوه بر گسترش طیف مخاطبین وجه تمایز این جشنواره با موارد مشابهاش بود. اما یکی از مهمترین ظرفیتهایی که در این سالها به این جشنواره افزوده شده بخش فیلمهای مستند تجسمی است که فارغ از کمیها و کاستیها ایده به جایی بود و علاوه بر جاگیری مناسبش بعدی دیگر را به این رویداد هنری بخشیده است.
حضور بعضی از هنرمندان مطرح و کارآشنا در هیئت انتخاب و داوری آثار در دورههای مختلف هم اگر سیاست اصولی این جشنواره بوده باشد و نه تصمیمی از سر اتفاق، میتواند به عنوان یک امتیاز و ظرفیت ویژه در نظر گرفته شود. امری که تاکنون موجب شده این جشنواره تا حدی از اتهام کمیتگرایی مبرا شود اگرچه هنوز تا رسیدن به نقطه مطلوب کیفی هم راه درازی را در پیش داشته باشد.
برگزاری جشنواره تجسمی فجر در گستره بعضی از استانها را هم باید به عنوان یکی از ظرفیتهای اصلی آن محسوب کرد. علاوه بر شرکتکنندگان این جشنواره که به طور طبیعی هنرمندان تجسمی شهرستانهای مختلف کشور را تشکیل میدهند برگزاری و نمایش آثار به صورت همزمان در استانها قابلیتی است که میتواند به افزایش تاثیرگذاری و نمود بیرونی این رویداد کمک کند. این رویکرد را میشود به عنوان آزمونی برای شناسایی و تعیین ظرفیتهای فراگیری ان هم دنبال کرد.
اکنون در آستانه ششمین دوره، خبر از ارسال بیش از ۱۹هزار اثر از نزدیک به شش هزار هنرمند از سراسر کشور به این جشنواره میرسد که بنا به اعلام دبیرخانه ششمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر بیشترین آمار شرکت کنندگان در شش دوره برگزاری آن است. استقبالی که شاید بشود ریشههای آن را علاوه بر گشایش فضای اجتماعی و ایجاد انگیزههای بیشتر برای حضور در عرصههای رقابتی میتوان در مسیر جاگیرشدن این جشنواره در بخشی از مخاطبین پر شمار هنرهای تجسمی جستجو کرد.
انتهای پیام/
روزبه صدر